ESKİŞEHİR HANGİ SUÇTAN KAPSAMDA?

Operasyon, Eskişehir'i de doğrudan ilgilendiriyor. Bakanlığın açıklamasına göre Şanlıurfa, Diyarbakır, Eskişehir ve Mardin'de yakalanan şüphelilerin tefecilik yaptığı öne sürüldü. Tefecilik, yasa dışı biçimde yüksek faizle borç para verme suçları bulunuyor. Soruşturmanın bu ayağında gözaltına alınan kişilere yönelik işlemler de diğer illerle birlikte yürütüldü. Suçlamalar yargı sürecinde değerlendirilecek.

HANGİ İLDE HANGİ SUÇ ÖNE ÇIKTI?

Operasyon kapsamındaki örgütler, farklı illerde farklı suç türleriyle ilişkilendirildi. Bakanlığın açıkladığı il ve suçlar şöyle:
Sosyal medyada yatırım danışmanlığı adıyla dolandırıcılık: Gaziantep, Balıkesir, Hatay, Muğla, Zonguldak, Trabzon
İnternet üzerinden yasa dışı bahis ve para transferi aracılığı: Sakarya, Sinop
Organize uyuşturucu ticareti: Antalya, Konya
Göçmen kaçakçılığı: Kırklareli, Tekirdağ, Van, Aydın, Iğdır
İşletmelerden baskı ve tehditle menfaat temini: Mersin
Kamu zararına nitelikli dolandırıcılık ve belgede sahtecilik: Elazığ
Tütün kaçakçılığı: Osmaniye
Tefecilik: Şanlıurfa, Diyarbakır, Eskişehir, Mardin

Listeden de görüldüğü gibi suçlar, kaçakçılıktan dolandırıcılığa kadar geniş bir alana yayıldı.

21,9 MİLYAR LİRALIK HESAP HAREKETLİLİĞİ

Soruşturmanın mali boyutu da dikkat çekiyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), yakalanan şüphelilerin hesaplarını inceledi. İnceleme sonucunda söz konusu hesaplarda 21 milyar 944 milyon lira hesap hareketliliği saptandı.

Operasyonun detayları şöyle:

• Koordinasyon: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı
• Kapsam: 8 ilde eş zamanlı adli operasyon
• Gözaltı: 32 şüpheli
• Tedbir: 13 şirkete denetim kayyımı, arama ve el koyma işlemleri

Şüphelilere hangi iddialar yöneltiliyor?

Dosyanın merkezinde, kümes hayvancılığına dayalı et piyasasında rekabetin bozulduğu ve fiyat hareketlerinin tüketici zararına yönlendirildiği değerlendirmesi yer alıyor. Şüphelilere yöneltilen temel iddia; piyasa mekanizmasının işleyişine müdahale ederek haksız kazanç elde edilmesi ve bunun tüketici mağduriyeti doğurması.

Gürlek açıklamasında neler söyledi?

Bakan Gürlek, operasyonu şu ifadelerle duyurdu: "Vatandaşlarımızın temel gıda ürünlerine adil, güvenli ve makul koşullarda ulaşabilmesi ile tüketici haklarının korunması, en hassas olduğumuz konuların başında gelmektedir. Beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açtığı değerlendirilen eylemlere yönelik, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde 8 ilde eş zamanlı adli operasyon gerçekleştirilmiştir."

Gürlek, yaptırım mesajını da şöyle verdi: "Hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde; vatandaşlarımızın ekonomik haklarını zedeleyen, piyasa düzenini bozmaya teşebbüs eden ve haksız kazanç sağlamaya yönelik hiçbir usulsüzlüğe müsamaha gösterilmeyecektir."

Kayyum ataması neyi amaçlıyor?

Soruşturma kapsamındaki 13 firmaya denetim kayyımı görevlendirildi. Bu tercih, gıda arzının kesintiye uğramaması gerekçesine dayandırılıyor; amaç şirket faaliyetlerinin durması değil, ticari işlemlerin şeffaf ve izlenebilir biçimde sürdürülmesi. Gürlek bu noktayı, "Milletimizin temel gıda tedarik zincirinin kesintiye uğramaması ve ticari faaliyetlerin hukuka uygun, şeffaf ve denetlenebilir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla soruşturma kapsamındaki 13 şirkete denetim kayyımı atanmıştır" sözleriyle açıkladı.

Kayyum atanan şirketler hangileri?

Soruşturmanın kapsamı, tedbir uygulanan firmaların kamuoyuna yansımasıyla belirginleşti. Görevlendirme yapılan markalar, market raflarındaki tavuk ürünlerinin önemli bölümünü üreten kuruluşlardan oluşuyor. Denetim kayyımı atanan 13 şirket şöyle:

• Banvit
• Şenpiliç
• Erpiliç
• Keskinoğlu
• Lezita
• Akpiliç
• Bakpiliç
• Aspiliç
• Bupiliç
• Gedik Pazarlama
• Hastavuk
• Orvital
• Aypi

Listedeki firmaların üretim tesisleri ülkenin farklı bölgelerine dağılmış durumda; bu tablo, operasyonun neden sekiz kentte eş zamanlı yürütüldüğünü de açıklıyor. Denetim kayyımı modeli sayesinde tesislerde üretim ve sevkiyat sürüyor.

Gözaltına alınan yöneticiler kimler?

Dosyada dikkat çeken bir diğer başlık, gözaltı listesinin profili. Aralarında sektörün en büyük şirketlerinin üst düzey isimlerinin de bulunduğu yöneticiler hakkında işlem yapıldığı aktarıldı. Üst düzey isimler arasında olduğu öğrenilenler şöyle:

• Tolga Gündüz — Banvit CEO'su
• Nihat Özbey — Gedik Pazarlama Müdürü
• Özer Matlı — Keskinoğlu Yönetim Kurulu Üyesi
• Zeynep Çiçek — Şenpiliç Finansman Yöneticisi
• Batuhan Tiryakioğlu — Orvital Yönetim Kurulu Başkanı
• Ergun Abalıoğlu — Lezita Yönetim Kurulu Üyesi
• Muammer Harmancı — Lezita Genel Müdür Yardımcısı

Hakkında gözaltı işlemi uygulandığı aktarılan diğer isimler de basına yansıdı: "Emre Karabatak, Levent Aytimur, Mustafa Fahrettin Aksoy, Bahattin Bak, Seyfi Sedat Demirci, Galip Yeşilbaş, Arif Yakup Kaplan, Onur Özkul, Mustafa Baramuk, Hüseyin Durmaz, Mehmet Aydın, Musa Erkal, Mustafa Ericek, Hüsniye Kara, Özer Usta, Özgür Yılmaz, Pınar Kap, Başak Kılıç, Özkan Gültekin, İsmail Hakkı Aydın, Musa Örsan Dursun."

Denetim kayyımı ile yönetim kayyımı arasındaki fark ne?

Ceza muhakemesi uygulamasında kayyım görevlendirmesi iki şekilde yapılabiliyor. Yönetim kayyımında şirketin idaresi tümüyle atanan isimlere geçerken, denetim kayyımında mevcut yönetim görevde kalıyor ve kayyım, karar ve işlemleri gözetleyip rapor ediyor. Bu dosyada tercih edilen model ikincisi; üretim hatları çalışmaya, sevkiyatlar yapılmaya devam ediyor.

El koyma ve mali inceleme nasıl işliyor?

El koyma tedbirleri, soruşturmalarda delil niteliği taşıyan defter, kayıt ve dijital materyallerin güvence altına alınmasını amaçlıyor. Mali izleme biriminin raporları ise şüpheli para transferlerinin, şirketler arası ilişkilerin ve olağan dışı kazanç akışlarının ortaya çıkarılmasında kullanılıyor. Rekabet otoritesinin sektör analizleri de fiyat hareketlerinin piyasa koşullarıyla açıklanıp açıklanamayacağı sorusuna teknik zemin sağlıyor.

Kümes hayvancılığı ürünleri, kırmızı ete kıyasla erişilebilir fiyatı nedeniyle hanelerin başlıca protein kaynağı konumunda. Bu nedenle tavuk fiyatlarındaki hareketler, gıda enflasyonu tartışmalarında yakından izlenen kalemler arasında yer alıyor.

113 adrese eş zamanlı baskın

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda ve İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yürütülen çalışmalar kapsamında İstanbul, Tekirdağ, İzmir, Siirt, Samsun, Tokat ve Şanlıurfa’da operasyon gerçekleştirildi. Soruşturma kapsamında 113 adrese eş zamanlı baskın düzenlendi.

Yetkililer, operasyonun lideri hakkında kırmızı bülten bulunan ve halen İtalya’da tutuklu olduğu belirtilen organize silahlı suç örgütüne yönelik gerçekleştirildiğini ifade etti.

Şüpheliler hakkında çeşitli iddialar bulunuyor

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin nitelikli yağma ve tehdit suçlarına karıştığının değerlendirildiği belirtildi. Ayrıca bazı şüphelilerin ifade süreçlerini etkilemeye çalıştıkları ve suç örgütü mensuplarına maddi destek sağladıkları iddiaları üzerinde durulduğu söylendi.

700 şüpheli hakkında işlem yapıldı

Bakan Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu suç örgütüne yönelik bugüne kadar yürütülen soruşturmalar kapsamında 700 şüpheli hakkında işlem yapıldığını belirtti. Soruşturmalarda hazırlanan iddianameler doğrultusunda kamu davalarının açıldığını ifade etti.

“Mücadelemiz kararlılıkla sürecek”

Gürlek açıklamasında, sokak çeteleri ve organize suç örgütlerinin kamu düzeni ve toplum güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Suç örgütleriyle mücadelemiz; yargı ve kolluk birimlerimizin kararlı, koordineli ve kesintisiz çalışmalarıyla hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde devam edecektir.”

Bakanlıklar arası koordinasyon içerisinde çalışılıyor

Adalet Bakanı Gürlek, suç örgütleriyle mücadelede İçişleri Bakanlığı ile tam iş birliği ve eşgüdüm içerisinde çalışıldığını belirtti. Operasyona ilişkin soruşturmanın çok yönlü olarak sürdüğü öğrenildi.

Binlerce internet sitesine erişim engeli

Yürütülen çalışmalarda yapay zekâ destekli programlar kullanılarak yasa dışı bahis ve kumar faaliyetleri tespit edildi. Ekipler tarafından yasa dışı bahis faaliyetlerinde bulunduğu belirlenen internet siteleri ile bu sitelerin reklamını yapan ve ödeme işlemlerine aracılık eden platformlar incelemeye alındı.

Soruşturma kapsamında toplam 5 bin 151 URL adresine erişim engeli getirildiği açıklandı.

35 ilde eş zamanlı operasyon

İstanbul merkezli gerçekleştirilen operasyonda toplam 35 ilde eş zamanlı çalışma yürütüldü. Operasyon kapsamında 108 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda çok sayıda dijital materyalin ele geçirildiği öğrenildi.

Bakan Gürlek’ten açıklama

Akın Gürlek, operasyonla ilgili yaptığı açıklamada yasa dışı bahis ve dijital suç yapılanmalarına karşı mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini belirtti.

Akın Gürlek açıklamasında, “Operasyon kapsamında 108 şüpheli gözaltına alınmış, suça aracılık eden 5 bin 151 internet sitesine erişim engellenerek sanal dünyadaki kirli bir ağ daha bertaraf edilmiştir” ifadelerini kullandı.

Bakan Gürlek ayrıca operasyonu yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerine teşekkür etti.

"600 bin personel 24 saat esasına göre görev yapıyor"

Kolluk birimlerindeki görevli personel sayısıyla ilgili bilgiler paylaşan Çelik, "Ülke genelinde ortalama 350 bin civarında Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı personeli var. Bunların 20 bin civarı sivil personel, 300 bin civarında da emniyet mensubu diye tabir ettiğimiz polis kardeşimiz var. Buna ilave olarak 186 bin civarında jandarmamız, 10 bin civarında da sahil güvenliğimiz var. Bunların hepsini topladığımızda yaklaşık 600 bin kişilik kolluk personeli sahada sizlerin hizmeti, huzuru ve güvenliği için gece gündüz demeden 24 saat esasına göre görevlerini ifa ediyorlar. Kollukla ilgili şikayetlere baktığımızda yıllık 60 bin civarında bildirim yapıldığını ve soruşturma açıldığını gözlemliyoruz. Yıl içinde amacımız bu soruşturmaların akamete uğramadan, maddi ve somut gerçekliğin gecikmeksizin şeffaf bir şekilde açığa çıkarılmasıdır. Tabii bunun için soruşturmacılar ve müfettişler görevlendiriliyor. Bu müfettişler marifetiyle yılda bu 60 bine yakın soruşturmanın hemen hemen 50 küsur bin tanesi sonuçlandırılıyor. Yüzde 18 civarında da sonuçlandırılamayan dosyamız kalıyor" diye konuştu.

Eskişehir’de şikayet oranları Türkiye ortalamasının altında

Eskişehir ile ilgili verilere de değinen Çelik, şunları söyledi: "Sayın Vali Yardımcımız ve ekibinden, Kolluk Gözetim Komisyonunun idare kurulu bünyesinde 2024 yılında sonuçlandırılamayan, yanılmıyorsam 7 civarında dosyamızın neden sonuçlanmadığı sorusunu sorduk. Onlar da süreçleri ifade ettiler. Tabii ki soruşturmaların 2 yıl içinde her halükarda sonuçlandırılması gereken olaylar olduğunu biliyoruz. Olayın açıldığı tarihten itibaren müfettiş görevini yapıyor, sonra ceza teklif ediliyor ve disiplin kurulları buna karar veriyor. Bazılarına memuriyetten çıkarma, bazılarına meslekten çıkarma gibi iki ayrı süreç var. Bu süreçlerden bir tanesi Emniyet Genel Müdürlüğü ya da Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'na gidiyor. Yüksek Disiplin Kurulu karar alıp memuriyetten çıkarma konularında Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu'na gidiyor gibi birbirini besleyen üç ayrı aşamada sonuçlanıyor. Dolayısıyla bunların hemen hemen son aşamaya gelmiş, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu'na ulaşmış dosyalar olduğunu gördük. Zaman aşımına uğramasına en erken olanın dahi iki buçuk ayı var; bazılarının 7-8 aylık süreçleri olduğu ve dosyaların Ankara'da olduğu ifade edilince, sürecin şeffaf bir şekilde sonuçlandırılacağını görmekten memnuniyet duyduk. Eskişehir'imiz açısından baktığımızda, ülke genelindeki ortalamaların altında bir kolluk şikayeti yaşandığını görmüş olduk. Bu sayısal veriler bizim açımızdan anlamlıdır; ancak sizlerin sahadaki zihinsel karşılığı da bunu ifade edecek şekildedir diye değerlendiriyoruz. Eskişehir'imizde kolluk personelinin Türkiye ortalamasının altında bir soruşturma ve şikayete muhatap olduklarını görmüş olduk."

3 Kişi Sağ Olarak Kurtuldu

Araçta bulunan sürücü Mustafa Ş. ile yolcular Nuriye Ş. ve Günay Efe Ş.’nin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi. Olayda herhangi bir yaralanma yaşanmazken, vatandaşlar derin bir nefes aldı.

İtfaiye Ekipleri Müdahale Etti

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen itfaiye ekipleri, araçta çıkan yangına müdahale etti. Kısa sürede kontrol altına alınan yangın tamamen söndürülerek olası bir facianın önüne geçildi.

Yapılan çalışmalarda şüphelilerin sahte internet siteleri kurarak yatırım danışmanlığı adı altında vatandaşları kandırdığı ortaya çıktı. Şüphelilerin, yüksek kazanç vaadiyle yönlendirdikleri siteler üzerinden IBAN ve kripto hesaplar aracılığıyla yurt dışına para transferi yaptığı tespit edildi.

Eskişehir’in de içinde bulunduğu İstanbul, Edirne, İzmir, Samsun, Mersin ve Giresun ile birlikte toplam 8 ilde belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda 21 şüpheli yakalanırken, adreslerde yapılan aramalarda 22 cep telefonu, 25 sim kart, 7 dizüstü bilgisayar, 1 kripto soğuk cüzdan ve 31 banka kartı ele geçirildi.

Şüphelilerin son iki yıla ait MASAK incelemesinde 40 banka ve 12 kripto hesapta toplam 2 milyar 322 milyon 162 bin 370 TL’lik para hareketi olduğu belirlendi. Gözaltına alınan şüphelilerden 14’ü tutuklanarak cezaevine gönderilirken, 7 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Soruşturmanın, kamu ihalelerinde “ihaleye fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik ve görevi kötüye kullanma” iddiaları üzerine başlatıldığı öğrenildi. Emniyet birimleri tarafından yürütülen operasyonlarda çok sayıda şüpheli hakkında işlem yapıldı.

11 şüpheli adliyeye sevk edildi

Emniyet Müdürlüğü’ndeki işlemleri tamamlanan şüphelilerden 11’i adliyeye sevk edildi. Savcılık ve mahkeme süreçlerinin ardından zanlılardan 3’ü tutuklanırken, 8’i adli kontrol kapsamında serbest bırakıldı. Gözaltına alınan diğer şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin ise sürdüğü bildirildi. Soruşturmanın çok yönlü olarak devam ettiği ifade edildi.

2022-2024 yıllarındaki ihaleler inceleniyor

Öte yandan soruşturmanın, 2022 ila 2024 yılları arasında yapılan kamu ihalelerini kapsadığı öğrenildi. Bu dönemde gerçekleştirilen bazı ihalelerde usulsüzlük tespit edildiği öne sürülürken, ilgili belgelerin ve ihale süreçlerinin mercek altına alındığı belirtildi.

22 Tutuklama, 33 Adli Kontrol

Operasyonlarda gözaltına alınan şüphelilerden 22’si tutuklanırken, 33’ü hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

Çalışmaların; Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Başkanlığı, TEM Daire Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde, İl Emniyet Müdürlükleri TEM Şube Müdürlüklerince yürütüldüğü kaydedildi.

Silah ve Dijital Materyal Ele Geçirildi

Operasyonlar sonucunda 8 ruhsatsız tabanca, 1 ruhsatsız tüfek ile çok sayıda örgütsel doküman ve dijital materyalin ele geçirildiği açıklandı.

Edinilen bilgilere göre, İl Emniyet Müdürlüğü’ne bağlı Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince çalışma gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalarda 2 şüpheli yakalanırken, 126 gram metamfetamin, 1 adet ruhsatsız tabanca ve 1 adet mermi ele geçirildi.
Şüpheliler, emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildikleri mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Belirli tarihler arasında aranan şahıslara yönelik Eskişehir Emniyet Müdürlüğü ekiplerince çalışma yapıldı. Yapılan çalışmalarda 2 yıla kadar hapis cezası bulunan 4 şahıs, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile aranmakta olan 6 şahıs ve 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile aranmakta olan 1 şahıs yakalandı. Farklı suçlardan toplamda 37 şüpheli çalışmalarda sonucu yakalandı. Yakalanan şüphelilerden 11' inin hükümlü, 26' sının ifadeye yönelik aranmakta olduğu tespit edildi.

Odunpazarı ilçesinde bir apartman girişinde duran sokak kedisini süpürge sopasıyla döven A.Ç. isimli şahıs, Odunpazarı İlçe Emniyet Müdürlüğü Kurtuluş Karakolu’na yapılan şikayetlerin ardından gözaltına alındı. Şahıs hakkında İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından da şikayet oluşturuldu. Şüpheli şahıs, emniyetteki işlemlerinin ardından ‘Hayvanları Koruma Kanunu'na muhalefet’ suçundan adliyeye sevk edildi. Savcılık ifadesinin ardından tutuklama talebi ile Sulh Ceza Hakimliği’ne sevk edilen şüpheli hakkında ev hapsi kararı verildi.

İşlem yapılan şüphelilerin üstünden 12 ruhsatsız tabanca, 2 kurusıkı tabanca, 4 av tüfeği, 11 bıçak, 3 muşta ve 165 fişek, ele geçirildi.

Tepebaşı ilçesi Uluönder Mahallesi’nde 31 Mart’ta meydana gelen olayda, 50 yaşındaki Atila S. ile 2 yıllık eşi 55 yaşındaki Rus uyruklu Elena Samsanova arasında tartışma çıktı. Kıskançlık sebebiyle çıkan tartışmanın büyüyerek kavgaya dönüşmesi sonucu Atila S., eşi Elena Samsanova’yı 8’i ölümcül olmak üzere 14 bıçak darbesiyle öldürdü.
Olayın ardından gözaltına alınan ve emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen Atila S., tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın üçüncü celsesine, tutuklu sanık Atila S. ile taraf avukatları katıldı. Eşini öldürdüğü gerekçesi ile ‘Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası’ ile yargılanan Atila S., mahkeme heyetine yazılı savunma sundu.
Mahkeme heyeti, maktule ait whatsapp konuşmaları hakkında gelen raporun incelenmesi için ek süre vererek duruşmayı 15 Şubat’a erteledi.