JAMES STEEL ALTIN HAKKINDA KONUŞTU

HSBC Baş Kıymetli Madenler Analisti James Steel, son dönemde altın fiyatındaki gerilemenin güvenli liman özelliğinin yitirildiği anlamına gelmediğini ifade etti. Steel'in tezine göre çatışma sonrası tabloda petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon korkularını artırdı tahvil faizleri ve dolar yukarı yönlü hareket etti, hisse senetleri ise geriledi. Bu süreçte yatırımcıların likidite ihtiyacı doğdu ve portföylerdeki altın nakde dönüştürüldü. Steel bu durumu "Altın bir anlamda sigorta poliçesiydi ve bu sigorta poliçesi nakde çevrildi" sözleriyle özetledi.

ALTIN OCAK 2026'DA HANGİ TARİHİ ZİRVEYİ GÖRDÜ?

Altın fiyatı, 28 Ocak 2026 tarihinde 5.589,38 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Aynı gün gün içinde 300 doları aşan bir yükseliş yaşandı; ABD-İran gerilimi ve Trump'ın olası askeri müdahale tehditleri tırmanışın temel etkenleri oldu. 5.000 dolar eşiği ise ilk kez 26 Ocak 2026 Pazartesi günü aşıldı; o gün spot altın kısa süreliğine 5.110 ile 5.115 dolar arasında işlem gördü. 2025 yılında yüzde 64 değer kazanan altın için 3.000 ve 4.000 dolar eşikleri ekim 2025'te aşılmıştı. Ocak sonundaki seviye, altının 1980 enflasyona göre düzeltilmiş zirvesini de geçen bir noktayı ifade ediyordu.

MART AYINDAKİ SERT DÜZELTME NEDEN YAŞANDI?

Düşüş eğiliminin asıl kırılma noktası mart ayında ortaya çıktı. LBMA Gold Price PM dolar bazında mart ayında yüzde 12 geriledi. Orta Doğu savaşından kaynaklanan enflasyon endişeleri Fed indirim beklentilerini soğuturken, yatırımcılar vadeli işlemler, ETF ve opsiyon pozisyonlarını kapattı. 4 Mayıs 2026 tarihinde 4.500,75 dolarla son bir ayın en düşük seviyesi görüldü. 16 Mayıs itibarıyla ons altın 4.540 ile 4.545 dolar bandında işlem görüyor; bu seviye 28 ocaktaki zirveden yaklaşık yüzde 19 aşağıda bulunuyor.

ŞANGHAY ALTIN BORSASI'NDAKİ 20 DOLARLIK PRİM NEYE İŞARET EDİYOR?

Şanghay Altın Borsası'nda altın fiyatı, uluslararası referans seviyenin yaklaşık 20 dolar üzerinde işlem gördü. Steel'in değerlendirmesine göre bu prim, Çin'de kurumsal yatırımcı talebinin güçlendiğini gösteren temel göstergelerden biri. Yerel piyasadaki bu fark, hem fiziksel hem de yatırım amaçlı altın taleplerinin canlılığına yansıyor. Çin'de sigorta şirketlerinin, Hindistan'da ise varlık yöneticilerinin altın biriktirmesine izin verilmesi de kurumsal cephenin altına erişimini artıran düzenleyici adımlar arasında öne çıktı.

ÇİN MERKEZ BANKASI ALTIN REZERVİNİ HANGİ SEVİYEYE TAŞIDI?

Çin Merkez Bankası (PBOC), nisan 2026 sonu itibarıyla toplam 2.322 ton altın rezervine ulaştı. Bu rakam, toplam döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 9'una karşılık geliyor. Banka, nisan ayında 8 tonluk alım gerçekleştirerek aralık 2024'ten bu yana en büyük aylık alımına imza attı. PBOC'un altın alım serisi 18 ay üst üste sürüyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre ocak ayında 1,2 ton, şubatta 1 ton, martta 5 ton, nisanda ise 8 ton ekleme yapıldı. Değer bazında PBOC altın rezervleri nisan 2026'da 344,17 milyar dolara, şubat 2026'da ise 387,59 milyar dolarla tarihi zirveye ulaştı.

TCMB ALTIN REZERVLERİNDE NEDEN SERT DALGALANMA YAŞANDI?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 başında altın alımında dünya çapında öne çıktı. Ocak 2026 zirvesinde TCMB'nin resmi altın rezervleri 641,3 tona ulaştı; değer bazında 134 milyar dolar bandına yaklaştı. Türkiye, dünyanın en çok altın tutan 10. ülkesi konumuna yükseldi. Ocak ayında TCMB 23 tonluk alımla dünyada en çok altın satın alan merkez bankası oldu; bu rakam Çin'in aynı aydaki 15 tonunun üzerinde gerçekleşti. Ancak İran savaşının başlamasıyla tablo tersine döndü. 27 Şubat ile 27 Mart 2026 arasında TCMB 52 ton altın sattı; net rezervler 440 ton seviyesine kadar geriledi. Mayıs ortasında ise 17 nisanda sona eren haftada 30,68 ton artışla brüt altın rezervi 112,65 milyar dolara yükseldi.

ÇİN ALIRKEN TÜRKİYE NEDEN SATTI?

İki büyük merkez bankası 2026 ilk yarısında zıt yönlerde hareket etti. PBOC kademeli alımına devam ederken, TCMB savaş koşullarında satışa geçti. Financial Times'a göre TCMB'nin satışları, altın fiyatlarında 2008'den bu yana görülen en büyük aylık düşüşte pay sahibi oldu. Türkiye'nin tutumu, jeopolitik gerilim altında likidite ve döviz ihtiyacının arttığı bir döneme denk geldi. Çin'in ise dolar dışı rezerv stratejisinin parçası olarak alıma devam ettiği değerlendirildi.

HSBC'NİN 2026 ALTIN FİYAT TAHMİNİ NEDİR?

HSBC, 2026 yılı için tek bir hedef yerine geniş bir işlem bandı öngörüyor. Bankanın H1 2026 zirve hedefi ocak başında 5.000 dolardan 5.050 dolara revize edildi. Yılın ortalama tahmini ons başına 4.587 dolar olarak belirlendi; önceki 4.600 dolarlık tahminden hafif aşağı çekildi. Yıl sonu Aralık 2026 hedefi yaklaşık 4.450 dolar bandında bulunuyor. HSBC'nin geniş işlem bandı 3.950 ile 5.050 dolar arasında konumlanıyor. Steel, jeopolitik risklerin yatışması ya da Fed'in faiz indirim sürecini durdurması halinde yıl sonunda sert bir düzeltme gelebileceğini değerlendiriyor. HSBC, büyük bankalar arasında 2026 için en somut aşağı yön senaryosuna sahip kurum olarak öne çıkıyor.

DİĞER BÜYÜK BANKALAR HANGİ HEDEFLERİ AÇIKLADI?

Yatırım bankalarının 2026 altın tahminleri farklı seviyelerde şekillendi. Goldman Sachs, aralık 2026 hedefini 4.900 dolardan 5.400 dolara çıkardı. J.P. Morgan, dördüncü çeyrek 2026 için 5.055 dolar seviyesini öngördü. HSBC'nin görece muhafazakâr çizgisi, Wall Street kurumları arasında ayrışan bir görünüm sundu. Tahminlerdeki bu farklılık, Orta Doğu jeopolitik riskleri ve merkez bankası alımları gibi değişkenlerin nasıl fiyatlandığına bağlı olarak şekilleniyor.

HSBC analizine göre küresel ölçekte hızlanan "dolarsızlaşma" eğilimi, uzun vadede altın için güçlü bir yatırım hikâyesi sunuyor. Merkez bankalarının rezerv portföylerini dolardan altına çevirme yönelimi, talebin yapısal düzeyde artmasına neden oluyor. HSBC stratejistleri Willem Sels ve Lucia Ku, artan jeopolitik riskler ve yükselen varlık korelasyonları nedeniyle altının portföy çeşitlendirmesi açısından önemini koruduğunu vurguladı. Banka, son dönemdeki geri çekilmeye rağmen orta ve uzun vadede altın için pozitif görüşünü sürdürdüğünü açıkladı.

Not: Bu haber bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Ne Söyledi?

Cumhurbaşkanı'nın konuya ilişkin açıklamaları şu şekilde:

"Biz millete hizmet etmek gayesiyle bir araya gelmiş, siyasetin kalitesini artırmaya odaklanmış bir hareketiz. Bizim yüksek değerlerimiz ve millete hizmet aşkımızı paylaşanlarla, tarihi yürüyüşümüze devam ediyoruz. Bundan asla vazgeçmeyecek ve kimseye fırsat vermeyeceğiz. CHP yöneticilerince tehdit edilen, baskı gören, hakarete maruz kalan bazı arkadaşlar, huzuru AK Parti'de bulmuş ve aramıza katılmışlardır. CHP yönetiminin partiyi ne hale getirdiğini özellikle en iyi o parti içinde bir dönem yer alanlar bilir. CHP'yi, yolsuzluğu, hırsızlığı, rüşveti savurma merkezi haline getirenlerin, içerideki çürümeyi derinleştirmesi, siyasetin itibarı açısından da çok çok üzücü. Bizi, CHP içindeki koltuk savaşları, birbirlerini suçlama yarışı ve iftira olimpiyatları ilgilendirmiyor. Biz yolumuza bakıyoruz. Milletimize hak ettiği hizmetleri vermeye gayret gösteriyoruz. AK Parti'ye katılan belediye başkanlarımızın ilk açıklamaları 'Biz hizmet etmek istiyoruz. Bu CHP'nin iç kavgaları içinde belediyecilik yapamaz hale geldik' yönünde oldu. Yani bundan sonra da yine aynı şekilde aramıza katılacak olan arkadaşlar olabilir."

EMLAK KATILIM 30 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMAYI HANGİ ÇERÇEVEDE İMZALADI?

Türkiye Emlak Katılım Bankası, KOBİ'lere yönelik finansman tabanını genişletmek üzere ICD ile masaya oturdu. İmzalanan anlaşmanın resmi adı "Katılım Bankacılığı Prensipleri ile Uyumlu Finansman Anlaşması" olarak duyuruldu. Toplam tutar 30 milyon dolar, vade ise 4 yıl olarak belirlendi. Banka, anlaşmayla birlikte uluslararası kalkınma kurumlarından kaynaklanan orta vadeli fonlama tabanını güçlendirme adımı attı.

ANLAŞMA HANGİ KURUMDAN GELİYOR, ICD NEDİR?

Anlaşmanın diğer tarafı ICD, İslam Kalkınma Bankası Grubu bünyesinde faaliyet gösteren özel sektör destek kuruluşu olarak biliniyor. Kuruluş, üye ülkelerde özel sektörün kalkınmasına yönelik finansman sağlama amacıyla kurulmuş bir uluslararası finans aktörü. ICD, 56 üye ülkede faaliyet gösteriyor. Üst kuruluş İslam Kalkınma Bankası Grubu ise Türkiye'de bugüne kadar 554'ü aşkın sosyoekonomik kalkınma projesi vasıtasıyla yaklaşık 12,6 milyar dolar finansman sağladı; projeler ulaşım, sağlık, eğitim, yenilenebilir enerji, KOBİ ve İslami finans alanlarına yayıldı.

ICD'NİN TÜRKİYE'DE DAHA ÖNCEKİ ANLAŞMALARI HANGİLERİ?

ICD'nin Türkiye pazarında öne çıkan son iki büyük anlaşması bilgi olarak öne çıkıyor. Ağustos 2024'te Vakıf Katılım ile 30 milyon dolarlık anlaşma imzalandı. KOBİ'lere ve tarım sektöründeki kurumsal şirketlere yönelik bu paket Commodity Murabaha Facility yapısında kurgulandı. Haziran 2025'te ise Golden Global Yatırım Bankası ile 20 milyon dolar tutarında bir iş birliği imzalandı; bu finansman tarım, gemi inşası ve leasing sektörlerini kapsadı. İslam Kalkınma Bankası Grubu'nun Türkiye'deki en dikkat çekici son işlemlerinden biri ise TSKB ile Aralık 2023'te imzalanan 100 milyon dolarlık Deprem Sonrası Ekonomik Toparlanma anlaşması oldu.

ANLAŞMA NEDEN TÜRKİYE İÇİN "İLK TEMATİK FİNANSMAN"?

Yeni anlaşmanın önceki iki ICD-Türkiye paketinden ayrışan en önemli özelliği tematik yapısı oldu. Bu yapı, kaynağın belirli sosyal ve çevresel hedeflere yönlendirilmesini şart koşuyor. ICD, Türkiye Emlak Katılım Bankası'na sağladığı 30 milyon doların yüzde 50'sini SKA ile uyumlu, ölçülebilir etkiye sahip projelere tahsis etti. Bu tahsis modeli, önceki Murabaha temelli geleneksel anlaşmalardan farklı bir çerçeve sunuyor; bu nedenle anlaşma ICD'nin Türkiye'deki ilk tematik finansmanı olarak duyuruldu.

KOBİ'LER TÜRKİYE EKONOMİSİNDE NE KADAR PAYA SAHİP?

Anlaşmanın hedef kitlesini oluşturan KOBİ segmenti, Türkiye ekonomisinde belirleyici bir ağırlığa sahip. TÜİK'in 25 Aralık 2025'te yayımladığı 2024 KOBİ İstatistikleri'ne göre KOBİ'ler toplam girişim sayısının yüzde 99,6'sını oluşturdu. Aynı raporda KOBİ'lerin istihdam içindeki payı yüzde 68,5, personel maliyetindeki payı yüzde 43,5, ciro payı yüzde 44,1, üretim değeri payı yüzde 39,8 ve faktör maliyetiyle katma değer payı yüzde 41,2 olarak kayıtlara geçti. Ülke genelinde sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfına giriyor. Sektörel dağılım açısından KOBİ'lerin yüzde 35,1'i toptan ve perakende ticaret, yüzde 15,3'ü ulaştırma ve depolama, yüzde 12,1'i imalat sanayinde faaliyet gösteriyor. Türkiye'nin 2024 yılı toplam ihracatının yüzde 29,6'sı KOBİ'ler tarafından gerçekleştirildi. KOBİ'lerin 2024 yılındaki Ar-Ge harcaması ise 119 milyar 151 milyon lira oldu.

KATILIM BANKACILIĞI SEKTÖRÜ HANGİ BÜYÜKLÜĞE ULAŞTI?

Türkiye'deki katılım bankacılığı sektörü hızlı bir büyüme dönemi yaşıyor. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Başkanı Mehmet Ali Akben'in açıklamasına göre 2026 Mart sonu itibarıyla katılım bankalarının aktif büyüklüğü 4,7 trilyon liraya, kullandırılan fonlar 2,3 trilyon liraya, toplanan fonlar ise 3,1 trilyon liraya ulaştı. Bankacılık sektöründen alınan pazar payı yüzde 9,5'e çıktı; toplanan fonlar payı ise yüzde 11'e yükseldi. Türkiye Katılım Bankacılığı Strateji Belgesi'nde belirlenen ve 2021-2025 güncellemesinde korunan uzun vadeli hedef ise yüzde 15'lik pazar payına ulaşmak olarak öne çıkıyor. KPMG'nin Bankacılık Sektöre Bakış 2025 raporuna göre 2024 yıl sonu itibarıyla Türk bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğü 32,7 trilyon lira; ülkedeki banka sayısı 67 ve bunların 9'u katılım bankası niteliğinde.

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI İLE BAĞ NASIL KURULDU?

Anlaşmanın tematik niteliği, finansmanın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile uyumlu yapılandırılmasıyla şekillendi. SKA kapsamındaki tahsisler, kritik sosyoekonomik ve çevresel zorlukların üstesinden gelmek, savunmasız nüfusları hedeflemek, anlamlı istihdam fırsatlarını teşvik etmek ve temel hizmetlere erişimi artırmak gibi başlıkları kapsıyor. ICD'nin küresel ölçekte uyguladığı bu SKA odaklı finansman modeli, Türkiye pazarına ilk kez söz konusu anlaşma aracılığıyla taşındı.

TEMATİK PROJELERE NE KADAR KAYNAK AYRILDI?

ICD, sağladığı 30 milyon doların yüzde 50'sini SKA ile uyumlu tematik projelere ayırdı. Kalan yüzde 50'lik dilim ise genel KOBİ finansmanı kanalında kullanılacak. Bu yapı, anlaşmanın hem genel iş geliştirme hem de spesifik sosyo-çevresel etki amacını birlikte yürütmesine imkân tanıyor. Tematik tahsisin ölçülebilir etki kriterleri üzerinden takip edilmesi öngörülüyor.

ANLAŞMA TÜRKİYE'DE FAİZSİZ FİNANS HEDEFİNE NASIL KATKI SAĞLAYACAK?

Türkiye Katılım Bankacılığı Strateji Belgesi'nde belirlenen yüzde 15 pazar payı hedefi karşısında, mevcut yüzde 9,5'lik düzey hedefin gerisinde bulunuyor. Uluslararası kalkınma kurumlarından sağlanan uzun vadeli kaynak akışı, sektörü hedefe yaklaştırma sürecinde stratejik bir araç olarak değerlendiriliyor. Türkiye Emlak Katılım Bankası, bu anlaşmayla hem orta ölçekli oyuncu konumundan büyüme aşamasına geçişini hızlandırma hem de KOBİ segmentindeki faizsiz finans arzını artırma adımı atmış oldu. ICD ile imzalanan ilk tematik anlaşmanın, benzer yapılandırmalar için referans noktası oluşturması bekleniyor.

ESKİŞEHİR MERKEZLİ OPERASYON

Operasyon, Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda gerçekleştirildi. Soruşturmayı İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şubesi yürütürken, sürece Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı da destek sağladı. 33 ilde eş zamanlı düzenlenen baskınlar, koordineli bir çalışmanın ürünü olarak hayata geçirildi. Soruşturmanın kapsamı, ülke genelindeki şüphelileri tek bir günde gözaltına alma operasyonu olarak tasarlandı.

Soruşturmanın merkezindeki suç başlıkları üç kategoride toplandı. Şebekeye yönelik isnatlar; Yasa Dışı Bahis, Nitelikli Dolandırıcılık ve Suçtan Kaynaklanan Gelirlerin Aklanması olarak belirlendi. Bu üç suç kategorisi, hem dijital ortamdaki illegal bahis trafiği hem de sahte satış üzerinden vatandaşı dolandırma yöntemlerini kapsadı. Operasyon, organize bir yapı içinde işlendiği değerlendirilen suçları aydınlatmaya yönelik şekillendirildi.

ŞÜPHELİLER VATANDAŞLARI NASIL DOLANDIRDI?

Yapılan incelemeler, şebekenin sahte ilan yöntemini kullandığını ortaya koydu. Şüpheliler internet üzerinden araç ve yedek parça satışı görüntüsü vererek alıcı arayan vatandaşları hedef aldı. İlanlara güvenip ödeme yapan kullanıcılar, ürünleri teslim alamadan dolandırıldıklarını fark etti. Şebekenin ülke geneline yayılan bir mağdur ağı oluşturduğu belirlendi. Soruşturmada şüphelilerin elde ettiği haksız gelir 8,7 milyar lira olarak tespit edildi. Bu rakam, sahte ilanlar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık eylemlerinin toplam mali boyutunu yansıtıyor. Mağdur sayısının yüksekliği ve işlem hacmi, soruşturmanın çok boyutlu bir hale gelmesine yol açtı. Mali takip kapsamında elde edilen veriler, şebekenin organize yapısını ortaya çıkardı.

İncelemelerde haksız gelirin 1,2 milyar liralık bölümünün 8 farklı paravan şirket üzerinden yönetildiği belirlendi. Paravan şirketler, suç gelirlerinin aklanması için kullanılan finansal kanallar olarak öne çıktı. Bu yapı, hem suç gelirinin kayıt dışına aktarılması hem de adli makamlardan saklanması amacıyla kurgulanmıştı. Vergi Denetim Kurulu'nun katkısı, bu mali izleri sürmede belirleyici oldu.

KAÇ KİŞİ GÖZALTINA ALINDI, KAÇ KİŞİ TUTUKLANDI?

Operasyon kapsamında toplam 91 şüpheli gözaltına alındı. Bu şüphelilerin 45'i ilk değerlendirmenin ardından adliyeye sevk edildi. Adli işlemler sonucunda 24 kişi tutuklanarak ceza infaz kurumuna gönderildi. Geri kalan 21 şüpheli ise adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

13 MART'TA YAPILAN İLK OPERASYONDA NELER OLDU?

Aynı soruşturmanın ilk ayağı 13 Mart'ta düzenlendi. Eskişehir merkezli 18 ilde yapılan baskınlarda 58 şüpheli gözaltına alındı. Bu kişilerin 49'u adliyeye sevk edildi. Adli işlemlerin ardından 32 şüpheli tutuklanarak cezaevine gönderildi. Soruşturmanın iki aşamalı yapısı, ülke geneline yayılan şebekenin etaplar halinde çökertilmesini sağladı.

Mart ayındaki ilk operasyon ile son düzenlenen baskınların toplam bilançosu açıklandı. İki ayrı zamanda 51 ilde yürütülen çalışmalarda toplam tutuklu sayısı 56'ya yükseldi.

Eskişehir, bu yıl festivale Aydın, Mersin, Sakarya, Ordu ve Kahramanmaraş ile birlikte dahil oldu. 9 gün boyunca şehrin 11 farklı noktasında 59 farklı başlıkta toplam 177 etkinlik düzenlenecek.

AÇILIŞA HANGİ İSİMLER KATILDI?

Programa Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Eskişehir Valisi Dr. Erdinç Yılmaz'ın yanı sıra AK Parti Eskişehir Milletvekilleri Fatih Dönmez, Ayşen Gürcan ve İdris Nebi Hatipoğlu, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamil Çolak, İl Emniyet Müdürü Tolga Yılmaz, AK Parti İl Başkanı Gürhan Albayrak ve İl Kültür ve Turizm Müdürü Bülent Avnamak ile diğer protokol mensupları katıldı.

AYŞEN GÜRCAN ESKİŞEHİR'İN KÜLTÜREL MİRASINI ANLATTI

Açılışta söz alan AK Parti Eskişehir Milletvekili Ayşen Gürcan, Eskişehir'in kültür birikimine vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı:

"Eskişehir bugün yine kendi ruhuna yakışan bir buluşmaya ev sahipliği yapıyor. Çünkü bu şehir, tarih boyunca kültürün, düşüncenin, sanatın ve şehir estetiğinin Anadolu'daki güçlü merkezlerinden biri. Sokaklarında geçmişin izleri var. Hafızasında medeniyet birikimi, insanında ise üretme arzusu, öğrenme isteği ve hayatı güzelleştirme iradesi var. Kültür ve sanat da tam buradan anlam kazanıyor. İnsanı naifleştirir, şehirleri kimlik sahibi yapar, toplumların hafızasını canlı tutar. Bir milletin nasıl düşündüğünü, nasıl hissettiğini, hayata nasıl baktığını gelecek kuşaklara taşır. Bu nedenle kültür meselesi, bir ülkenin gelecek tasavvuruyla doğrudan ilgilidir. Eskişehir, bu birikimi taşıyan şehirlerimizden biridir. Yunus Emre'nin hikmeti bu topraklarda yankılanmıştır. Nasreddin Hoca'nın nüktesi burada halk irfanına dönüşmüştür. Seyyid Battal Gazi'nin mücadele ruhu, cesareti ve öncü karakteri bu coğrafyanın hafızasında yer edinmiştir. Odunpazarı'nın sokaklarından lüle taşı ustalarının emeğine kadar uzanan büyük bir kültür damarına sahibiz. Eskişehir aynı zamanda yüzyıllar boyu farklı kültürlerin huzur içerisinde bir arada yaşadığı güçlü bir şehir geleneği oluşturmuştur. Kırım Tatarlarından Balkan muhacirlerine, Çerkezlerden Boşnaklara kadar birçok topluluk bu şehirde aynı hayatın parçası olmuş, aynı sokakları paylaşmış, aynı sofrada buluşmuştur. Bunun yanında Türkiye'nin 81 ilinden gelip Eskişehir'i kendi yuvası hâline getiren vatandaşlarımız da bu şehir kültürünün doğal bir parçası olmuştur. Bu kültürel çeşitlilik, Eskişehir'e büyük bir zenginlik kazandırmış, şehrimizin kapsayıcı, uyumlu ve güçlü toplumsal yapısını beslemiştir. Bugün Eskişehir'in sahip olduğu şehir kültüründe, bu ortak yaşam tecrübesinin payı büyük. Bir taraftan kadim medeniyet hafızası vardır, diğer taraftan gençlik enerjisi. Üniversiteleriyle, tiyatrolarıyla, müzeleriyle, sanat merkezleriyle yaşayan bir şehir Eskişehir. Gelenek ile yeniliği aynı şehir dokusu içinde buluşturabilen özel bir atmosfere sahip. Bugün bu anlamlı programın Odunpazarı Modern Müze'de gerçekleştiriliyor olması da şehrimizin kültür ve sanatla kurduğu güçlü ilişkinin önemli bir göstergesidir. Türkiye Kültür Yolu Festivali de bu bakımdan çok güçlü bir vizyon ortaya koyuyor. Şehirlerin sahip olduğu kültürel mirası daha görünür hâle getiren, tarihî birikimi günlük hayatın merkezine taşıyan önemli bir yaklaşım. İnsanların şehirlere daha güçlü bağ kurmak, o şehrin ruhunu hissetmek, kültürünü yakından tanımak istediği bir dönemin içerisindeyiz. Kültür turizmi, daha doğrusu kültür; turizmi, şehir ekonomisini ve şehir kimliğini doğrudan etkileyen temel alanlardan biri hâline geliyor. Önümüzdeki 9 gün boyunca ve bugün ben de yeni öğrendiğim, bundan sonra her yıl bu tarihte Eskişehir Kültür Yolu Festivali düzenleneceğini, Eskişehir'in dört bir yanından konserler, sergiler, söyleşiler, atölyeler, çocuk etkinlikleri ve yaşayan miras programları düzenlenecek. Bu hareketlilik sanat hayatına canlılık katacak, şehir ekonomisini destekleyecek, esnafımıza katkı sağlayacak ve Eskişehir'in kültürel kimliğini çok daha geniş kitlelere taşıyacaktır. Özellikle 'Yaşayan Miras' başlığı altında yürütülen çalışmalar çok kıymetlidir. Çünkü kültür, yaşatıldığı müddetçe geleceğe taşınır. Lüle taşı ustasının emeği, oya sanatındaki incelik, çömlekçinin eli, halk ozanının sözü... Bunların her biri bu milletin ortak hafızasının parçalarıdır. Biz inanıyoruz ki güçlü şehirler, kökleriyle bağ kurabilen şehirlerdir. Geleceğe güvenle yürüyen toplumlar da bu kültürü koruyan toplumlardır. Türkiye Kültür Yolu Festivali bu medeniyet perspektifinin, kültür vizyonunun en güçlü yansımalarından biri olmuştur. Bu konuda Sayın Cumhurbaşkanı'mıza şükranlarımı arz ediyorum. Böyle bir büyük vizyona yol açtığı için bu büyük kültür organizasyonunun şehrimizde hayata geçirilmesinde emeği bulunan Kültür ve Turizm Bakanı'mız Sayın Mehmet Nuri Ersoy'a özellikle teşekkür etmek istiyorum. Eskişehir'in kültür, sanat ve turizm potansiyeline gösterdiği güçlü ilgi, şehrimize kazandırılan bu kıymetli organizasyon ve ortaya konulan vizyon dolayısıyla şükranlarımı sunuyorum. Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin Eskişehir'imize hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygı ve muhabbetle selamlıyorum."

VALİ ERDİNÇ YILMAZ FESTİVAL HAKKINDA NE SÖYLEDİ?

Eskişehir Valisi Dr. Erdinç Yılmaz, açılış konuşmasında Yunus Emre'ye atıfla başlayarak şu ifadeleri kullandı:

"Bu şehrin en büyük evladı, insanlığın ortak sesi Yunus Emre'nin yüzyıllardır dilden dile dolaşan dizeleriyle hepinizi selamlıyorum. 'Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım, sevelim sevilelim, dünya kimseye kalmaz.' Sevgi şehri Eskişehir'imize hoş geldiniz. Festival vesilesiyle Türkiye'nin dört bir yanından gelen misafirlerimizle tanışacağız, birbirimizi tanıyacağız ve seveceğiz. Balkanlar'dan Kafkaslar'a uzanan bir coğrafyanın ruhunu taşıyan, kuruluş ve kurtuluşa tanıklık etmiş bu kadim şehirde misafirlerimizi ağırlayacağız. Şehrimizin sevgi ruhunu tanıtacağız. Yunus'un yurdu Eskişehir'imiz ülkemizin en güvenli ve yaşam kalitesi en yüksek şehirlerden biridir. Yüzyıllardır geleni geçeni kucaklayan, kapısını sonuna kadar açan, farklılıkları zenginlik olarak gören bir sevgi şehridir. Bu köklü birikimin uluslararası arenada da tescil edildiğini memnuniyetle hatırlatmak isterim. Eskişehir 2013 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilmiştir. Bu unvan Eskişehir'in yalnızca Türkiye'nin değil, tüm Türk dünyasının ortak kültürel havzasında ne denli özel bir yere sahip olduğunun resmi bir ifadesidir. Bu ruhla bugün burada Türkiye'nin ve dünyanın en kapsamlı kültür sanat organizasyonlarından biri olan Türkiye Kültür Yolu Festivali'ni şehrimizde ağırlamanın haklı gururunu ve heyecanını yaşıyoruz. Eskişehir'imize teşrifleriyle bizleri onurlandıran sayın bakanımıza şahsım ve tüm hemşehrilerim adına şükranlarımı sunuyorum. Sayın Bakanım, bu yıl bizim için sadece bir takvim yılı değil, tarihi bir semboldür. Ülkemizin dört bir yanında 26 farklı durakta gerçekleştirilen bu dev organizasyonun, plakası 26 olan şehrimizde 2026 yılının Eskişehir yılı ilan edildiği bir dönemde gerçekleşmesi bizler için ayrı bir gurur kaynağıdır. Bu anlamlı tevafuk şehrimizin ruhunu, hafızasını, kültürel ve enerjisini tüm Türkiye ile paylaşmak için en doğru zamana işaret etmektedir. Eskişehir'imizin de bu rotaya dahil edilmesi, yıllardır bir kültür sanat ve eğitim şehri olarak tanınan Eskişehir'imize verilmiş çok kıymetli bir ödül niteliğindedir. Tanış olmayı ve sevgiyi pekiştiren bu vizyoner projeyi ülkemize, şehrimize kazandırdığınız için şahsınıza ve bakanlığımıza en derin şekilde minnettarlığımı arz ediyorum. Değerli konuklar, Eskişehir Frigya'dan Selçuklu'ya, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan köklü birikimiyle adeta bir açık hava müzesidir. Ülkemizin ilklerine imza atan muazzam bir mirası ve ileri teknoloji ihracatındaki öncü üretimleriyle Türkiye'nin parlayan yıldızıdır. Kültür ve sanat, şehirleri dönüştüren ve geleceğe yön veren güçlü bir dinamiktir. Şehirlerimizde düzenlenen böylesi kapsamlı bir festival ise maziden atiye gerçekten de güzel bir kültür yolu açmaktadır. Kültür Yolu Festivali ülkemizin ortak mirasına ve şehirlerimizin özgün değerlerine verilen en önemli, en güçlü göstergesidir. Geniş etkinlikler dizisiyle festival Eskişehir ekonomisine da can suyu olacaktır. Şehrimize gelecek her ziyaretçi esnafımızdan turizmcimize kadar her alanda ekonomik bir canlılık sağlayacaktır. Kültür Yolu Festivali Eskişehir'in marka değerini perçinlemek, sahip olduğu potansiyeli yansıtmak için eşsiz bir zemin oluşturmaktadır. Festivalin getirdiği enerji, 3 üniversitemizde de okuyan on binlerce gencimizin heyecanı ile birleşerek şehrimizin ruhunu daha da yukarılara taşıyacaktır. Konserlerden söyleşilere, atölye çalışmalarından sergilere kadar uzanan bu geniş yelpaze şehrimizin sokaklarıyla, lezzet duraklarıyla birleşerek bir kültür şölenine dönüşecektir. Bugün sadece bir festivalin kapılarını açmıyor, aynı zamanda Eskişehir'i çok daha güçlü bir noktaya taşıyoruz. Festivalimizin bereketli ve Eskişehir'imize yakışır bir coşkuyla geçmesini temenni ediyorum. Bu muhteşem organizasyonu şehrimize kazandıran başta Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy olmak üzere emeği geçen tüm kurumlara ve paydaşlara Eskişehir halkı adına en derin şükranlarımı sunuyorum. Kültür Yolu Festivali'nin şehrimize hayırlı, uğurlu olmasını diliyor, hepinizi en derin içten saygılarımla selamlıyorum."

BAKAN MEHMET NURİ ERSOY FESTİVAL KAPSAMINI ÖZETLEDİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, festivalin genel çerçevesini paylaşırken şunları ifade etti:

"26 şehri kapsayan ve yaklaşık 8 ay sürecek bir kültür, sanat ikliminin dördüncü durağındayız. Eskişehir Türkiye Kültür Yolu Festivali'ne bu yıl Aydın, Mersin, Sakarya, Ordu ve Kahramanmaraş illeriyle birlikte dahil olmuştur. 9 gün boyunca şehrimizde belirlediğimiz 11 farklı noktada ve 59 farklı başlıkta tam 177 etkinlik gerçekleştireceğiz. Ailecek kültür ve sanat adına aradığınız her şeyi bulabileceğiniz dolu dolu bir festival siz sevgili Eskişehirlileri bekliyor. Saygıdeğer misafirler, 6. yılımızdayız. Büyük düşünerek, sebeplerini masaya yatırıp gereklerini hesaplayıp sonuçlarını, kazanımlarını öngörerek girdiğimiz bu yol; bugün süresiyle, kapsamıyla, etkinlik, sanatçı ve katılımcı sayısıyla dünyanın en büyük festivaline, Türkiye'nin bir marka değerine dönüşmüştür. Türkiye Kültür Yolu Festivali daha en başından çok yönlü, çok amaçlı bir planlamayla hayata geçirilmiştir. Sanatı ve sanatçıyı desteklemek, geleneksel değerlerimizle ve uluslararası sanat uygulamalarıyla buluşturarak insanımızın sosyal kültürel hayatını zenginleştirmek bu festivalimizin sadece bir yönü. Bir diğer yönü, kültür varlıklarımızı ihya etmektir. Şehirlerimizde kültür varlıklarını ön plana çıkaracak özenli bir güzergah oluşturuluyor, etkinlik noktaları belirliyoruz. Söz konusu kültür varlıklarını restore ediyor, işlevsel kılıyor ve hayatın içine dahil ediyoruz. Yine bu muazzam organizasyon, geleneksel sanatlardan kültürel ve tarihi değerlerimize, bu alanlardaki bilgi ve birikimimize kadar özgün unsurlarımızın korunması, sürdürülmesi, anlatılıp tanıtılması için atılmış çok güçlü bir adımdır. Bu unsurları sadece sergilemekle, göstermekle yetinmiyor; ustalarımızın, sanatçılarımızın, yazarlarımızın, düşün dünyamızın değerli isimlerinin katılımıyla gerçekleştirdiğimiz atölye çalışmaları, paneller ve söyleşilerle bunları öğrenmenin, uygulamanın, anlamanın kapılarını insanımıza açıyoruz. Geleneksel değerlerimizden bahsetmişken bunun kapsamını el sanatları ile de kısıtlamıyoruz. Meddahlık ve orta oyunu gibi sahne sanatlarından Türk mutfağının benzersiz lezzetlerine kadar Türk kültürünün binlerce yıllık birikiminin her yansımasına, her ürününe mümkün olduğunca yer vermeye gayret ediyoruz."

ESKİŞEHİR MUTFAĞI FESTİVALDE ROL OYNAYACAK

Bakan Ersoy, Eskişehir mutfağının festivalin en özel başlıklarından biri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Türk mutfağının hakkını vermek için yoğun mesai harcıyoruz. Turizm Geliştirme Ajansı ile birlikte gastronomiyi Türkiye turizm stratejisinin merkezine yerleştirmiş bulunuyoruz. Türkiye Kültür Yolu Festivali de lezzet noktası uygulamasıyla bu anlamda çok güçlü bir vitrin olarak kullanılıyor. Uygulama; şehirlerin gastronomi varlığını görünür kılan, yerel işletmeleri destekleyen ve festivalimize katılanları şehirlerimizin kültürüyle buluşturan bir destinasyon geliştirme modelidir. Temelleri Anadolu'nun buğday kültüründe şekillenen, Kırım Tatar, Balkanlar ve Kafkas gelenekleriyle hemhal olup zenginleşen Eskişehir mutfağı festivalimizin en özel başlıklarından biri konumunda. Cevizli haşhaşlı ekmeği, haşhaşlı çörekler, çiğ börek, balaban köfte, bömbe çorbası gibi özel lezzetler bu kültürel harmanın damaklarımızda iz bırakan eşsiz sonuçlarıdır. Misafirlerimizin de bu harika sonuçların tadına varmalarını sağlıyoruz."

33 LEZZET NOKTASI HANGİ ÜRÜNLERİ KAPSIYOR?

Bakan Ersoy, Lezzet Noktaları uygulamasının ayrıntılarını şu ifadelerle aktardı:

"Eskişehir'de şefler, gastronomi profesyonelleri, akademisyen ve sektör temsilcilerinden oluşan danışma kurulları ile birlikte 33 lezzet noktası belirlendi. Değindiğim geleneksel lezzetleri, met ve nuga helvasıyla taş fırın ürünlerini, boza, turşu ve farklı fermente tatları ve elbette ülkemizin ve uluslararası mutfakların farklı lezzetlerini kapsayan bir gastronomi rotası ziyaretçilerimizi bekliyor olacak. Ayrıca ev sahibi olarak Sayın Şef Deniz Ahmet Köse, gastronomimizin değerli isimlerini misafir ederek birlikte festivalimizi deneyimleyecek ve tanıtım faaliyetlerinde bulunacaklardır. Artık görüyoruz ki festivaller sadece konser salonlarını, sergileri ya da meydanları değil; şehir sokaklarını, esnafını, restoranlarını ve yerel ekonomisini de doğrudan hareketlendiriyor. Daha önceki şehirlerimizde lezzet noktalarında yer alan işletmelerimizden çok güzel geri dönüşler aldık. Esnaflarımız, festival döneminde normalde 1 haftada yakaladıkları yoğunluğu 1 günde yaşadıklarını ifade ediyorlar. Bu tablo bizler için son derece kıymetli. Üstelik lezzet noktaları yalnızca festival süresiyle de sınırlı kalmıyor. Festival sonrasında da yıl boyunca dijital platformlar üzerinden ziyaretçilere rehberlik edecek şekilde konumlandırılıyorlar. Böylece Eskişehir'in kendine özgü mutfak kültürü ve yerel lezzetleri yıl boyunca görünür olmaya devam edecek. Şehrimizin gastronomi hafızası çok daha geniş kitlelere ulaştırılacak. İşte Türkiye Kültür Yolu Festivali bütün bu unsurları, değer, etkinlik ve uygulamaları bir araya getirdiğinde şehirlerimizin etkin şekilde tanıtımına, iç turizmde ciddi bir hareketliliğe, esnafımıza ve dolayısıyla yerel ekonomiye doğrudan pozitif etki sunmaktadır. Bu etki her yıl artmaktadır."

KONSERLER VE GÖSTERİLER NEREDE YAPILACAK?

Bakan Ersoy, festival kapsamındaki etkinliklerden bazılarını şu sözlerle paylaştı:

"Saygıdeğer misafirler, festivalimize dair bu genel çerçeveyi çizdikten sonra Eskişehir'de düzenlenecek etkinliklerden birkaçını sizlerle paylaşmak isterim. Oğuzhan Koç, Sinan Akçıl, Levent Yüksel, Haluk Levent, Buray, Kolpa, Bengü, Ebru Yaşar ve Sagopa Kajmer, Türk Dünyası Bilim, Kültür ve Sanat Merkezi'nde kurduğumuz ana sahnede müzik tutkunlarıyla buluşacaklar. Hayata bir müzik parantezi açıp vatandaşlarımızla birlikte coşkulu, keyifli anlara imza atacaklar. Yüreklere dokunan bir müzikal hikaye, Sen de Gitme Triandafilis, perdelerini Atatürk Kültür ve Sanat Kongre Merkezi'nde açacak. Bu temsil Sayın Ayla Kutlu'nun aynı adlı eserinden Sayın Emre Basalak'ın gerçekleştirdiği çok özel bir uyarlamadır."

YAŞAYAN MİRAS PROGRAMI HANGİ ETKİNLİKLERİ KAPSIYOR?

Bakan Ersoy, Yaşayan Miras programının çerçevesini şu ifadelerle aktardı:

"Müzikalimizin yanı sıra Türk Kültür ve Sanat Merkezi yine birbirinden değerli etkinliklerle 9 gün boyunca kültür, sanat sevdalılarının en gözde mekanlarından biri olacak. Yaşayan Miras Eskişehir Sergisi, lüle taşı işlemeciliği, çalgı yapımı ve ahşap oymacılığından cam sanatı, geleneksel bebek ve sarka yapımına kadar bu toprakların estetik ve zarafet mirasını gözler önüne serecek. Ayrıca bu zengin mirası sadece sergilemekle de kalmayacağız. Somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı ustalarımızın katılımıyla 9 gün boyunca farklı branşlarda toplam 27 atölye çalışması gerçekleştireceğiz. Yine Yaşayan Miras Kısa Film Gösterimleri ve lüle taşı üzerine gerçekleştireceğimiz söyleşiyle de geleneksel değerlerimizi anlatacak, öğretecek çok yönlü bir sanatsal bilgi ve deneyim sunacağız. Bu vesileyle 2021 yılında lüle taşı dalında yaşayan insan hazinesi ilan edilen ve geçtiğimiz yıl aramızdan ayrılan merhum Mehmet Başsav ustamızı da rahmetle, saygıyla anıyorum. Dünyanın en büyük savunma sanayi şirketleri arasında bulunan, kapasitesi ve ürünleriyle ülkemizin teknolojik bağımsızlığının teminatı olan gurur kaynağımız Aselsan'ın İleriye Üretişen Bir Gelecek Vizyonu Sergisi Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi'nde olacak. Saygıdeğer misafirler, kıymetli basın mensupları, bunlar hazırladığımız 177 farklı etkinlikten sadece birkaçı. Böylesi bir kültür sanat şölenini kaçırmamak için ben Eskişehirlileri ailecek festivalimize davet ediyorum. Küçük misafirlerimiz için Dede Korkut Parkı'nda Çocuk Köyü'müzü kurduğumuzu da hatırlatıyorum. Onların kültür ve sanatla ne kadar erken buluşturabilirsek kişisel gelişimlerine o denli güçlü katkı yapacağımızı ve bunun önemini bu vesileyle bir kez daha vurgulamak istiyorum. Türkiye Kültür Yolu Festivali'ne katkı sunan bütün paydaşlarımıza, mülki amirlerimize, yerel yönetimlerimize, sanatçılarımıza ve bu projeyi sahiplenerek bugüne ulaşmasını sağlayan aziz milletimize canıgönülden teşekkür ediyorum. Eskişehir'e hayırlı olmasını diliyor, hepinize saygılar sunuyorum."

BAKAN ERSOY'DAN ESKİŞEHİR VALİLİĞİNE ZİYARET

Bakan Ersoy, programın tamamlanmasının ardından Eskişehir Valiliği'ne ziyaret gerçekleştirdi. Günün anısına Valilik Şeref Defteri'ni imzalayan Ersoy, İl Değerlendirme Toplantısı'na katıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Valiliğin ardından AK Parti Eskişehir İl Başkanlığı'nı ziyaret edecek.

ATM'LERDEKİ YENİ BANKNOT DÜZENİ NEYİ DEĞİŞTİRDİ?

Türkiye genelinde ATM'lerde dikkat çekmeden hayata geçirilen yeni banknot düzeni, vatandaşın nakde erişimini doğrudan etkilemeye başladı. Birçok banka önce 5, 10 ve 20 liralık banknotları cihazlardan çıkardı. Süreç şimdi 50 liralık banknotun büyük ölçüde devreden alınmasıyla sürüyor. Bu adımlarla birlikte en düşük çekim limiti çok sayıda ATM'de 100 liraya yükseldi. Babuşçu'nun aktardığına göre bazı bankalar 100 liralık banknotu da ATM'lerden kaldırma çalışmaları yürütüyor.

TCMB VE BDDK'DAN RESMİ BİR DÜZENLEME VAR MI?

TCMB veya BDDK'nın ATM'lerden 50 lira ya da daha küçük kupürlerin kaldırılmasına ilişkin yayımlanmış bir genelgesi ya da tebliği bulunmuyor. Uygulama, tamamen bankaların kendi operasyonel kararı niteliğinde yürüyor. Bu durum, söz konusu değişikliklerin merkezi bir düzenleme yerine sektör genelinde benimsenen bir uygulama olarak şekillendiğini ortaya koyuyor. Bankalar, ATM kaset kapasitesini verimli kullanma gerekçesiyle büyük kupürlere yöneliyor.

ŞENOL BABUŞÇU GELİŞMEYİ NASIL DUYURDU?

Konuyu kamuoyu gündemine taşıyan isim Ziraat Bankası'nın eski Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Şenol Babuşçu oldu. Babuşçu, sosyal medya paylaşımlarında bankaların önce 5, 10 ve 20 liralık banknotları, ardından 50 liralık kupürü ATM'lere koymamaya başladığını aktardı. Babuşçu'nun ifadelerinde bazı bankaların 100 lira banknotunu da kaldırma çalışması yürüttüğü dile getirildi. Bankaların ATM'lere artık ağırlıklı olarak 100 ve 200 lira koyduğu vurgulandı.

ATM KASETLERİNDE NEDEN KAPASİTE SORUNU YAŞANIYOR?

Bankaların büyük kupürlere yönelmesinin arkasında teknik bir gerekçe yer alıyor. Sektör kaynaklarına dayanan analizlere göre ATM kasetlerinin yıllık 500 bin kupürlük tasarım kapasitesi, enflasyon nedeniyle mecburen 1,4 milyon kupüre çıkarıldı. Bir banka yöneticisinin aktarımına göre bir günde aynı ATM'ye 10 kez para yüklemek zorunda kalındığı dönemler oldu. Küçük banknotlar daha fazla fiziksel hacim kapladığı için bankalar kasetleri büyük ölçüde 100 ve 200 lira ile dolduruyor.

HANGİ BANKALAR UYGULAMAYA GEÇTİ?

Mevcut açık kaynaklarda 50 lira banknotu çekme kararını isim isim açıklayan bir banka bulunmuyor. Haberler "birçok banka", "bankaların geneli", "özel ve kamu bankaları" gibi genel ifadelerle gelişmeyi aktarıyor. Şenol Babuşçu da paylaşımlarında belirli bir banka adı vermeden "Bankalar ATM'lere artık sadece 200 ve 100 TL banknot koyuyor" ifadesini kullandı. Sektörel gözlem; Ziraat, VakıfBank, Halkbank, İş Bankası, Garanti BBVA, Yapı Kredi ve Akbank gibi büyük bankaların ATM ağlarında 50 liralık kupürün yerini büyük ölçüde 100 ve 200 liralık banknotlara bıraktığını gösteriyor.

SOKAK EKONOMİSİ BU DURUMDAN NASIL ETKİLENDİ?

Türkiye gazetesinin haberine göre, Cepteki en küçük kullanılabilir banknotun fiilen 100 liraya çıkması, nakit alışverişin yoğun olduğu noktalarda ödeme düzenini bozdu. Semt pazarlarında ve mahalle esnafında küçük tutarlı işlemlerde para üstü sorunu büyüdü. Bakkal, market, tekel bayii, eczane ve pazarcılar bu süreçten en çok etkilenen kesimler arasında yer aldı. Eczanelerde ilaç farkları, pazarlarda gramaj kaynaklı fiyat değişimleri ödeme anında tartışmaya dönüşebiliyor. Hesabında düşük bakiye bulunan vatandaşlar ise paralarına erişmekte güçlük yaşıyor.

Pek çok işletme müşterilere para üstü verebilmek için gün içinde çevrede bozuk para arıyor. Bazı esnaflar güne başka dükkânlardan para bozdurarak başlıyor. Bu süreç ticari rutinin bir parçası haline geldi. Günlük operasyonel zamanın bir kısmı bozuk para temin etmeye ayrılmaya başladı. Esnaf cephesindeki bu durum, küçük ölçekli işletmelerin iş yükünü artıran bir gelişme olarak öne çıktı.

EKONOMİST AHMET KARAOĞLU HANGİ UYARIYI YAPTI?

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan tablonun temelinde yüksek enflasyonun bulunduğunu söyledi. Karaoğlu, "ATM haznelerinin fiziki bir sınırı var ve ortalama işlem tutarları artınca bankalar mecburen 100 ve 200 TL'lik banknotlara yer açmak zorunda kaldı. Ancak bunun sokaktaki maliyeti çok ağır. Fiyatların yukarı yuvarlanması dar gelirlinin cebine 'gizli enflasyon' olarak yansıyor" dedi. Karaoğlu, küçük esnafı ve dar gelirliyi rahatlatacak bir nakit akışı planlaması yapılmazsa sokak ekonomisinde ticaretin kilitlenme noktasına gelebileceği uyarısında bulundu.

FATİH KARAHAN 500 VE 1000 LİRA BANKNOT KONUSUNDA NE DEDİ?

Türkiye'nin tedavüldeki en büyük kupürü 200 lira olmaya devam ediyor. TCMB Başkanı Fatih Karahan, Kasım 2025'teki yılın son Enflasyon Raporu sunumunda üst kupüre ilişkin iddialara net bir yanıt verdi. Karahan, "Kayıt dışı ekonominin kayıt içine geçişi için önemli bir unsur oluşturduğundan, mevcut durumdan memnunuz" dedi. Bu açıklamayla 500 ve 1000 liralık banknot için resmi bir hazırlık veya takvim bulunmadığı netleşti. Karahan, kart ödemelerinin yaygınlaşmasının kayıt dışılığı azalttığını, bu nedenle üst kupüre ihtiyaç duymadıklarını vurguladı. 2024 yılında ise daha açık kapı bırakan Karahan, üst banknota ihtiyaç olup olmadığının teknik analizler sonucunda ortaya çıkacağını ifade etmişti.

"GİZLİ ENFLASYON" TARTIŞMASI NEYE İŞARET EDİYOR?

Tablonun en çarpıcı çelişkisi tedavüldeki banknot ile ATM'deki banknot arasındaki uçurumdan kaynaklanıyor. TCMB, en büyük kupürü 200 lirada tutmaya devam ederken ATM'ler fiilen 100 liranın altına inmiyor. Vatandaş için "kullanılabilir en küçük banknot" piyasada kâğıt üzerinde 5 lira; ATM'de ise 100 lira. Karaoğlu'nun ifadesiyle ortalama işlem tutarlarının artması bankaları büyük kupüre yöneltirken, sokağa yansıyan etki dar gelirli için "gizli enflasyon" şeklinde tanımlanıyor. Esnafın bozuk para temin edememesi nedeniyle yapılan yukarı yuvarlamalar, resmi enflasyon hesaplamasına yansımayan bir maliyet yükü oluşturabiliyor.

"Üreticilerimizin Yanında Olmayı Sürdürüyoruz"

Programın girişimcilere yönelik desteklerinin kesintisiz biçimde sürdüğünü vurgulayan Yumaklı, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Nisan ayında, iş geliştirme, fiziki yatırımlar ve yerel kalkınma odaklı projeler yürüten üreticilerimize, toplam 374,7 milyon lira ödeme gerçekleştirdik. Alın teriyle, ülkemizin tarımsal gücünü büyüten ve geliştiren tüm üreticilerimizin yanında olmayı sürdürüyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun."

Ödemenin Dağılımı Nasıl Şekillendi?

Bakanlığın aktardığı bilgilere göre nisan ayında IPARD-III kapsamında yapılan destek ödemelerinin tematik dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme: 273 milyon 732 bin lira
• Tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar: 69 milyon 657 bin lira
• Tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ile pazarlanmasına ilişkin fiziki yatırımlar: 16 milyon 130 bin lira
• LEADER yaklaşımı ve yerel kalkınma stratejilerinin uygulanması: 15 milyon 266 bin lira

En Büyük İş Geliştirmede

Yapılan dağılımda en büyük dilim, 273 milyon 732 bin lira ile çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme kalemine aktarıldı.Desteği 69 milyon 657 bin lira ile tarımsal işletmelerin fiziki varlık yatırımları takip etti. Ürün işleme ve pazarlama yatırımları ile LEADER yaklaşımı kapsamındaki ödemeler ise sırasıyla 16 milyon 130 bin ve 15 milyon 266 bin lira düzeyinde gerçekleşti.

Operasyon nasıl başladı?

İnternet sitelerinde sahte araç kiralama ilanları yayımlayarak çok sayıda kişiyi mağdur ettiği belirlenen 82 şüpheliye yönelik çalışma, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı'nın koordinasyonuyla yürütüldü. Söz konusu zanlıların yakalanması amacıyla 12 Mayıs tarihinde Kocaeli merkezli olmak üzere 29 ilde eş zamanlı bir operasyon hayata geçirildi. Saha çalışması kapsamında 74 şüpheli gözaltına alınırken olayla bağlantılı 2 ismin başka dosyalar üzerinden cezaevinde bulunduğu tespit edildi.

Yurt dışı ve firari şüpheliler var

İncelemelerde zanlılardan 2'sinin yurt dışında olduğu belirlendi. Firari olarak aranan 4 şüpheli ise ilerleyen günlerde gerçekleştirilen takip çalışmaları sonucunda gözaltına alındı.

Şüphelilerin hesap hareketleri ne düzeyde?

Yürütülen soruşturma kapsamında zanlıların toplam 88 farklı olaya karıştığı saptandı. Şüphelilerin banka hesaplarında 102 milyon 537 bin 610 lira 41 kuruş tutarında bir para hareketinin yaşandığı belirlendi.

FED'İN FAİZ POLİTİKASINDA BEKLENTİ DEĞİŞTİ

Çatışmanın patlak vermesinden önce ABD Merkez Bankası'nın bu yıl içinde iki kez faiz indirimine gideceği öngörülüyordu. Savaşın enflasyonist baskıları derinleştirmesinin ardından bu denklem tamamen değişti; bugün gelinen noktada Fed'in olası bir faiz artırımı seçeneği piyasa katılımcılarının radarına girdi. Yatırımcılar para politikasına yönelik beklentilerini neredeyse 180 derece revize etti.

ECB VE BOJ'DAN HANGİ SİNYALLER GELDİ?

Avrupa Merkez Bankası'nın yılın ikinci yarısında politika faizini yukarı yönlü güncellemesi piyasada fiyatlanmaya başlandı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) cephesinde de benzer sinyaller dikkat çekti. BoJ Yönetim Kurulu Üyesi Kazuyuki Masu, ekonomide belirgin bir yavaşlama görülmemesi halinde faizlerin en kısa sürede yukarı çekilmesi gerektiğini ifade etti. Bu açıklama, küresel ölçekte gevşeme döneminin sonuna gelindiğine dair önemli bir gösterge olarak değerlendirildi.

TCMB MART VE NİSANDA NE ADIM ATTI?

İran savaşının ardından emtia fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon görünümüne yansıyabilecek risklerini sınırlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bir dizi önlem hayata geçirdi. Mart ayında bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verilirken likidite araçları üzerinden sıkılaştırmaya gidilen banka, fonlamasını faiz koridorunun üst bandı olan yüzde 40 seviyesinden gerçekleştirmeye başladı. Mart ve nisan aylarında düzenlenen Para Politikası Kurulu toplantılarında ise politika faizi sabit bırakıldı.

PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ NE GÖSTERDİ?

Merkez Bankası'nın 2026 mayıs ayına ait Piyasa Katılımcıları Anketi, beklenen faiz indiriminin sonbahara sarktığını ortaya koydu. Ankette politika faizine ilişkin toplantı bazlı beklentiler şu şekilde sıralandı:

1. İlk toplantı (11 Haziran): Yüzde 37'de sabit
2. İkinci toplantı (23 Temmuz): Yüzde 37'de sabit
3. Üçüncü toplantı (10 Eylül): Yüzde 35,99 düzeyine geriliyor (100 baz puan indirim)

Bu veriler, piyasanın TCMB'nin politika faizini iki Para Politikası Kurulu toplantısı boyunca sabit tutmasını, eylül ayında ise 100 baz puanlık bir indirime gitmesini beklediğini ortaya koydu.

TCMB BAŞKANI FATİH KARAHAN HANGİ MESAJI VERDİ?

TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci enflasyon raporu tanıtım toplantısında 2026 yılı için ara hedefin yüzde 16'dan yüzde 24'e revize edildiğini açıkladı. Yıl sonu enflasyon tahmininin ise yüzde 26 olarak belirlendiğini duyuran Karahan, faiz kararlarına ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Enerji arzına ilişkin aksamaların sürmesi durumunda fiyat artışlarının ikincil etkilerini kontrol altına almak ve beklentileri çıpalamak için küresel ölçekte daha güçlü bir para politikası tepkisi gerekebilir. Bundan sonraki kararlarımız konusunda tüm seçenekler masada. O dönemki enflasyon görünümüne, veri ve haber akışına göre karar vereceğiz."

DEUTSCHE BANK VE CITIGROUP NASIL POZİSYON ALDI?

Alman finans devi Deutsche Bank, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın fonlamada normalleşme adımını haziran ayından temmuza taşıdığını dile getirdi. Daha önce faiz indirimi takvimini temmuza işaret eden banka, bu takvimi eylül ayına çekti. New York merkezli Citigroup ise enflasyondaki yukarı yönlü hareket ve döviz kuru politikasındaki seyir nedeniyle TCMB'nin haziran toplantısında politika faizinde herhangi bir değişikliğe gitmeyeceği görüşünü paylaştı. Analizde, bir hafta vadeli repo ihalelerinin askıya alınmasının fiili olarak 300 baz puanlık bir sıkılaşma anlamı taşıdığı vurgulandı.

TÜFE BEKLENTİLERİNDE NE DEĞİŞİKLİK OLDU?

Mayıs ayına ait Piyasa Katılımcıları Anketi'nde TÜFE beklentileri yukarı yönlü güncellendi. Geçen ay yüzde 1,82 olarak ölçülen mayıs TÜFE artış beklentisi yüzde 1,89'a tırmandı. Cari yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 27,53'ten yüzde 28,94'e çıkarken 12 ay sonrasına dönük öngörü yüzde 23,39'dan yüzde 23,82'ye yükseldi. 24 ay sonrasına ait beklenti ise yüzde 18,02'den yüzde 18,43'e revize edildi. Piyasanın yıl sonu için ortaya koyduğu yüzde 28,94'lük beklenti, TCMB'nin yüzde 26 düzeyindeki tahmininin üzerinde seyretti.

DOLAR KURU BEKLENTİLERİ HANGİ SEVİYEYE ÇIKTI?

Aynı ankette döviz kuru beklentilerinde de revizyona gidildi. Cari yıl sonuna ilişkin dolar/TL beklentisi bir önceki anket döneminde 51,23 lira düzeyinde iken bu anket döneminde 51,57 liraya yükseldi. 12 ay sonrasına ait kur beklentisi ise 53,62 liradan 54,69 liraya çıktı. Söz konusu güncelleme, piyasanın hem yıl sonu hem de orta vadeli döviz kuru tahminlerini daha yüksek bir bantta konumlandırdığını ortaya koydu.

ARAŞTIRMAYA GÖRE EN ZOR ULAŞILAN GRUP NEDEN USTALAR?

Kanal D'nin haberine göre, yapılan araştırma sonuçlarına göre Türkiye'de ulaşılması en güç meslek grubunun ustalar olduğu belirlendi. Vasıflı işçi olarak da tanımlanan bu kategoride erişim güçlüğü oranı yüzde 43'e ulaştı. Sonuç, gündelik tamir ve bakım taleplerinin yoğun olduğu kentlerde rakamın daha da hissedildiğini ortaya koydu. Kanal D Haber'de yer alan habere konuşan ustalar, taleplerin yoğunluğu nedeniyle yeni iş için günler sonrasına randevu verdiklerini söyledi.

DÜNYA ORTALAMASIYLA TÜRKİYE ARASINDA NASIL FARK VAR?

Araştırma verileri, Türkiye'deki erişim güçlüğünün dünyadaki tablodan belirgin biçimde ayrıştığını gösterdi. Türkiye'de yüzde 43 olan oranın dünya genelinde yüzde 24 seviyesinde olduğu kayıt altına alındı. İki rakam arasındaki 19 puanlık fark, Türkiye'de vasıflı işçiye duyulan talep ile arz arasındaki dengesizliğin küresel ortalamadan büyük olduğuna işaret etti.

HANGİ USTA GRUPLARI EN YOĞUN?

Yoğunluğun en çok hissedildiği meslek grupları gündelik tamir ve bakım hizmetlerinde toplandı. Vatandaşların randevu almakta en çok zorlandığı meslek dalları şu şekilde sıralanıyor:

• Elektrikçi
• Su tesisatçısı
• Boyacı
• Kaporta ustası
• Tamirci
• Çilingir

Bu meslek grupları, hem maliyet hem de ulaşılabilirlik açısından öne çıkan başlıkları oluşturuyor.

KALORİFER PETEK TEMİZLEME ÜCRETİ NE KADAR?

Mevsim değişiminin yaklaşmasıyla artan hizmet kalemlerinden biri olan kalorifer peteği temizliğinde fiyat eşiği oldukça yüksek bir seviyede oluşuyor. Bir evde 6 kalorifer peteğini temizletmenin maliyetinin 2 bin 500 liradan başladığı belirtildi. Bu rakam, evin metrekaresine ve petek sayısına bağlı olarak yukarı yönlü değişebiliyor.

3+1 EV BOYAMANIN FİYATI 20 BİN LİRA

Ev boyama hizmetinde semt bazlı fiyat farkı belirgin bir tablo çiziyor. Bir ustanın aktardığına göre 3+1 bir evin malzeme dahil boyanması 20 bin liraya mal olabiliyor. Aynı evin Etiler gibi semtlerde yaptırılması durumunda fiyat 40 bin ile 50 bin lira aralığına yükseliyor. Semte göre oluşan bu farkın iki katı seviyesine ulaştığı görülüyor.

LASTİK TAKMA ÇIKARTMA ÜCRETLERİ NE KADAR?

Araç bakımı tarafında da fiyatlar yine semte göre değişiklik gösteriyor. Bir ustanın aktarımına göre İstanbul Bağcılar'da 4 lastiğin takılıp çıkartılması 2 bin lira karşılığında yapılıyor. Aynı işlem Etiler'de 6 ile 7 bin lira aralığında fiyatlandırılıyor. İki semt arasındaki fark, ücretin yaklaşık üç katına yükselmesi anlamına geliyor.

ÇİLİNGİR VE MUSLUK TAMİRİ FİYATLARI NEDİR?

Gündelik küçük ölçekli işlerin fiyatları da yüksek seviyelere taşınmış durumda. Çilingir ihtiyacı duyulduğunda ödenmesi gereken bedel bin 500 lira olarak ifade edildi. Sıradan bir musluğun değiştirilmesi de bin 500 lira fiyat etiketi ile karşılık buluyor. Bir vatandaşın aktardığına göre annesi musluk tamircisi bulamadığı için arızayı evdeki kişilere yaptırmak zorunda kaldı.

YAZ AYLARINDA TALEP NEDEN ARTIYOR?

Yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte boya, tamir ve bakım hizmetlerine olan talep artıyor. Bu dönem, ustalar için yılın en yoğun zaman dilimini oluşturuyor. Vatandaşların randevu için sıraya girmesi gerektiği belirtildi. Mevsim değişiminin getirdiği bakım ve onarım ihtiyaçları, taleplerin kümülatif olarak büyümesine neden oluyor.

YUKARI DANIŞMENT MAHALLESİ NEREDE BULUNUYOR?

Yukarı Danişment, Eskişehir'in Tepebaşı ilçesine bağlı bir mahalle olarak kayıtlara geçti. Şehir merkezine olan mesafesi yaklaşık 30 kilometre düzeyinde. Eski yerleşim alanı, bugünkü Aşağı Danişment Mahallesi'nin yaklaşık 5 kilometre yukarısında konumlanıyor. Mahalle, doğal yapısı ve hava kalitesiyle son yıllarda yeniden ev kuranların ilgisini çekiyor.

KÖY NEDEN AŞAĞIYA TAŞINMIŞTI?

Yaklaşık 40 yıl önce yaşanan taşınmanın ana sebebi mevsim koşullarıyla mücadelenin zorlaşması oldu. Yukarı Danişment'e ulaşan yolun dik yapısı, at arabasıyla çıkışı güçleştiriyordu. Traktörlerin yaygınlaşmasıyla yakıt maliyeti gündeme geldi. Hazine arazi tahsisinin yapılması ve devletin destek vermesinin ardından köy nüfusunun büyük çoğunluğu yaklaşık 5 kilometre aşağıdaki Aşağı Danişment'e geçti.

GERİ DÖNÜŞLER NASIL BAŞLADI?

Köyün uzun yıllar yalnızca bir ailenin yaşamını sürdürdüğü bir yerleşim olarak kaldığı bildirildi. Zamanla teknolojinin gelişmesi ve yaşam koşullarının değişmesi, yerini terk eden ailelerin köye dönüşünü hızlandırdı. Doğa özlemi ve temiz hava arayışı, yeni dönüşlerin temel motivasyonu oldu. Köy nüfusu bu süreçle birlikte yeniden büyüme eğilimine girdi.

143 YILLIK DANİŞMENT CAMİSİ'NİN GEÇMİŞİ NEDİR?

Köyün simge yapısı Danişment Camii, Hicri takvime göre 1300, Miladi takvime göre 1883 yılında inşa edildi. Bu tarih, caminin 143 yaşına ulaştığını gösteriyor. Osmanlı döneminin izlerini taşıyan yapı, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel miras niteliğinde. Mehmet Altın'ın aktardığına göre cami, dedelerinin ibadet ettiği yerdi.

CAMİ NEDEN ŞU AN KULLANIM DIŞI?

Yıllar içinde yıpranan yapı, kullanılamaz hale geldi. Caminin arka tarafında çökme yaşandı. Vakıflar Genel Müdürlüğü, caminin sorumluluğunu devraldı. Köy halkının onarım çalışmaları yapmasına izin verilmedi yetkililer köylülere "çivi bile çakamazsınız" ifadesini kullandı.

MEHMET ALTIN'IN KÖYE DÖNÜŞ HİKAYESİ NEDİR?

Şehir yaşamını geride bırakarak Yukarı Danişment'e dönen 66 yaşındaki Mehmet Altın, köye 2004 yılında emekli olduktan sonra yerleştiğini söyledi. Altın, "Buranın yolu eskiden daha dikti. At arabasıyla çıkmak zor oluyordu, traktörler çıkınca da mazot parası çok gidiyor diyorlardı. Sonra Aşağı Danişment kuruldu herkes oraya geçti" sözleriyle taşınma sürecini özetledi. Altın, köyü "terapi merkezim gibi" diye tanımladı ve "Buraya gelince yaşamaya başladım. Ben tek seferde altı ameliyat geçirdim, ölümlerden döndüm. Buraya geldikten sonra ilaç almayı bıraktım" ifadelerini kullandı.

TBMM'DE KABUL EDİLEN TORBA TEKLİF NE GETİRİYOR?

Torba kanun teklifinin ilk 5 maddesi Genel Kurul tarafından onaylandı. Bu maddeler iki ana eksen üzerinde şekillendi. Birinci eksende kamu borçlarına yönelik yapılandırma kolaylıkları yer aldı. İkinci eksen ise yabancı yatırımcıya yönelik yeni vergi teşviklerinden oluşuyor. Kabul edilen düzenlemeler, hem yurt içi vergi mükelleflerini hem de uluslararası sermayeyi kapsayan geniş bir alana yayıldı.

KAMU BORÇLARINDA YAPILANDIRMA NASIL OLACAK?

Yeni düzenleme kapsamında kamuya olan borçlar için ödeme takvimi uzatılıyor. Vergi, Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve diğer çeşitli kamu alacakları yapılandırma kapsamında yer alıyor. Esnaf, sanatkâr ve vergi mükelleflerine yönelik kolaylık paketiyle borçların uzun vadeye dağıtılması öngörülüyor. Tahsilat sürecinin hızlandırılması ve borçlular üzerindeki ekonomik baskının azaltılması amaçlanıyor.

Kamu borçlarında azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Borçlular, yükümlülüklerini 6 yıllık bir takvim üzerinden ödeme imkânına sahip olacak. Yeni süre, mevcut uygulamanın iki katına denk geliyor. Düzenleme, ödeme gücü zorlanan vatandaş ve işletmelerin nefes alabilmesini sağlayacak en kritik kalemlerden biri olarak kabul edildi.

TECİL EDİLEBİLİR BORÇ TAVANI HANGİ SEVİYEYE ÇIKTI?

Daha önce 50 bin lira ile sınırlı olan tecil edilebilir borç tutarı 1 milyon liraya yükseltildi. Bu değişiklik, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile esnaf kesimini doğrudan etkileyecek. Yeni tavan, daha geniş bir borç yelpazesinin teminat şartı aranmadan tecil edilmesine imkân tanıyor.

YAKLAŞIK 15 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR

Gelir İdaresi verilerine göre Türkiye'de toplam borcun büyük bölümü 1 milyon liranın altında bulunuyor. Vergi, trafik cezası ve Genel Sağlık Sigortası primlerinden kaynaklanan kamu borçları nedeniyle yaklaşık 15 milyon kişi takip sürecinde yer alıyor. Bağ-Kur primi ve vergi kaynaklı icra dosyalarının önemli bir hacme ulaştığı ifade ediliyor.

Yapılandırma kapsamına alınan başlıca kamu borç kalemleri şu şekilde sıralanıyor:

• Vergi borçları
• Trafik cezaları
• Genel Sağlık Sigortası primleri
• Bağ-Kur primleri

ESNAF VE KÜÇÜK İŞLETMELER NASIL ETKİLENECEK?

Düzenlemenin doğrudan muhataplarından biri esnaf, sanatkâr ve küçük işletmeler olarak öne çıkıyor. Tecil edilebilir borç tavanının 20 katına çıkarılması, bu kesim için işletme sermayesi üzerindeki baskıyı azaltabilir. Aynı zamanda 72 aylık taksit imkânı, küçük ölçekli işletmelerin yükümlülüklerini daha uzun vadeye yayma fırsatını sunuyor.

YABANCI YATIRIMCILARA HANGİ TEŞVİKLER GELİYOR?

Torba teklifin ikinci ana ayağı yabancı yatırımcıya yönelik teşvikler üzerine kuruldu. Türkiye'nin uluslararası sermaye için cazibe merkezi haline getirilmesi temel hedef olarak belirlendi. Finans, teknoloji ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren yabancı sermayeye özel avantajlar sunulacak. Yurt dışında elde edilen gelirlerin Türkiye'ye taşınmasını teşvik eden vergi düzenlemeleri de pakette yer aldı.

20 YILLIK GELİR VERGİSİ MUAFİYETİ HANGİ ŞARTLARLA UYGULANACAK?

Türkiye'ye yeni yerleşen ve son üç yılda tam mükellef olmayan kişilerin yurt dışı kazançları, belirli şartlarla 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu düzenleme, uluslararası fonların ve yüksek gelir grubundaki bireylerin Türkiye'yi finansal merkez olarak tercih etmesini özendirmeye yönelik kurgulandı. Tam mükellef olmama şartı, kişinin Türkiye'ye yerleşmesi öncesindeki vergisel statüsünü esas alan bir filtre olarak işliyor.

TORBA TEKLİFİN KALAN MADDELERİ NE ZAMAN GÖRÜŞÜLECEK?

Genel Kurul'da kabul edilen ilk 5 maddenin ardından teklifin kalan maddelerinin önümüzdeki günlerde görüşülmesi bekleniyor. Düzenlemenin tamamının yasalaşması durumunda milyonlarca borçlu için yeni ödeme planı resmen yürürlüğe girecek. Yabancı yatırımcılara yönelik vergi avantajları da kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından devreye alınacak.

Soruyu yanıtlayan Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Eskişehir’de yıllardır yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ünlüce, kentsel dönüşüm konusunun zamanla siyasallaştığını ve bu durumun süreci olumsuz etkilediğini ifade etti.

Ünlüce, “Kentsel dönüşüm konusu o kadar siyasileşti ve siyasi tartışmaların hedefi hâline geldi ki büyük bir üzüntü duyuyorum. Kentsel dönüşüm konusunda iki mevzuat bulunuyor. Birincisi, afet riski alanlarla ilgili 6306 sayılı açık bir kanun. İkincisi ise Belediye Kanunu’nun 73. maddesiyle düzenlenen konu. Şöyle söyleyeyim, 1999 depreminden sonra sanki ülke bir aydınlanma yaşadı. O güne kadar sanki hiç deprem olmuyordu. Aslında birçok yerde deprem oluyordu ama İstanbul’da olunca hayat çok etkilendiği için herkesin gözü birdenbire depreme çevrildi. O günden bu yana Eskişehir’de yapılanları sayarsak, şehir merkezinde 8 mahalleyi kapsayan büyük bir alanda kentsel dönüşüm bölgesi ilan edildi. Ancak siyasî kışkırtmalar nedeniyle bir süre sonra Afet Mağdurları Derneği adıyla bir dernek kuruldu, başında da bir profesör vardı. Davalar açıldı ve o bölge iptal edildi. Şehrin merkezi dediğim yer, Yunus Emre Caddesi’nden Vatan Caddesi’ne, Kırım bölgesine kadar uzanan ve artık eskimiş dediğimiz alanlardı. Bu süreçten sonra bari Porsuk 1-2 bölgesini kurtaralım dedik. Çukurçarşı’dan başlayıp Sakarya Köprüsü’ne kadar uzanan alanı kast ediyorum. Orayı artık 6306 sayılı kanuna göre yapmadık çünkü aynı sorunları yaşayacaktık. Belediye Kanunu’ndaki o zayıf tek maddeden yararlanarak çalışmaları yürüttük. Yönetmeliği bile olmayan bir düzenlemeydi. Ancak davalar nedeniyle o kadar tecrübe kazanmıştık ki artık 5 hektardan büyük alanlar yapmamaya çalıştık. Böylece davaları ayrı ayrı yönetmek istedik” dedi.

“Bakanlığın yapıp hâlâ bir çivi bile çakmadığı alanlar bulunuyor”

Ünlüce, belediyeler olarak kentsel dönüşüm konusunda çalışmaları olduğunu söyleyerek, “Afetle mücadele günün sonunda ahlakî bir konudur. Siz devlet olarak bir şeyler yaparsınız, belediyeler olarak çalışmalar yürütürsünüz ama geldiğiniz noktada herkes şunu istiyor. Metrekarem aynı kalsın, cebimden 5 kuruş çıkmasın ama 5 milyon liralık evim 10 milyon lira olsun. Böyle bir dönüşüm olmaz arkadaşlar. Biz hâlâ bu konuda çalışıyoruz. Eskişehir’de dönüşüm alanı ilan edilen bölgeler var. Bizim yaptığımız yerler var, Kazım Başkan’ın yaptığı yerler var. Bir de Bakanlığın yapıp hâlâ bir çivi bile çakmadığı alanlar bulunuyor. Onlar da ayrı bir üzüntü kaynağı” dedi.
“Parsel bazında dönüşümün doğru bir yöntem olmadığını söylüyoruz”
Eskişehir’de kentsel dönüşüm konusu için çalışmaların devam ettiğini aktaran Ünlüce, “Biz şimdi 3 belediye ortaklığıyla, İnşaat Mühendisleri Odası ile birlikte çalıştık. Şehirdeki binaların yüzde 50’sinin yapı envanterini çıkardık. Riskli yerler de zaten bu bahsettiğim bölgeler. Şimdi çalışmalara başladık. En zor bölge Yunus Emre Caddesi olduğu için işe oradan başladık. Ada bazında dönüşümü nasıl sağlayabiliriz diye çalışıyoruz. Şimdi size soruyorum. Burada güzel bir topluluk var. Yunus Emre Caddesi’ndeki en yüksek apartman 8 katlı, değil mi? Parsel bazında dönüşüm mümkün. Binalar kendi aralarında anlaşır, bir müteahhitle çalışır ve dönüşüm yapılır. Nitekim bu şekilde dönüşen yerler de var. Ama sonuçta ne oluyor biliyor musunuz? Cadde genişlemiyor, ayrık nizam oluşmuyor. Bitişik nizam devam ediyor ve aynı hatalar tekrar ediliyor. İki eski binanın ortası yıkılıyor. Zaten o bölümde salonlar, oturma odaları bulunuyor. Yan apartmanlara verilen zararlar da ayrı bir sorun oluşturuyor. Sonrasında ortaya yeniden sağlam bir bina yapılmaya çalışılıyor. Üstelik kat kotları bile birbirini tutmuyor. Biz de bu nedenle parsel bazında dönüşümün doğru bir yöntem olmadığını söylüyoruz” dedi.

“Devletin ya da belediyenin buna gücü yeter mi?”

Ünlüce, alansal bazlı yapılan çalışmaların sürekli davalarla iptal edildiğini belirtti. Konunun siyasi bir malzeme haline getirildiğinden bahseden Ünlüce şu sözleri kullandı:
Alansal bazda yaptığımız çalışmalar ise sürekli davalarla iptal edildi. Konuyu anlatamadık, siyasî malzeme hâline getirildi. Bu yüzden bari ada bazında çözelim düşüncesiyle hareket ediyoruz. Yunus Emre Caddesi’nde ada bazında çalışmalara başladık. Diyelim ki sizin orada bir eviniz var. Size sorayım. Yunus Emre Caddesi’nde, 40 yıllık eski bir binanın 2. katında oturuyorsunuz. Binanız 8 katlı ve sizin 120 metrekarelik bir daireniz var. Biz şimdi buradaki bütün binaları birleştirip çekme mesafeleri oluşturacağız. Adayı bütün hâline getireceğiz. Ön taraflarda 8 kat, arka taraflarda 4 kat bulunan yapıları bir araya getirip yeni bir düzen kuracağız. Böylece yeni binalar oluşturarak dönüşümü sağlamaya çalışacağız. Ayrık nizam olacak, çekme mesafeleri bulunacak, yollar ve caddeler genişleyecek. Aslında güzel bir plan. Ama vatandaş şunu söylüyor. ‘Ben 5 kuruş para vermem. Bana yine 120 metrekarelik dairemi verin. Bu dönüşümü yapın, bir de bu süreçte kiramı ödeyin.’ Böyle bir dönüşüm mümkün mü? Devletin ya da belediyenin buna gücü yeter mi? Peki şunu kabul edecek misiniz? Şehrin bir silüeti var biliyorsunuz. Bizde en yüksek binalar genellikle 8 katlı. Çok az sayıda yüksek bina bulunuyor. Onun dışında 4 katlı yatay mimari hâkim, ana caddelerde ise 8 katlı yapılar yer alıyor. Eğer sizin dediğiniz gibi bir dönüşüm yapılacaksa bu bölgelere 15-16 kat izni vermemiz gerekir. Bunu kabul edecek misiniz? Bunu kabul etmiyorsanız, ada bazında birleşip ortak karar alarak bir kentsel dönüşüm kültürü oluşturabilir miyiz? Diyelim ki bunu da kabul ettiniz. Ancak cebinizden hiç para çıkmayacaksa, 120 metrekarelik daireniz ve 8 kat sınırı korunacaksa, ekstra kat da verilmeyecekse bu kez 120 metrekarelik dairenizin 60 metrekareye düşmesini kabul edecek misiniz?

“5 bin binanın çok acil dönüşmesi gerekiyor”

Eskişehir’de acil dönüştürülmesi gereken 5 bin binanın bulunduğunu aktaran Ünlüce, “Biz çalışmaya devam ediyoruz, emin olun. Daha yeni mikrobölgeleme çalışmalarını tamamladık. Bütçemizden 54 milyon lira harcadık. İnşaat Mühendisleri Odası ile birlikte çalıştık. Şimdi bu çalışmayı bir kentsel dönüşüm strateji belgesi hâline getirmeye çalışıyoruz. Ancak bütün bu çalışmalar tamamlandığında yine dava açılırsa, ‘Ben para harcamayacağım, metrekarem düşmeyecek ama 3 milyon liralık dairem 6 milyon lira olacak’ denirse bu iş yürümez arkadaşlar. Günün sonunda hiçbir devletin buna gücü yetmez. Bunu hükûmeti suçlamak için söylemiyorum, onların da gücü yetmez, belediyenin de gücü yetmez. Biz ne yapabiliriz? İmar planlarını hazırlarız. Odunpazarı Belediyesi ve Tepebaşı Belediyesi olarak en azından riskli bölgeler için çalışırız. Bakın, 5 bin binanın çok acil dönüşmesi gerekiyor. Gerçekten çok acil. En ufak bir sarsıntıda bu yapılar gider. Aslında sayı 10 bin bina. Ben size en acil olan 5 bini söylüyorum. Diğerleri de çok ağır hasar alacak durumda. İçinden insanların sağ çıkması bile zor olacak. Biz bu gerçeği bile bile hâlâ “Belediye ne yapıyor, hükûmet ne yapıyor” tartışması yürütürsek, bir de belediyelerin ve devletin yaptığı işlere dava açıp iptal ettirirsek sonuç alamayız” diye konuştu.

“Birlikte hareket edelim, dayanışma içinde olalım”

Ünlüce, bugün 30’dan fazla hektar alanın dönüştürülemediğini ifade ederek, “Bakın, bu planlama 2010’lu yılların başında, 2009’un sonlarında yapıldı. O gün uygulanmış olsaydı bugün o 8 mahalledeki çalışmalar tamamlanmıştı. Eğer davalar açılmasaydı, proje kabul görseydi şehrin merkezindeki 30 küsur hektarlık kocaman alan dönüşmüş olacaktı. Bunları kaybettik ama en azından bundan sonra bize destek olun. Bu süreci birlikte yürütelim. Çünkü bugüne kadar yaptığımız bütün çalışmaları sizlerle birlikte gerçekleştirdik. Bundan sonrasında da bu süreci birlikte yürütelim. Dediğim gibi, mülkiyet sahiplerinin biraz canı yanacak ama canımız yanarken hayatımız kurtulacak, bunu bilmemiz gerekiyor. Bazı görüşmelerde şunu da duyuyorum. Vatandaşlarımız diyor ki, ‘Tamam, ben şehir merkezinde oturuyor olabilirim. Binam hasarlı da olabilir ama ben emekli bir insanım. Bu dönüşümü karşılayacak param yok. Gerekirse bu binanın içinde öleyim ama hiçbir şey yapmayın.’ İşte bunu demeyin demek istiyorum. Birlikte hareket edelim, dayanışma içinde olalım” dedi.

“Yapsınlar’ demekle olmaz”

Tepebaşı ilçesinde bulunan Yeşiltepe mahallesinde dönüşüm konusuna değinen Ünlüce, “Mesela Yeşiltepe farklı bir konu. Yeşiltepe’de kaç katlı bina var? Oranın problemi daha çok imar planıyla ilgiliydi. Yeşiltepe dönüşse de olur, dönüşmese de olur. Benim söylediğim yerler oralar değil. Benim bahsettiğim yerler şehir merkezindeki, 8 kata kadar çıkan, 1999 öncesinde yapılmış, alt katları ticarete çevrilmiş ve kolonları kesilmiş binalar. Bakın, şehir merkezindeki ana caddelerde bulunan bu binaların kolonlarında neler yapıldığını bile bilmiyoruz. Binaların altı ticarete çevrilmiş. Sadece kolonlarla da sınırlı değil. Dış cepheler kırılmış, cam yapılmış. Sonra gelen kiracı o camı kırıp duvara çevirmiş. Ondan sonra gelen başka bir kiracı o duvarı da yıkmış. Böyle bir yapı düzeni olmaz arkadaşlar. Bu binaların yıkılması için aşırı iyimser olmaya gerek yok. Gerçek şu ki ilk ciddi sallantıda 5 bin bina zaten gider. Ama biz dayanışma içinde hareket edersek, gerekirse mülkiyet haklarımızın bir kısmından feragat edersek ya da cebimizden belirli bir miktar para çıkmasını kabul edersek bu süreç ilerler. Yoksa ‘Yapsınlar’ demekle olmaz. Eğer 3 yıl sonra yapılan her şey davalar nedeniyle çöpe gidecekse bu işin içinden çıkamayız” diye konuştu.

Belediye mülkiyetine ait geniş alan üzerine kurulacak parkta, her yaştan vatandaşın vakit geçirebileceği sosyal ve rekreatif alanlar yer alacak. Emekçilerin ürettiği el işlerinin sergileneceği alanların yanı sıra çay bahçeleri, kültürel etkinlik alanları ve dinlenme bölgeleri de projede bulunacak.

Eskişehir’in En Büyük 3. Parkı Olacak

Yeşil alanları, yürüyüş yolları, spor alanları ve sanat etkinlikleriyle dikkat çeken Emek Park’ın, Eskişehir’in önemli parklarından biri olması planlanıyor. Ünlüce, parkın tamamlandığında Eskişehir’in en büyük 3. parkı olacağını ifade etti.

Parkın altyapı çalışmalarına bu yıl başlanacağını belirten Ünlüce, çalışmaların bu yıl içerisinde tamamlanacağını söyledi. Ağaçlandırma ve peyzaj düzenlemelerinin ardından çay bahçesi, restoran ve diğer sosyal alanlarla parkın son haline kavuşacağı bildirildi.

“Milyonlarca emekli yaşamını sürdürebilmek için borçlanmakta”

Bükülmez, en düşük emekli aylıklarının açlık sınırının da altında kaldığı belirterek, emeklilerin borçlanmak zorunda kaldığı veya ek iş aradığı vurguladı. Bükülmez, “En düşük emekli aylıkları, açlık sınırının yarısının bile altında kaldı. Milyonlarca emekli yaşamını sürdürebilmek için borçlanmakta, ek iş aramakta yada en temel ihtiyaçlarından vazgeçmek zorunda bırakılmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Emeklilere sefalet içinde bir yaşam dayatılıyor”

Bükülmez, tüm emeklilere ayrım yapılmaksızın 20 bin TL seyyanen zam yapılması çağrısında bulunarak, bu zammın insani ve toplumsal bir gereklilik olduğunu vurguladı. Bükülmez, “Her emekli aylığına, hiç bir ayrım yapılmadan derhal 20 bin TL seyyanen zam yapılmalıdır. Bu talep yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda insani ve toplumsal bir taleptir çünkü Emekliler pazara çıkamaz hale geldi. Et, süt, peynir, zeytin, yumurta gibi temel gıdalara artık ulaşamıyor. Elektrik, doğalgaz faturaları karşısında çaresiz bırakıldı. Sağlık harcamalarını karşılayamaz durumda. Yıllarca çalışmamıza rağmen, bize sefalet içinde bir yaşam dayatılıyor. Bir ülkede emekliler açlıkla sınanıyorsa, orada sosyal devlet çökmüş demektir” diye konuştu.

“Emekliler geçinemiyor”

Programda konuşan CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü, emeklilerin uzun süredir ekonomik sıkıntılar yaşadığını söyledi. Kent dışında olması planlanan milletvekillerinin son gelişmeler nedeniyle Eskişehir’de bulunduğunu belirten Süllü, emeklilerle bir arada olmaktan memnuniyet duyduklarını ifade etti. Süllü, “Bugün de her zaman olduğu gibi sizlerle birlikte olmaktan çok mutluyuz. Aslında emeklilerle ilgili gündem malum; emekliler geçinemiyorlar” dedi.

Emeklilerin yıllarca çalıştıktan sonra rahat bir yaşam sürmesi gerektiğini belirten Süllü, mevcut ekonomik koşulların emeklileri zorladığını söyledi. Süllü, “Tam arkalarına yaslanıp rahatça torunlarını, çocuklarını izleyeceklerken, onlarla birlikte vakit geçirebileceklerken emekliler kendi yaşam koşullarını zorlukla sürdürüyorlar, ayakta kalmaya çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.

“Kanun teklifleri reddediliyor”

Cumhuriyet Halk Partisi olarak emeklilerin sorunlarını sürekli gündemde tuttuklarını ifade eden Süllü, Meclis’te emeklilere yönelik çok sayıda öneri sunduklarını dile getirdi. Muhalefet milletvekillerinin emeklilerin yaşadığı sorunları bildiğini belirten Süllü, çözüm konusunda sonuç alınamadığını söyledi. Süllü, “Biz Cumhuriyet Halk Partisi vekilleri ve diğer muhalefet milletvekilleri olarak emeklilerin yaşadığı sıkıntıları gayet iyi biliyoruz. Sesinizi duymamıza gerek yok, yaşananları görüyoruz, biliyoruz” diye konuştu.

Mecliste verilen tekliflerin kabul edilmediğini belirten Süllü, “Verdiğimiz tüm kanun teklifleri, araştırma önergeleri mecliste AK Parti ve MHP oylarıyla reddediliyor” dedi.

“Seyyanen zam ve intibak yasası çıkarılsın”

Emekliler için seyyanen zam ve intibak düzenlemesinin gündeme getirildiğini belirten Süllü, emeklilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi. Süllü, “Bu seyyanen zam tüm emeklilere yapılsın, intibak yasası çıkarılsın demiştik. Emeklilerimiz gerçekten yaşayabilecekleri yaşam koşullarını rahatlıkla sürdürebilecekleri bir gelire kavuşsun istemiştik” ifadelerini kullandı.

Konuşmasında toplumun geleceğe ilişkin kaygılarına da değinen Süllü, “Umudumuzu asla yitirmiyoruz. Çünkü biliyoruz ki bunlar iktidarda kaldığı sürece sadece emeklinin değil, emekçinin, esnafın ve çiftçinin de sorunları çözülmeyecek” dedi.

Çakırözer’den bayram ikramiyesi çağrısı

CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer de toplantıda emeklilerin yaşam standartlarının yükseltilmesi için çeşitli öneriler sunduklarını söyledi. Emeklilerle bir araya gelmekten memnuniyet duyduğunu belirten Çakırözer, dernek binasının yeni salonunun Eskişehir için faydalı çalışmaların merkezi olmasını temenni etti. Çakırözer, “Emeklilerle buluşma fırsatını kaçırmayalım dedik. İnşallah burada hem emeklilerimizin hem Eskişehir’imizin faydasına toplantılar, çalışmalar yapılsın” dedi.

Mecliste emekliler adına çok sayıda öneri sunduklarını ifade eden Çakırözer, “Biz her fırsatta emeklilerin yaşam standardının yükseltilmesi için her türlü öneriyi, kanun teklifini, soruyu mecliste sizler adına soruyoruz. Önerileri getiriyoruz” diye konuştu.

“En düşük emekli maaşı asgari ücret olmalı”

Emekli maaşları ve bayram ikramiyelerine ilişkin taleplerini sıralayan Çakırözer, en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması gerektiğini savundu. Çakırözer, “En düşük emekli maaşının asgari ücret olması, intibak yasasının getirilmesi ve bayram ikramiyesinin ilk verildiği dönemdeki seviyesine çıkarılmasını istiyoruz” dedi.

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde mevcut ikramiyelerin yetersiz olduğunu ifade eden Çakırözer, “Bu çağrıyı sizler adına da yapmak istiyorum. Gelin emeklinin sesini duyun diyoruz” ifadelerini kullandı.

Muhsin Dilbaz: “Eski yasalarımızı geri istiyoruz”

Toplantıda konuşan Türkiye Emekliler Derneği Eskişehir Şube Başkanı Muhsin Dilbaz ise emeklilerin temel talebinin düzenli ve hak edilen gelir olduğunu söyledi. Dilbaz, “Yavaş yavaş ilerliyoruz ama şimdi emekli ikramiyeleri konuşuluyor. Amacımız emekliler olarak ikramiye almak değil. Eğer maaşlarımızı ve haklarımızı düzgün şekilde verirlerse ikramiye ile bizim ilgimiz yok” dedi.

Emeklilerin yıllarca çalışarak ülke ekonomisine katkı sunduğunu ifade eden Dilbaz, “Biz bütün hizmetlerimizi çalışarak, o dönemlerde primlerimizi ödeyerek bu bütçeyi oluşturduk” diye konuştu.

Kullanılan bazı söylemleri kabul etmediklerini belirten Dilbaz, “Sizin aktardığınız parayı biz size önceden peşin ödedik. Bu tür söylemleri emekli derneği ve emekli sendikaları kabul etmiyor” ifadelerini kullandı.

En düşük emekli maaşına ilişkin tartışmaları da değerlendiren Dilbaz, “En düşük emekli aylığı asgari ücret kadar olsun söylemini de kabul etmiyoruz. Yasamız neyse biz onu istiyoruz. Eski yasalarımızı geri istiyoruz” dedi.

“Bu hale getirmek insafsızlıktır”

Emeklilerin ekonomik zorluklar nedeniyle farklı arayışlara yöneldiğini belirten Dilbaz, mevcut durumun kabul edilemez olduğunu söyledi. Dilbaz, “Emekli üyelerimiz artık bir şeyler toplamayı sıradan hale getirdi. Herkes bir yerlerden bir şey toplama peşine düştü. Bu hale getirmek insafsızlıktır” ifadelerini kullandı.

Milletvekillerine de çağrıda bulunan Dilbaz, “Sizler bizim parlamentoda temsilcilerimizsiniz. Bizi böyle temsil etmenizi, bu yasaların geri gelmesi için mücadele etmenizi rica ediyoruz” dedi.

“Bütün asfaltın ana maddesi yüzde 100 zam geldi”

Bütçe denkliğinin “şişirilmesi” eleştirisini kabul etmediklerini ifade eden Ünlüce, özellikle yüksek enflasyon ve maliyet artışlarının öngörülemeyen bir tablo oluşturduğunu belirtti. Asfalt ve yol yapımında kullanılan girdilerde yıl içinde yüzde 100’e varan artış olduğunu ifade etti. Ünlüce, “Bir belediye başkanının herhalde en çok istediği şey, yoldan şikayet gelmemesidir. Vatandaşına, halkına en konforlu yolları sunmaktır. Ocak ayından bugüne bütün asfaltın ana maddesi yüzde 100 zam geldi. Hangi belediye başkanı 1,5 yıl önce yaptığı bütçeyle öngörüp böyle bir zammı buna göre hizmet edebilir” diye konuştu.

“Gerçekten ekonomi çok kötü”

Ekonomik koşulların yalnızca Türkiye’de değil küresel ölçekte de zorlayıcı olduğunu vurgulayan Ünlüce, belediyelerin sosyal yardım, altyapı ve hizmet önceliklerini değişen şartlara göre belirlediğini söyledi. Ünlüce, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“Bir kere biz içinde bulunduğumuz zorlu şartlar içinde gerçekten ekonomi çok kötü. Bu sadece ülkemizde değil, dünyada da çok kötü. Etrafımızda savaşlar yaşanıyor ve tüm bu olumsuzluklara rağmen bütün belediye başkanlarımızla beraber şehrimize, hemşehrilerimize en iyi hizmeti verebilmek için uğraşıyoruz. Bazen sosyal yardım önceliğimiz oluyor bazen asfalt önceliğimiz oluyor bazen her evine her eve ulaştırdığınız o çeşmeleri açtığınızda akıtabildiğimiz su oluyor. Önceliğimize göre ve o ay, o yıl ülkenin içinde bulunduğu şartlara göre önceliklerimizi belirleyerek hizmet etmeye devam ediyoruz.”

“Biz geçen yılki bütçeden farklı bir şey yapamadık”

Ünlüce, geçmiş yıllarda bütçe tahminlerinin genellikle tutarken son dönemde sapmalar yaşandığını ifade etti. Gelirlerin gerçekleşmemesi nedeniyle yatırımların yeniden planlandığını ve bütçe dengesinin sağlandığını belirtti. Ünlüce, “Biz geçen yılki bütçeden farklı bir şey yapamadık. Biz bir sene sonra o aya, bir sene önce diyelim ki ocak ayında almış olduğumuz aydaki hazineden gelen paya bir sene sonra enflasyon uyguladığımızda az çok belli olurdu ne geleceği. Hazineden, devletten gelen pay ve İller Bankasından gelen payı da enflasyonla belirleyip bütçeye koyarız ve yıllardır da bu genellikle 3 aşağı 5 yukarı tutar, geçen sene tutmadı. Geçen sene o öngördüğümüz, bir sene önce gelen enflasyona uyguladığımız gelir gelmedi. Bunun sebebi tabii biz de vergilerden toplanan hazineden pay alıyoruz, muhtemelen bunlar tutmadığı için biz kimseyi suçlamıyoruz. Bir de algı konusuna geleyim. Yani bizler şehirleri yönetirken, hizmet ederken, tek tek hesap verirken, çünkü bizim bütçe hesap verme dönemimiz, faaliyet raporu hesap verme dönemimiz, kesin hesap hesap verme dönemimiz, hesap verirken bunu algıyla yapmıyoruz, rakamlarla yapıyoruz. Bütün rakamları şeffaf şekilde önümüze koyduk” ifadelerini kullandı.

“Şehrimize hizmet etmek için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz”

Ünlüce, mevcut 5 yıllık strateji planın yaklaşık yüzde 70 oranında gerçekleştiğini belirterek, kalan projelerin de görev süresi içinde tamamlanması için çalıştıklarını ifade etti. Ünlüce, “5 yıllık yaptığımız stratejik planda biz bugüne kadar tamamladığımız ve başlayıp da devam eden oranda yüzde 70'e ulaşmış durumdayız. Bununla da gurur duyuyoruz, geriye kalan 3 yıldan az sürede de çalışma arkadaşlarımla beraber, meclis üyelerimle beraber şehrimize hizmet etmek için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Kurt: “Gençlere teşekkür ediyorum”

3D Gençlik Festivalinde konuşan Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, festivalin önemine değinerek, “Bugün Avrupa Birliği Derneği Eskişehir Şubesi ile birlikte gerçekleştirdiğimiz 3D Festivali'mizin 5'incisini gerçekleştiriyoruz. Bir sivil toplum örgütüyle belediyenin 5'inci kez bir ortak çalışmayı gerçekleştirmesi bence sürekliliğin, sürdürülebilirliğin bir somut örneğidir. Bu nedenle Avrupa Birliği Derneğine teşekkür ediyorum. Bize verdikleri destek için gençlere teşekkür ediyorum” dedi.

Ataç: “Gerçekten çok değerli bir etkinlik”

Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç ise, festivalin gençler için çok değerli bir etkinlik olduğunu ifade ederek, “Odunpazarı Belediyemizin bu yaptığı etkinlik, gerçekten çok değerli bir etkinliktir. Biraz önce başkanın söylediği gibi 5. kez oluşması da dernek belediye çalışmasının güzel bir örneğidir. Ben burada emeği geçen bütün arkadaşları sevgiyle, saygıyla kutluyorum. Bu toplantının da gençlerimize bir takım güzellikler, özellikler vermesi önemlidir. Geçtiğimiz dönemdeki etkinliklere de katılmıştım. Gerçekten çok değerli bir etkinlik. Çünkü değerli gençlerimizin birçok yararlanacağı noktalar, bilgi edineceği toplantılar var. Onun için herkesin emeğine sağlık olsun” diye konuştu.

Süllü: “Bu ülke sizlere emanet ve biz sizlere çok güveniyoruz”

CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü de gençlerin mevcut durum nedeniyle gençlerin Türkiye’den gitmek istediklerini ancak buna Cumhuriyet Halk Partisi ile bir çözüm getirileceğini belirtti. Süllü, “Sizlerle birlikte 3D Festivali'nde olmaktan büyük onur duyuyoruz ve ben büyük, özellikle Odunpazarı Belediyemize her yıl şehrimizin gençlerine böylesine güzel bir etkinlikle kucak açtığı için teşekkür ediyorum. Aynı zamanda Avrupa Birliği Derneğimize teşekkür ediyorum. Mecliste de Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Üyesi ve Karma Parlamento Komisyonu Üyesi olarak gerçekten bu festivalin ne denli önemli olduğunu kavrayabiliyorum, çok iyi anlıyorum. Ama tabii biliyorum, aslında gençlerimizin gözü Avrupa'da. Ama hiç merak etmeyin, hiçbir yere gitmiyorsunuz. Biz yerel yönetimler, Cumhuriyet Halk Partili belediyeler ve Cumhuriyet Halk Partisi olarak sizlerin ülkenizde mutlu olabileceği, birbirini anlayabileceği çok güzel günleri yaratmak üzere sizlere çok güveniyoruz. Aynen Atamızın dediği gibi bu ülke sizlere emanet ve biz sizlere çok güveniyoruz. Sizlerle birlikte güzel günleri yaratacağımız olan inançla hepinizi saygı ve sevgilerimle kucaklıyorum” ifadelerini kullandı.

Ünlüce: “Gerçekten de birbirimizi dinlemeye çok ihtiyacımız var”

Festivalle ilgili konuşma yapan Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce ise çağın en önemli sorununun iletişim olduğuna değindi. Ünlüce, “Kanlıkavak'ın keyfini çıkarın. Gerçekten Eskişehir'in en keyifli yerlerinden bir tanesi Kanlıkavak. Üç gün boyunca burada 3D Festivali'nde birbirinizi dinleyeceksiniz, birbirinizi anlayacaksınız, birbirinizle empati kuracaksınız. Gerçekten bence çağımızın en önemli sorunu birbirimizi dinlememek. Gerçekten de birbirimizi dinlemeye çok ihtiyacımız var. Biz de belediye başkanları olarak şehirlerimizi yönetirken en çok önem verdiğimiz konulardan bir tanesi bu, hemşehrilerimizi dinlemek. Eğer biraz başarılıysak herhalde buna borçluyuz, dinlemeye borçluyuz. Değerli gençler, ben bu festivali düzenleyen başta Odunpazarı Belediye Başkanımız Kazım Kurt'a, Avrupa Birliği Derneğimize, Eskişehir Şubesine, değerli hocalarımıza çok teşekkür ediyorum. Çünkü bu festival bizi çok heyecanlandırıyor ve her sene açılışına geldiğimizde burada dinamik, sorgulayan, birbirini dinleyen gençleri görüyoruz. Bunun için çabalayan gençleri görüyoruz. O zaman hadi festival başlasın” dedi.

“Bütçe denkliği sağlamak için gelir kalemleri şişirildi”

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, belediyenin gelir ve gider bütçelerinde ciddi sapmalar bulunduğunu belirterek, 2025 yılı bütçesinde planlanan birçok yatırımın gerçekleştirilmediğini ifade etti. Ünalır, “Bütçe denkliği sağlamak için gelir kalemleri şişirildi. Yatırıma ayrılmış gibi gösterilen kaynakların büyük kısmı kullanılmadı” dedi.

“Bu şehrin kronikleşen sorunlarını senfoni dinleyerek çözeceğiz”

Ünalır ayrıca belediyenin bütçesinin büyük bölümünün merkezi idareden gelen paylara dayandığını ifade ederek, hizmet alımları, araç kiralama ve bakım-onarım giderlerindeki artışlara dikkat çekti. Ünalır, “Kültür ve Sanat Daire Başkanlığının 337.2 milyon TL bütçe kullanması ise ayranımız yok içmeye, gümüş köprü yaptık geçmeye sözünün tam karşılığıdır. Sıcak ve şifalı sularıyla övündüğümüz Eskişehir’imize güzel bir termal tesis kazandırmak yerine hamam müzesi yapmanız, belediyecilik anlayışınızın tipik örneklerinden birini oluşturmaktadır. Trafiği rahatlatmak adına tek bir üst geçit yapmayıp, Hamamyolu’na kullanılmayan yaya üst geçidi yapmanızsa, geçit bahane altındaki büfeler şahane sözlerini haklı çıkararak CHP’nin belediyecilik anlayışına güzel bir örnek oluşturmaktadır. Büyükşehir Belediyesinin kültüre ayırdığı kaynak 337.2 milyon TL iken, merkez iki ilçe belediyesinin yatırıma ayırdığı kaynak 412 milyon TL'dir. Anlaşılan bu şehrin kronikleşen sorunlarını senfoni dinleyerek çözeceğiz” diye konuştu.

“Bu belgede en çok geçen kelime iptal olmuştur”

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Ahmet Sivri ise kesin hesabın bir yılın siyasi karnesi olduğunu belirterek, birçok daire başkanlığında ödeneklerin kullanılmadan iptal edildiğini söyledi. Sivri, “"Önümüze 2025 yılı bütçe kesin hesabı geldi. Bu belge bir muhasebe işlemi değil, bir yılın siyasi karnesidir. Gerçekleşenlerin belgesidir, vazgeçişlerin defteridir. Bir yılın nasıl harcandığının, daha da önemlisi nasıl harcanamadığının tutanağıdır. Bu belgede en çok geçen kelime iptal olmuştur. Müdürlüklerin önemli bir kısmı kendilerine ayrılan ödeneği kullanamamış, harcanamayan milyarlar kimsenin haberi olmadan yıl sonunda kalemin ucunda iptal edilmiştir. Bütçe yapan irade ile bütçeyi uygulayan irade arasında bir uçurum görüyoruz” dedi.

“Algı ile belediye yönetilemez, algı ile başarı yakalanamaz”

Kentsel dönüşüm, imar, afet yönetimi ve yatırım kalemlerinde düşük gerçekleşme oranlarının yönetim başarısızlığını gösterdiğini olduğunu iddia etti. Sivri, “İmar Daire Başkanlığı ödeneğinin büyük bölümü kullanılmadan kalmıştır. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Daire Başkanlığında durum daha da vahimdir. Bu şehrin afete hazırlık ödeneğinin 2/3'si harcanamamıştır. Hukuk Müşavirliği yarıdan fazla iptal vermiştir. Kentsel Dönüşüm Dairesinde yıl başında konuşulan rakamların büyük kısmı kağıtta kalmıştır. Tarımdan vazgeçmişsiniz, kent tarihi ve turizminden vazgeçmişsiniz, kadın hizmetlerinden, sosyal politikalardan ayrılan kaynaklarda da iptal oranı düşük değildir. Bunlar bir belediyenin bilerek vazgeçtiği alanlardır çünkü her iptal edilen kalem, bir vaadin çöpe atılmasıdır. Her devredilen ödenek, bir hizmetin gelecek baharlara ertelenmesidir. bu bütçelere göre planladıkları yatırımları yapamaz ve ona göre performans sergileyemezler ve stratejik planlara uymazlarsa bunun adı başarı değil, başarısızlıkdır. Algı ile belediye yönetilemez, algı ile başarı yakalanamaz.” ifadelerini kullandı.

“2025 yılı kesin hesabında ödenek üstü harcama görünmemesi olumlu bir kayıttır”

Mihalgazi Belediye Başkanı ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi AK Parti Grup Sözcüsü Zeynep Güneş, kesin hesabın yalnızca cetveller üzerinden oylanmasının meclisin denetim görevini eksik bırakacağını söyleyerek, devreden ödenekler, iptal edilen yatırımlar, hizmet alımları, bakım-onarım giderleri ve bütçe emanetleriyle ilgili detaylı bilgi ve belgelerin meclise sunulmasını talep etti. Güneş, “2025 yılı kesin hesabında ödenek üstü harcama görünmemesi olumlu bir kayıttır. Ancak kesin hesabın tamamına bakıldığında düşük bütçe gerçekleşmesi, yüksek iptal edilen ödenek, yüksek devreden ödenek, 1 milyar 583 milyon TL tutarındaki aktarmalar, bazı gelir kalemlerinde düşük tahsilat oranları, 981 milyon TL'yi aşan bütçe emanetleri, yüksek hizmet alımları, taşıt, bakım, onarım giderlerindeki dikkat çekici artış ve bazı yatırım tertiplerindeki çok düşük gerçekleşmeler meclis önünde açıklığa kavuşturulması gereken hususlardır. Bu nedenle kesin hesap oylanmadan önce meclis üyelerine yazılı olarak sunulmasını ve tutanağa geçirilmesini talep ediyorum” dedi.

“Ülkenin gerçeğinin Eskişehir'de fakirleşmeyle birlikte yansımasıdır”

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi Ali Haydar Çelik, sosyal hizmet harcamalarındaki artışın ülkedeki ekonomik koşulların sonucu olduğunu belirterek, belediyenin artan yoksulluk nedeniyle sosyal destek taleplerine cevap vermek zorunda kaldığını ifade etti. Çelik, “Sosyal hizmetler bütçesinin büyümesiyle ilgili ifade ettikleri konu, ülkenin gerçeğinin Eskişehir'de fakirleşmeyle birlikte yansımasıdır. Yani yoksullaşan yurttaşlarımız belediyemizden sürekli sosyal hizmetlerle ilgili talepte bulunuyorlar ki bu anlamda bu ihtiyacı karşılayabilmek adına sizlerin yapması gereken görevleri belediye kendi üstüne almak zorunda kalıyor. Türkiye'de belediyecilik yapmak artık sadece hizmet üretmek anlamına gelmiyor. Aynı zamanda ekonomik krizle, yüksek enflasyonla, artan enerji maliyetleriyle, akaryakıt zamlarıyla, personel giderlerindeki yükselişle mücadele etmek anlamına geliyor. Böylesine ağır ekonomik şartlara rağmen Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Ayşe Başkanımızın önderliğinde hizmet üretmeye devam ediyor. Mali disiplinini korumuş ve kaynaklarını kontrollü kullanmış bir belediyemiz var” diye konuştu.

“Ünlüce Türkiye genelinde kadın belediye başkanları arasında ilk 5 arasında”

Sivrihisar Belediye Başkanı ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi Habil Dökmeci, Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’nin kadın belediye başkanları arasında öne çıktığını ifade ederek belediye çalışanlarına teşekkür etti. Dökmeci, “Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Ayşe Ünlüce'nin Türkiye genelinde kadın belediye başkanları arasında ilk 5 belediye başkanı arasında çıktığını söylemek isterim. Tüm Büyükşehir Belediyesi çalışanlarımıza, bürokratlarımıza ve iş arkadaşlarımıza da 2025 yılı programı için teşekkür ederim" dedi.

“AK Parti'nin uyguladığı ekonomik politikalardan dolayı vatandaşlar çok mağdur”

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi Nihat Çuhadar, bütçe fazlası verilmesinin eleştirilecek değil takdir edilecek bir durum olduğunu belirterek, Belediyelerin ekonomik kriz ortamında sosyal belediyecilik anlayışıyla hizmet üretmeye çalıştığını ifade etti. Çuhadar, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Bütçenin fazla vermesi bir de belediyenin algıyla yönetilmesi diye bir kelime kullandılar. Bütçenin fazla verilmesi esasında övünülecek bir olaydır. Bütçe akıllı yönetilirse, iyi bir şekilde yönetilirse bütçe fazla verir. Bu eleştirilecek değil, takdir edilecek konulardır. Zaten bütçemizin gelir ve gider tablolarında her şey çok detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Belediyenin işletmelerinin zarar etmesini eleştiriyorlar. Belediyelerin işletmelerinin zarar etmesi, belediyeler maalesef AK Parti'nin uyguladığı ekonomik politikalardan dolayı insanlar çok mağdur durumda olmuş ve bu insanların mağduriyetini, bu insanlara belediyelerimiz adeta bir sosyal anlayışla yardım ettiği için haliyle bütçemiz zarar etmiştir.”

“Bütçe tahminlerinin yüzde 100 tutmasını beklememelidir”

Odunpazarı Belediye Başkanı ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Grup Başkanvekili Kazım Kurt, Türkiye’de ekonomik göstergelerin sürekli değiştiğini belirterek bütçe tahminlerinin birebir tutmasının mümkün olmadığını söyledi. Kurt, “Sanki Türkiye'de her şey çok düzgün gidiyor. Devletin bütçesi yüzde 100 tutuyor. Önceden planladığımız yatırım programları, orta vadeli programlar, enflasyon tahminleri birebir uyuyor. Şimdi Büyükşehir Belediyesinin bütçesinin tahminlerinin tutmadığını söylüyor arkadaşlar. Gayet doğal, çünkü Türkiye'de hiçbir şey tutmuyor. Tutmadığı için yüzde 75'in üstünde, gerçekleşen bütçelerin başarılı olduğunu kabul etmek zorundayız. Bazı yatırımların gerçekleşememesinin nedeni Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin eksik çalışmasından değil, sistemin çalışmamasından. Şimdi bunu söylediğimiz zaman hemen "Siyaset yapılıyor." Evet, siyaset yapıyoruz çünkü mazot fiyatının bir ara 80 liraya, bir ara 60 liraya, bir ara 70 liraya geleceğini biz kestiremeyiz. Bu, doğru yönetim olmadığı sürece de böyle olacaktır. O nedenle bizden hiç kimse bütçe tahminlerinin yüzde 100 tutmasını beklememelidir” dedi.

Denetim kurulunda yedek üyeliklere ise Rıdvan Özen ve Hasan Ünal getirildi. Seçilen üyelerin 2 yıl boyunca görev yapacağı belirtildi.

-Trafik cezalarında artış
-Eskişehir trafiği
-3 merkez belediyenin 2 yıllık performansı

Keyifli Seyirler

-CHP’li belediyelere yapılan operasyonlar

-Eski devlet hastanesi tartışmaları

-Her ayın 26’sında yapılan indirimler

-Eskişehirspor

Keyifli Seyirler.

-Ekrem İmamoğlu’nun tutuklu yargılanmasının 1. yılı

-Nevruz kutlamalarında gözaltı kararı

-Eski devlet hastanesi yerinin özelleştirilmesi

Keyifli Seyirler.

-Nerede o Eski Bayramlar

-Yalaz’dan Albayrak’a Yüzleşme Çağrısı

-Eskişehirspor’da İhale Polemiği

Keyifli seyirler.

-Türkiye - İspanya arasındaki bağ ve Eskişehirspor

-CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in Eskişehir ve Sivrihisar ziyareti

-Kazım Kurt ve Metin Güler tartışması

-Odunpazarı Meclisinde hizmet binası tartışması

-Eskişehir'de dubalar ve trafik

Keyifli seyirler.

-Sivrihisar Belediye Başkanına Tehdit

-Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın Sakaryabaşı Ziyareti ve Parti Yeleğiyle Pide Dağıtması

Keyifli seyirler.

Tam 100 bölümdür Eskişehir’in nabzını tutan Yakın Plan, siyasetten topluma, sanattan gündeme kadar pek çok konuyu ekranlarınıza getirdi. Bu uzun yolculuğa tanık olan tüm takipçilerimize teşekkür ederiz. Soner Yüksel ile Yakın Plan’ın 100. bölümü karşınızda. Keyifli seyirler.

-Barış Süreci

-Yeniden Hizmete Açılan Millet Bahçesi

-Eskişehirspor'un Avrupa Başarısı

Keyifli seyirler.

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkan Danışmanı Ayhan Kavas, Eskişehir Haber Ajansı (EHA) Medya Grup Başkanı Soner Yüksel’in hazırlayıp sunduğu “Sarı Koltuk” programının konuğu oldu. Keyifli seyirler.

-Okullarda Bayrak Sevgisi ve Eğitim Sistemi

-Eskişehir'deki Gazeteciye Saldırı

-ESKİ'nin Su Kesintisi

-Eskişehirspor 2. Devre Değerlendirmesi

Keyifli seyirler.

2026 yılında farklı kamu kurumlarına toplamda 11 binden fazla personel alımı yapılacak. Bakanlıklar, AFAD ve POMEM başta olmak üzere birçok kurum ilan yayımladı. İşte 2026 yılı kamu personeli alımı yapacak devlet kurumları ve başvuru şartları.

Kamu Personeli 2026 Yılı Alım İlanlarının Tamamı