Türkiye’de ifade ve basın özgürlüğü alanındaki ihlaller 2026 yılının ilk ayında da devam etti. Gazeteciler ocak ayında gözaltı, tutuklama, yargılama, haber takibi engelleri ve sosyal medya sansürüyle karşı karşıya kaldı. CHP’nin gazeteci kökenli milletvekillerinden Utku Çakırözer, 2026 Ocak ayını kapsayan Basın Özgürlüğü Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı.
Rapora göre, gazeteciler ocak ayında mahkemelerde en az 60 kez haberleri, yazıları ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle savunma yaptı. Aynı ay içerisinde 11 gazeteci gözaltına alındı, Cizre’de gözaltına alınan Ajansa Welat muhabiri Nedim Oruç tutuklandı.
Gazeteciler 60 kez hakim karşısında
Utku Çakırözer’in raporuna göre ocak ayında aralarında Zafer Arapkirli, Timur Soykan, Barış Terkoğlu, Barış Pehlivan, Can Uğur, İsmail Arı ve Can Öztürk’ün de bulunduğu gazeteciler, haberleri ve yorumları nedeniyle en az 60 kez hakim karşısına çıktı.
Raporda yer alan bilgilere göre, Barış Terkoğlu bir yazısı nedeniyle 1 yıl 15 gün hapis cezasına, Perihan Kaya ise yeniden yargılandığı davada 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasına çarptırıldı. Zafer Arapkirli, yorumları nedeniyle hem “Cumhurbaşkanına hakaret” hem de “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamalarıyla yargılandı.
11 gazeteciye gözaltı
Ocak ayında haber ve yorumları nedeniyle gözaltına alınan 11 gazeteciden Furkan Karabay ev hapsiyle, Sedef Kabaş ve Fatih Ergin ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
BursaMuhalif Haber Müdürü Uğur Ökdemir, “Milli Eğitim Bakanlığı’na iftira” iddiasıyla gözaltına alındı. Eskişehir’de ise Sakarya Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Hakkı Sağlam, katıldığı bir televizyon programı çıkışında iki kişinin yumruklu saldırısına uğradı.
Suriye protestolarında gazeteciler hedefte
Suriye’de merkezi hükümet ile SDG arasında yaşanan çatışmalar sırasında Türkiye’deki eylem ve protestoları takip eden gazeteciler gözaltına alındı, haber yapmaları engellendi.
Cizre’de Ajansa Welat muhabiri Nedim Oruç’un, polisler tarafından zorla zırhlı araca bindirilerek gözaltına alınmasına ilişkin görüntüler kamuoyunda büyük tepki çekti. Oruç daha sonra tutuklandı. Nusaybin’deki protestoları takip eden Dicle Fırat Gazeteciler Derneği Eşbaşkanı Kesira Önel ile birlikte 4 gazeteci gözaltına alındı.
İstanbul Sancaktepe’de DEM Parti’nin protesto eylemini izleyen Fransız gazeteci Raphaël Boukandoura da gözaltına alındı. Urfa Suruç’ta ANKA muhabiri Ahmet Ün’e gaz fişeği isabet etti, gazeteci Metin Yoksu ise başına isabet eden gaz kapsülüyle yaralandı.
RTÜK'ten "sınırlı karne"ye ceza
Raporda, RTÜK’ün SZC TV sunucusu Ekrem Açıkel’in, “Hükümete bir karne verelim mi?” başlığıyla bakanların performansını değerlendirdiği yayın nedeniyle idari para cezası verdiği bilgisine de yer verildi.
Duruşmalar kamuya açık, gazeteciye yasak
Boğaziçi Üniversitesi’ndeki Nurettin Yıldız protestosu nedeniyle yargılanan 14 öğrenci ile T24 muhabiri Can Öztürk’ün davasında, gazeteciler, sanık yakınları ve gözlemciler “yer yok” gerekçesiyle duruşma salonuna alınmadı.
Raporda ayrıca, başta Çağlayan Adliyesi olmak üzere İstanbul’daki birçok duruşmada basın kartı olmayan gazetecilerin yargılamaları izlemesinin engellendiği belirtildi.
Sansür ve erişim engelleri tam gaz
Ocak ayında haberler, sosyal medya paylaşımları ve X hesaplarına yönelik erişim engelleri dikkat çekti. Suriye’deki gelişmelerin protesto edildiği süreçte, aralarında gazeteciler, eski milletvekilleri ve haber ajanslarının da bulunduğu çok sayıda X hesabı “milli güvenlik ve kamu düzeni” gerekçesiyle Türkiye’den erişime kapatıldı.
Sadece ocak ayının son haftasında, BTK, 32 yayıncıya ait, toplam 640 bin takipçisi bulunan 39 sosyal medya hesabına erişim engeli getirdi. Basın meslek örgütleri, gazetecilere ve medya kuruluşlarına yönelik artan sansüre ortak açıklama ile tepki gösterdi.
