Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kamuoyunun yakından takip ettiği torba kanun teklifinde ilk önemli aşama tamamlandı. Düzenlemenin ilk 5 maddesi Genel Kurul'dan geçti. Yeni kurallarla birlikte vergi, prim ve diğer kamu borçları için ödeme takvimi yeniden yapılandırılıyor. Yapılandırma kolaylığının yanı sıra yabancı yatırımcıya yönelik uzun vadeli vergi teşvikleri de gündemde yer alıyor. Türkiye'yi bölgesel bir finans merkezi konumuna taşımayı hedefleyen düzenleme, hem milyonlarca vatandaşı hem de uluslararası sermaye çevrelerini doğrudan ilgilendiriyor.
TBMM'DE KABUL EDİLEN TORBA TEKLİF NE GETİRİYOR?
Torba kanun teklifinin ilk 5 maddesi Genel Kurul tarafından onaylandı. Bu maddeler iki ana eksen üzerinde şekillendi. Birinci eksende kamu borçlarına yönelik yapılandırma kolaylıkları yer aldı. İkinci eksen ise yabancı yatırımcıya yönelik yeni vergi teşviklerinden oluşuyor. Kabul edilen düzenlemeler, hem yurt içi vergi mükelleflerini hem de uluslararası sermayeyi kapsayan geniş bir alana yayıldı.
KAMU BORÇLARINDA YAPILANDIRMA NASIL OLACAK?
Yeni düzenleme kapsamında kamuya olan borçlar için ödeme takvimi uzatılıyor. Vergi, Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve diğer çeşitli kamu alacakları yapılandırma kapsamında yer alıyor. Esnaf, sanatkâr ve vergi mükelleflerine yönelik kolaylık paketiyle borçların uzun vadeye dağıtılması öngörülüyor. Tahsilat sürecinin hızlandırılması ve borçlular üzerindeki ekonomik baskının azaltılması amaçlanıyor.
Kamu borçlarında azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Borçlular, yükümlülüklerini 6 yıllık bir takvim üzerinden ödeme imkânına sahip olacak. Yeni süre, mevcut uygulamanın iki katına denk geliyor. Düzenleme, ödeme gücü zorlanan vatandaş ve işletmelerin nefes alabilmesini sağlayacak en kritik kalemlerden biri olarak kabul edildi.
TECİL EDİLEBİLİR BORÇ TAVANI HANGİ SEVİYEYE ÇIKTI?
Daha önce 50 bin lira ile sınırlı olan tecil edilebilir borç tutarı 1 milyon liraya yükseltildi. Bu değişiklik, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile esnaf kesimini doğrudan etkileyecek. Yeni tavan, daha geniş bir borç yelpazesinin teminat şartı aranmadan tecil edilmesine imkân tanıyor.
YAKLAŞIK 15 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR
Gelir İdaresi verilerine göre Türkiye'de toplam borcun büyük bölümü 1 milyon liranın altında bulunuyor. Vergi, trafik cezası ve Genel Sağlık Sigortası primlerinden kaynaklanan kamu borçları nedeniyle yaklaşık 15 milyon kişi takip sürecinde yer alıyor. Bağ-Kur primi ve vergi kaynaklı icra dosyalarının önemli bir hacme ulaştığı ifade ediliyor.
Yapılandırma kapsamına alınan başlıca kamu borç kalemleri şu şekilde sıralanıyor:
- Vergi borçları
- Trafik cezaları
- Genel Sağlık Sigortası primleri
- Bağ-Kur primleri
ESNAF VE KÜÇÜK İŞLETMELER NASIL ETKİLENECEK?
Düzenlemenin doğrudan muhataplarından biri esnaf, sanatkâr ve küçük işletmeler olarak öne çıkıyor. Tecil edilebilir borç tavanının 20 katına çıkarılması, bu kesim için işletme sermayesi üzerindeki baskıyı azaltabilir. Aynı zamanda 72 aylık taksit imkânı, küçük ölçekli işletmelerin yükümlülüklerini daha uzun vadeye yayma fırsatını sunuyor.
YABANCI YATIRIMCILARA HANGİ TEŞVİKLER GELİYOR?
Torba teklifin ikinci ana ayağı yabancı yatırımcıya yönelik teşvikler üzerine kuruldu. Türkiye'nin uluslararası sermaye için cazibe merkezi haline getirilmesi temel hedef olarak belirlendi. Finans, teknoloji ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren yabancı sermayeye özel avantajlar sunulacak. Yurt dışında elde edilen gelirlerin Türkiye'ye taşınmasını teşvik eden vergi düzenlemeleri de pakette yer aldı.
20 YILLIK GELİR VERGİSİ MUAFİYETİ HANGİ ŞARTLARLA UYGULANACAK?
Türkiye'ye yeni yerleşen ve son üç yılda tam mükellef olmayan kişilerin yurt dışı kazançları, belirli şartlarla 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu düzenleme, uluslararası fonların ve yüksek gelir grubundaki bireylerin Türkiye'yi finansal merkez olarak tercih etmesini özendirmeye yönelik kurgulandı. Tam mükellef olmama şartı, kişinin Türkiye'ye yerleşmesi öncesindeki vergisel statüsünü esas alan bir filtre olarak işliyor.
TORBA TEKLİFİN KALAN MADDELERİ NE ZAMAN GÖRÜŞÜLECEK?
Genel Kurul'da kabul edilen ilk 5 maddenin ardından teklifin kalan maddelerinin önümüzdeki günlerde görüşülmesi bekleniyor. Düzenlemenin tamamının yasalaşması durumunda milyonlarca borçlu için yeni ödeme planı resmen yürürlüğe girecek. Yabancı yatırımcılara yönelik vergi avantajları da kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından devreye alınacak.
