Deprem riski nedeniyle son yıllarda pek çok bina kentsel dönüşüme giriyor. Bu binalarda yaşayan kiracılar da zorunlu olarak taşınmak durumunda kalıyor. Ancak yeni bir yargı kararıyla kiracılara önemli bir hak tanındı.
Kiracıya Tazminat Hakkı Nedir?
Kentsel dönüşüm kapsamında evini boşaltmak zorunda kalan eski kiracının tazminat hakkı bulunuyor.
Temel kural şu:
- Yenileme tamamlandıktan sonra ev tekrar kiraya verilecekse
- Ev sahibi önce eski kiracıya teklif yapmak zorunda
- Bu kurala uyulmazsa tazminat ödenir
Eski Kiracının Öncelik Hakkı
Gayrimenkul Hukukçusu Avukat Çiğdem Kezer konuyu şöyle açıklıyor:
"Kentsel dönüşüm nedeniyle taşınmazı tahliye eden ev sahibi, yeni binayı başka birine kiralayamaz. Öncelik eski kiracınındır."
Süreç Nasıl İşliyor?
Kentsel dönüşümde tahliye süreci:
- Binaya riskli yapı tespiti yapılır
- Belediye 90 gün içinde elektrik, doğalgaz ve suyu keser
- Kiracı kanunen çıkmak zorunda kalır
- Bina yıkılıp yeniden inşa edilir
- Yeni bina tamamlandığında eski kiracıya haber verilmeli
Ev Sahibinin Yükümlülüğü
Ev sahibi yeni binayı kiraya vermek istediğinde:
- Noterden eski kiracıya tebligat göndermeli
- Eski kiracıya 1 ay süre tanınmalı
- Kiracı bu sürede dönüş yapmazsa yeni kiracı aranabilir
3 Yıllık Süre Önemli
Avukat Kezer önemli bir detaya dikkat çekiyor:
"Tahliye olduğu tarihten itibaren 3 yıllık süre önemli."
Bu süre içinde eski kiracının öncelik hakkı devam ediyor.
Tazminat Ne Kadar?
Tazminat hakkı eski kira bedeline göre hesaplanıyor.
Örnek hesaplama:
| Eski kira bedeli | Tazminat (1 yıllık) |
|---|---|
| 15.000 TL | 180.000 TL |
| 20.000 TL | 240.000 TL |
| 25.000 TL | 300.000 TL |
| 30.000 TL | 360.000 TL |
Dava Açma Hakkı
Eski kiracı, ev sahibinin bildirimde bulunmadığını öğrendiğinde dava açabilir.
Dava açma koşulları:
- Ev sahibi noterden tebligat göndermemiş olmalı
- Ev başka birine kiralanmış olmalı
- 3 yıllık süre dolmamış olmalı
Kiracılar Ne Yapmalı?
Kentsel dönüşüm nedeniyle evini boşaltan kiracılara öneriler:
- Tahliye tarihini kayıt altına alın
- Eski kira sözleşmesini saklayın
- Güncel adresinizi ev sahibiyle paylaşın
- Yeni binanın durumunu takip edin
- 3 yıl içinde hakkınızı arayın
Ev Sahipleri Ne Yapmalı?
Ev sahiplerinin dikkat etmesi gerekenler:
- Yeni bina tamamlanınca eski kiracıya noterden tebligat gönderin
- 1 ay süre tanıyın
- Cevap gelmezse yeni kiracı arayabilirsiniz
- Belgeleri saklayın
Tebligat Nasıl Gönderilir?
Noterden tebligat gönderme adımları:
- En yakın notere gidin
- Eski kiracının adresini bildirin
- Yeni kiranın şartlarını belirtin
- 1 aylık süre tanıyın
- Tebligat belgesini saklayın
Hangi Durumlar Tazminat Gerektirir?
Tazminat ödenmesi gereken durumlar:
- Eski kiracıya haber verilmeden eve yeni kiracı alınması
- Noterden tebligat gönderilmemesi
- 1 aylık süre tanınmaması
Yargı Kararının Önemi
Bu emsal karar milyonlarca kiracıyı ilgilendiriyor. Özellikle:
- Deprem riski nedeniyle yıkılan binalardaki kiracılar
- Kentsel dönüşüm alanlarındaki kiracılar
- Riskli yapı tespiti yapılan binalardaki kiracılar
Ev Sahiplerinin Bilmesi Gereken Kritik Detaylar
Kaç yıl içinde hak talep edilebilir? Tahliyeden itibaren 3 yıl içinde.
Tazminat nasıl hesaplanır? Eski kira bedelinin 12 katına kadar.
Dava nereye açılır? Sulh Hukuk Mahkemesi'ne.
