İYİ Parti Odunpazarı İlçe Başkanı Gürol Yer, TMO Eskişehir Başmüdürlüğü önünde düzenlediği basın açıklamasında, çiftçinin yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti. TMO'nun kuruluş amacının üreticiyi ve tüketiciyi korumak olduğunu hatırlatan Yer, mevcut uygulamaların çiftçiyi mağdur ettiğini iddia etti.
“Zaten zarar eden Türk çiftçisinin kaybı sessizlik içerisinde daha da büyümektedir”
2026 yılı hasadı öncesinde TMO'nun buğday için kilogram başına 16,50 TL, arpa için ise 12,075 TL taban alım fiyatı açıkladığını anımsatan Yer, bu rakamların üretim maliyetlerini karşılamadığını vurguladı. Yer, “TMO’nun temel ve asli görevi, Türk çiftçisinin en önemli geçim kaynağı olan hububat piyasasını düzenlemek ve yönlendirmektir. 2026 yılı hasadı başlamadan önce TMO, taban alım fiyatını buğdayda kilogram başına 16,50 TL, arpada ise kilogram başına 12,075 TL olarak açıklamıştı. Biz, İYİ Parti olarak Eskişehir Zahire Borsası önünden yaptığımız açıklamada, belirlenen fiyatın gerçekle bağdaşmadığını ifade etmiştik. Ürünün kilogram başına maliyetinin en az 19,90 TL olduğunu, resmi enflasyon oranında dahi artış yapılsa fiyatın yaklaşık 25 TL seviyesinde olması gerektiğini söylemiştik. Ancak irade tarafından belirlenen fiyat, geçen süreçte beklentilerin de altına inmeye devam etti. Zaten zarar eden Türk çiftçisinin kaybı, piyasanın düzenleyicileri ve yürütücülerinin gözleri önünde, sessizlik içerisinde daha da büyümektedir” dedi.
“Temel ve planlı üretim desteği maalesef zamanında ödenmiyor”
Tarımsal destek ödemelerinin de zamanında yapılmadığını belirten Yer, eski adıyla mazot ve gübre desteği olarak bilinen desteklerin yaklaşık bir buçuk yıl gecikmeli ödendiğini ifade etti. Yer, “2 Temmuz’da ikinci sınıf buğdayını tonu 16 bin 500 TL’den TMO’ya teslim eden çiftçimiz, aradan geçen süreye rağmen hala devletten parasını alamamıştır. 2 Temmuz’da motorinin litresi 65 TL idi. 26 Temmuz itibarıyla ise motorin 79,70 TL’ye yükseldi. Çiftçimiz ürününü teslim ettiği gün ödemesini alabilseydi 254 litre motorin satın alabilecekti. Bugün ödeme yapılsa bile ancak 209 litre motorin alabiliyor. Aradaki 45 litre motorinin hesabını kim verecek? Çiftçinin kaybettiği bu 45 litre mazot nerededir? Bir başka önemli konuya daha dikkat çekmek istiyoruz. Herkes çiftçiye mazot ve gübre desteği verildiğini söylüyor. Ancak eski adıyla mazot ve gübre desteği, yeni adıyla temel ve planlı üretim desteği de maalesef zamanında ödenmiyor” diye konuştu.
“Göstermelik biçerdöverlere binmek, yandaşları toplayıp görüntü vermek konunun özü değildir”
TMO’nun ürün kalitesi gerekçe gösterilerek üreticilerin daha düşük fiyatlardan alıma yönlendirildiğini ileri süren Yer, üreticilerin hasat döneminde borçlarını ödeyebilmek için ürünlerini maliyetinin altında tüccara satmak zorunda kaldığını ifade etti. Yer, konuşmasında şu ifadeler yer verdi:
“TMO’ya getirilen ve resmi fiyatı 16,50 TL olarak açıklanan buğdayın kalitesi gerekçe gösterilerek fiyat düşürülmekte midir? ‘Birinci ve ikinci sınıf buğday alım kapasitemiz doldu. Üçüncü ya da dördüncü sınıf bedelinden alım yapabiliriz’ denilmekte midir? Harman dönemini bekleyen, tüm borçları ve ödemeleri gelen üreticiler, taban fiyatın altında, ürünlerini tüccara maliyetinin bile altında satmaya mecbur bırakılmakta mıdır? Biz diyoruz ki, durum aynen böyledir. Buna da ne yazık ki kimsenin sesi çıkmamaktadır. Göstermelik biçerdöverlere binmek, yandaşları toplayıp görüntü vermek konunun özü değildir. TMO ile ilgili bir diğer önemli sorun ise randevu sisteminin oluşturduğu sıkıntılar ve Çiftçi Kayıt Sistemi’nde hâlâ giderilemeyen aksaklıklardır. Yaş ortalaması 65 olan üretici kitlesi, randevu sistemini kullanırken ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu konuya özellikle dikkat çekmek istiyoruz. Randevu sistemine gelecek olursak; köylerimizde hububat hasadı, biçerdöverlerin farklı bölgelerde çalışması nedeniyle parça parça yapılmaktadır. Hasat edilen ürünler römork ya da kamyonlarla TMO’ya teslim edilmektedir. Ancak uygulanan randevu sistemi üreticilere çok ileri tarihlere gün vermektedir. Bu nedenle çiftçiler ürünlerini uzun süre bekletmek ve depolamak zorunda kalmakta, büyük mağduriyet yaşamaktadır.”
“Türk çiftçisini sahipsiz sanmayın”
Eskişehir'deki diğer siyasi partilerin temsilcilere de seslenen Yer, çiftçilerin yaşadığı sorunlarda ortak bir duruş sergilenmediğini belirterek, İYİ Parti olarak üreticilerin yanında olmaya devam edeceklerini söyledi. Yer, "Türk çiftçisini sahipsiz sanmayın. Yanında kimse olmasa bile biz daima yanında olacağız" ifadelerini kullandı.
