6 Temmuz 2026 gece yarısından itibaren litre başına 1,31 lira zamla İstanbul'da 66 liraya çıkıyor. Ankara, İzmir ve doğu illerinde de artış uygulanırken benzinde değişiklik öngörülmüyor. Sürücüler tek depo dolumunda ortalama 72 lira tutarında ek maliyetle karşılaşıyor.
YENİ MOTORİN FİYATLARI NE OLACAK?
Beklenen zammın yürürlüğe girmesiyle motorinin litre fiyatı büyük illerde yeniden yükselecek. Öngörülen yeni motorin fiyatları şöyle sıralanıyor:
- İstanbul: 66,00 lira
- Ankara: 67,07 lira
- İzmir: 67,34 lira
Söz konusu rakamlar, güncel motorin fiyatlarına litre başına 1,31 lira eklenerek elde ediliyor. Örneğin İstanbul Avrupa Yakası'nda 64,69 lira olan motorin litresi, artışla birlikte 66,00 liraya ulaşıyor. Aynı yöntemle Ankara'da 65,76 liralık motorin 67,07 liraya yükselirken, İzmir'de 66,03 lira olan litre fiyatı 67,34 liraya ulaşıyor.
Zam öncesinde geçerli olan güncel akaryakıt fiyatları ise şöyle:
- İstanbul Avrupa: benzin 62,85 lira, motorin 64,69 lira, LPG 31,19 lira
- İstanbul Anadolu: benzin 62,66 lira, motorin 64,50 lira, LPG 30,59 lira
- Ankara: benzin 63,80 lira, motorin 65,76 lira, LPG 31,19 lira
- İzmir: benzin 64,04 lira, motorin 66,03 lira, LPG 30,99 lira
Benzin ve LPG tarafında haftaya girerken bir değişiklik beklenmiyor, artışın yalnızca motorini kapsadığı belirtiliyor. Motorin, ticari araçlardan toplu taşımaya ve tarımsal üretimde kullanılan makinelere kadar geniş bir kesimi ilgilendirdiği için litre fiyatındaki her hareket, taşımacılık ve gıda başta olmak üzere pek çok maliyet kaleminde dolaylı etki oluşturabiliyor.
ZAM NEDEN GELİYOR?
Motorindeki artışın iki temel nedene dayandığı ifade ediliyor. Birincisi uluslararası piyasada ham petrol ve rafine ürün fiyatlarındaki yükseliş, ikincisi dolar kurundaki hareketlilik. Türkiye akaryakıt ihtiyacının önemli bölümünü ithalat ve döviz üzerinden karşıladığı için kurdaki her yükseliş, ithal ürünün lira cinsinden maliyetini doğrudan büyütüyor.
Rafineri satış fiyatı, günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile günlük dolar kuru izlenerek oluşuyor. İki değişkenden kaynaklanan maliyet farkı belirli bir düzeyi aştığında dağıtım şirketleri tavsiye ettikleri tavan pompa fiyatını güncelliyor ve fark tüketiciye yansıyor. Motorindeki 1,31 liralık artış da aynı mekanizmanın sonucu olarak öne çıkıyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de akaryakıt fiyatları 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren serbest fiyatlandırma sistemiyle belirleniyor. Sistemde rafineri çıkış fiyatına Özel Tüketim Vergisi ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu payı ekleniyor, ardından Katma Değer Vergisi uygulanarak pompa fiyatına ulaşılıyor. Bayiler, dağıtım şirketlerinin önerdiği tavan fiyatı uygulayabildiği gibi bölgedeki rekabet koşullarına göre kendi satış fiyatını da belirleyebiliyor. Aynı şehirde farklı istasyonlarda küçük fiyat farkları görülmesinin nedeni de bu serbestlik oluyor.
Pompa fiyatlarında istikrar sağlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi de fiyat oluşumunda rol oynuyor. Sistemde uluslararası fiyatların yükseldiği dönemlerde ürün içindeki maktu ÖTV tutarı düşürülerek pompa fiyatının sabit tutulması hedefleniyor. Vergi indiriminin maliyet artışını karşılayamadığı noktada ise fark, motorinde olduğu gibi doğrudan pompaya yansıyor.
TEMMUZ AYINDA ÖTV AYARLAMASI GÜNDEMDE
Akaryakıttaki maktu ÖTV tutarları için yılda iki kez, ocak ve temmuz aylarında otomatik güncelleme mekanizması bulunuyor. Mekanizmaya göre vergi tutarı, Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda oluşan değişim oranında yeniden belirleniyor. Cumhurbaşkanı güncellemenin uygulanmamasına karar vermediği sürece artış otomatik olarak yürürlüğe giriyor. Temmuz ayındaki fiyat hareketleri değerlendirilirken söz konusu vergi ayarlamasının da takip edilmesi öneriliyor.
SÜRÜCÜYE MALİYETİ NE KADAR OLACAK?
Litre başına 1,31 liralık artış, yakıt masrafını doğrudan yükseltiyor. Hesap yöntemi, zam tutarının depo hacmi ya da aylık tüketimle çarpılmasına dayanıyor. Farklı depo hacimleri için ortaya çıkan ek maliyet şöyle hesaplanıyor:
- 50 litrelik depo için ek maliyet: 1,31 x 50 = 65,50 lira
- 55 litrelik depo için ek maliyet: 1,31 x 55 = 72,05 lira
- 60 litrelik depo için ek maliyet: 1,31 x 60 = 78,60 lira
İstanbul'da 55 litrelik bir deponun motorinle tam dolumu, yeni fiyatla 55 x 66,00 hesabıyla 3.630 liraya ulaşıyor. Ayda ortalama 1.500 kilometre yol yapan ve yüz kilometrede 7 litre motorin tüketen bir araçta ise aylık tüketim yaklaşık 105 litre oluyor. Aylık ek maliyet, 105 x 1,31 hesabıyla 137,55 liraya çıkıyor.
Artışın oranı da güncel fiyat üzerinden hesaplanabiliyor. İstanbul'da 64,69 lira olan motorin litresine gelen 1,31 liralık zam, yaklaşık yüzde 2 oranında bir artışa denk geliyor.
SÜRÜCÜLER FİYATLARI NASIL TAKİP EDEBİLİR?
Akaryakıt fiyatlarındaki değişimi resmi kaynaktan izlemek mümkün. Güncel bayi satış fiyatlarına Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu internet sitesinden ulaşabilir, dağıtım şirketlerinin uygulamaları üzerinden bölgenizdeki istasyon fiyatlarını takip edebilirsiniz. Zammın gece yarısında yürürlüğe girmesi beklendiği için deposunu doldurmayı planlayan sürücüler, güncel fiyatın geçerli olduğu son saatleri değerlendirebilir. Fiyat değişikliklerinin çoğunlukla gece saatlerinde tabelalara yansıdığı biliniyor, dolayısıyla akşam ve gece yapılan dolumlarda geçerli tarifenin kontrol edilmesinde yarar bulunuyor. Fiyatların uluslararası piyasa ve kura bağlı olarak kısa sürede yeniden değişebileceği de göz önünde bulundurulabilir.
