Türkiye'de ölümlü iş kazaları belirli sektörlerde yoğunlaşıyor. İSİG Meclisi'nin saha, basın taraması ve emek örgütlerinden derlediği verilere göre en çok can kaybı inşaat, tarım, taşımacılık ve ağır sanayide yaşanıyor. 2025 yılında hayatını kaybeden en az 2 bin 105 işçinin sektörlere göre dağılımı şöyle:
- Sanayi: 691 işçi
- İnşaat: 521 işçi
- Hizmet: 478 işçi
- Tarım ve ormancılık: 415 işçi
Şantiyeler, ölümlerin açık ara en yoğun yaşandığı alan olmayı sürdürüyor. İskele çökmesi ve yüksekten düşme, bu kayıpların yüzde 60'ından fazlasının nedeni durumunda. Taşeronlaşma ve örgütsüz çalışma, tehlikeyi daha da büyütüyor.
ÖLÜMLERİN BAŞLICA NEDENLERİ
Can kayıplarının arkasında tekrar eden birkaç temel neden öne çıkıyor. İSİG verilerine göre 2025'teki ölümlerin nedenlere göre dağılımı şöyle sıralandı:
- Trafik ve servis kazası: 466
- Ezilme ve göçük: 374
- Yüksekten düşme: 354
- Kalp krizi ve beyin kanaması: 299
- Elektrik çarpması: 95
- Şiddet: 92
- İntihar: 89
- Patlama ve yanma: 81
Tarım ve ormancılıkta devrilme korumasız eski traktörler, mevsimlik işçileri taşıyan uygunsuz servisler ve sıcak çarpması başlıca riskler arasında yer alıyor. Madencilik ve metal gibi ağır sanayide grizu patlaması, göçük ve makineye sıkışma, tek bir olayda birden fazla canı alabiliyor.
ÇOCUK İŞÇİ VE SENDİKA TABLOSU NE GÖSTERİYOR?
Raporun en çarpıcı başlıklarından birini çocuk emeği oluşturuyor. 2025'te kayda geçen 2 bin 105 ölümün 94'ü çocuk işçilerden oluştu ve bu, İSİG Meclisi'nin şimdiye kadar tuttuğu en yüksek çocuk işçi ölümü sayısı oldu. MESEM olarak bilinen Mesleki Eğitim Merkezleri çatısı altında, staj adıyla tehlikeli işlere verilen çocukların yaşadığı kazalar, uzmanların ivedi önlem istediği başlıkların başında yer alıyor. Sendika tablosu da dikkat çekiyor: ölen işçilerin yalnızca 50'si sendikalıyken, 2 bin 55'i sendikasızdı. Veriler, güvencesiz ve örgütsüz çalışmanın ölüm riskini artırdığını ortaya koyuyor.
İSİG VERİLERİ SGK'DAN NEDEN FARKLI?
Resmi kurumlarla bağımsız platformların açıkladığı sayılar arasında belirgin fark bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yalnızca resmi kayıt altındaki sigortalı çalışanların iş kazalarını istatistiğe yansıtıyor. İSİG Meclisi ise verilerini medya taramaları, işyeri hekimleri ve sendikalar aracılığıyla bir araya getiriyor. Söz konusu yöntemle sigortasız emekçiler, göçmen işçiler ve stajyer çocuklar da sayıma giriyor. Kapsamdaki fark, İSİG verilerinin sahadaki gerçek tehlikeyi daha geniş yansıtmasını sağlıyor.
2026'NIN İLK YARISINDA TABLO
Yeni yılın verileri de ağır bir tablo çiziyor. İSİG Meclisi'ne göre 2026'nın ilk beş ayında en az 835 işçi yaşamını yitirdi. Ölümlerin 432'si ilk çeyrekte, 189'u nisanda, 212'si ise mayısta gerçekleşti. Eskişehir gibi sanayinin ve inşaatın yoğun olduğu kentlerde de aynı riskli iş kolları öne çıkıyor. Organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve şantiyelerin bulunduğu kentte iş güvenliği tedbirleri önemini koruyor.
Veriler, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin 2025 ve 2026 raporlarına dayanıyor. İSİG sayıları, resmi SGK istatistiklerinden kapsam bakımından farklılık gösterebilir ve güncellenebilir.
