Türkiye'nin stratejik mineral kaynakları arasında öne çıkan bor ve lityum üretiminde Eskişehir kritik bir konum kazandı. İlin Seyitgazi ilçesindeki Kırka bölgesi, dünyanın en zengin bor yataklarından birine ev sahipliği yapıyor. Beylikova ilçesinde ise nadir toprak elementleri rezervi, küresel teknoloji üretimi açısından dikkat çeken bir kaynak olarak değerlendiriliyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın açıkladığı yatırım planı,Eskişehir'i hem yer altı kaynakları hem de sanayi tesisleri açısından Türkiye'nin madencilik haritasında öne çıkardı.
KIRKA'DAKİ BOR REZERVLERİ DÜNYANIN EN ZENGİN KAYNAKLARI ARASINDA
Eskişehir'in Seyitgazi ilçesine bağlı Kırka bölgesi, dünyanın en büyük tinkal (boraks) yataklarına sahip. Eti Maden İşletmeleri Kırka Bor Müdürlüğü, bu yatakta yıllık yaklaşık 1,4 milyon ton üretim gerçekleştiriyor.
Türkiye'nin sahip olduğu bor rezervleri, küresel ölçekte ülkeyi sektörün lideri konumuna taşıdı. Kırka tesisinde işlenen bor mineralleri, hem yurt içi sanayi hem de uluslararası pazarlar için katma değerli ürünlere dönüştürülüyor.
ETİ MADEN YÜZDE 20 ORANINDA
Eti Maden İşletmeleri, yıllık 1,3 ile 1,4 milyar dolar arasındaki ihracat performansıyla Türkiye madenciliğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan kurum olarak öne çıkıyor. Eti Maden, dünya bor pazarında yaklaşık yüzde 65 paya sahip.
Şirketin başlıca üretim tesisleri Kırka (Eskişehir), Bandırma (Balıkesir), Emet (Kütahya) ve Bigadiç (Balıkesir) noktalarında yer alıyor.
BOR MİNERALLERİ HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIYOR
Bor, çok yönlü kullanım alanlarıyla modern sanayinin temel hammaddeleri arasında yer alıyor. Eskişehir'de işlenen bor mineralleri farklı sektörlere dağılıyor:
| Sektör | Kullanım Alanı |
|---|---|
| Cam Sanayi | Borosilikat cam, fiber cam |
| Seramik | Frit, sırlama |
| Deterjan | Sodyum perborat |
| Tarım | Mikro besin gübresi |
| Savunma Sanayi | Bor karbür, zırh malzemeleri |
| Enerji | Hidrojen depolama, batarya |
| İnşaat | Yangına dayanıklı izolasyon |
Borun enerji depolama ve yüksek teknoloji üretimindeki rolü, son yıllarda hızla artan bir kullanım alanı oluşturuyor.
2026'DA LİTYUM KARBONAT TESİSİ İÇİN TEMEL ATILACAK
Eskişehir'deki en önemli yatırım kalemlerinden birini lityum karbonat tesisi oluşturuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kırka ziyaretinde lityum karbonat tesislerinin temellerinin 2026 yılı içinde atılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Lityum karbonat, elektrikli araç bataryalarının ana hammaddesi olarak küresel pazarda kritik konumda yer alıyor. Bor atıklarından lityum üretiminin Eskişehir'de mümkün hale gelmesiyle hem dışa bağımlılığı azalacak hem de yan sanayilere alan açacak bir gelişme olacak.
PENTA-6 TESİSİ 300 KİŞİLİK İSTİHDAM SAĞLAYACAK
2026 yılında yapımına başlanması planlanan diğer önemli yatırım Penta-6 tesisi olarak öne çıkıyor. Bayraktar'ın açıklamasına göre yalnızca Penta-6 tesisinde yaklaşık 300 kişilik yeni istihdam oluşturulacak.
Penta-6 (boraks pentahidrat) tesisi, Eti Maden'in deterjan, cam ve tarım sektörlerine yönelik üretim kapasitesini artıran bir yatırım niteliği taşıyor. Tesis, Kırka bölgesindeki üretim altyapısının modernize edilmesini de kapsıyor.
BEYLİKOVA NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ PROJESİNDE SON AŞAMA
Eskişehir'in Beylikova ilçesinde yer alan nadir toprak elementleri yatağında yapılan çalışmalarda kayda değer bir aşamaya gelindiği duyuruldu.
Nadir toprak elementleri akıllı telefonlar, rüzgar türbinleri, elektrikli araç motorları ve savunma sistemleri başta olmak üzere yüksek teknoloji ürünlerinin üretiminde kullanılıyor.
ESKİŞEHİR'İN ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDEKİ ROLÜ ARTIYOR
Bor ve lityum üretiminin küresel enerji dönüşümündeki rolü, Eskişehir'i hem mineral tedarikçisi hem de katma değerli ürün üreticisi olarak konumlandırıyor. Elektrikli araç bataryalarındaki lityum talebi, hidrojen depolamada borun rolü ve nadir toprak elementlerinin teknoloji üretimindeki rolü Eskişehir'in stratejik önemini artırıyor.
Eskişehir'in halihazırdaki altyapısı, Organize Sanayi Bölgesi ve sanayi geçmişi, planlanan yatırımların uygulanabilirliği açısından destekleyici unsurlar olarak öne çıkıyor. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi başta olmak üzere üniversitelerde madencilik, kimya ve malzeme mühendisliği bölümleri Eskişehir'de yetişmiş insan kaynağı sağlama potansiyeline sahip.
BAYRAKTAR ESKİŞEHİR'i ZİYARET ETTİ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Eskişehir'in Seyitgazi ilçesindeki Kırka Bor Müdürlüğü'nde yaptığı ziyarette il yöneticileriyle bir araya geldi. Ziyarete Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz, AK Parti Eskişehir İl Başkanı Gürhan Albayrak ve il protokolü eşlik etti.
Bayraktar açıklamasında "Eskişehir aslında bir maden kenti. Eti Maden, Türkiye madenciliğinin yaklaşık yüzde 20 ihracatını gerçekleştiriyor. Yıllık 1,3 ile 1,4 milyar dolarlık ihracatla dünya çapında bir marka konumunda" ifadelerine yer verdi.
Eskişehir'in yer altı zenginliği Türkiye'nin enerji dönüşümü ve teknoloji üretimi hedeflerinde belirleyici bir konumda yer alıyor. 2026 yılı boyunca hayata geçecek yatırımlar, Eskişehir'i kritik mineral üretiminde stratejik bir merkez konumuna taşıyacak.
