Sözcü Gazetesi’nin haberine göre, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 81 ildeki öğretmenlere “Ramazan Etkinlikleri” kitapçığı gönderildi. Kitapçıkta yapılması gerekenler sıralanırken ortaokul öğrencilerine Osmanlı geleneği olan “Tembihname” okutulacağı belirtildi. Uygulamanın Ramazan ayı kapsamında hayata geçirileceği ifade edildi.
Kitapçıkta tembihnamelerin geçmişte “sokakta halka okunur; camilerde, mahallelerde ve hanlarda duyurulurdu” şeklinde uygulandığı aktarıldı. Ayrıca camilerin mahyalarla süslendiği, evlerde hazırlık yapıldığı ve duvarların tembihnamelerle donatıldığı bilgisine yer verildi.
Etkinlik kapsamında öğrencilerin Ramazan tembihnamesi hazırlayacağı belirtildi. Hazırlanacak metinlerde sosyal, dini ve ekonomik önerilerin bulunacağı, gruptaki tüm öğrencilerin çalışmaya katkı sunmasının isteneceği kaydedildi. Önerilerin günümüz toplumunun özellikleri ve beklentilerine uygun olması ve hiçbir kesime yönelik olumsuz ifade içermemesi gerektiği vurgulandı.
MEB’in talimatında, Osmanlı dönemindeki tembihnamelerde yer alan bazı ifadelere benzer metinler yazılmasının istendiği ifade edildi. Örnek olarak, “Padişahımızın bazı camileri teşrif ihtimal dâhilinde bulunduğundan, herkes vazifesini en iyi şekilde ifa ede ve saygıda kusur etmeye. Herkes camilere gele.” ifadeleri aktarıldı.
Ayrıca “İşi icabı bir yere gidip gelen hademelerden başka kimseler teravih namazında dükkânlarda oturmaya” notuna benzer uyarıların da yazılabileceği belirtildi.
Tembihname nedir?
Tembihname, genellikle bir kişiye ya da topluluğa uyarı, öğüt ve hatırlatma amacıyla yazılan metinlere verilen addır. Kelime kökeni olarak “tembih” (uyarma, dikkat çekme) ve “name” (mektup/yazı) sözcüklerinden oluşur.
Tembihnamenin özellikleri
- Öğretici ve nasihat verici bir üslup taşır.
- Emir, rica veya tavsiye cümleleri içerir.
- Bireysel ya da toplumsal davranışlara yön verir.
- Çoğunlukla ahlaki, dini veya idari konularda yazılır.
Tarihsel bağlam
Özellikle Osmanlı döneminde devlet görevlilerine, askerlere ya da halka yönelik yazılan tembihnameler yaygındı. Bu metinlerde görev bilinci, disiplin, ahlak ve kamu düzeni gibi konulara vurgu yapılırdı. Kısaca, tembihname bir uyarı ve öğüt metnidir.
