Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (ESKİ) Genel Müdürlüğü, arıtma tesislerinde açığa çıkan çamuru enerjiye çevirme uygulamasını 2025 yılında da sürdürdü. Yıl boyunca çamurdan elde edilen biyogazla 7.333.000 kWh elektrik üretildi. Üretilen enerji, arıtma tesisinin toplam gereksiniminin yaklaşık yüzde 48'ini karşıladı. ESKİ, Eskişehir genelinde atık suyun toplanması ve arıtılmasından sorumlu kuruluş olarak tesisleri işletiyor.
50 MİLYON METREKÜPÜ AŞAN ATIK SU ARITILDI
Alpu Yolu'ndaki ESKİ Atık Su Arıtma Tesisi ve ilçelerdeki tesislerde 2025 yılında toplam 50.763.000 metreküp atık su arıtıldı. İşlem, çevre mevzuatındaki ölçütlere göre yürütüldü. Arıtma, atık suyun alıcı ortama verilmeden önce fiziksel ve biyolojik aşamalardan geçirilerek kirletici yükünün düşürülmesini kapsıyor. Süreçte açığa çıkan çamurlar ise döngüsel ekonomi yaklaşımıyla enerji üretimine yönlendirildi. Döngüsel ekonomi, atığın bertaraf edilecek bir madde yerine yeniden kullanılabilir bir kaynak olarak ele alınması anlamına geliyor.
ÇAMUR NASIL BİYOGAZA DÖNÜŞÜYOR?
Çöktürme havuzlarında biriken çamur, anaerobik çürütme adı verilen oksijensiz ayrıştırma sistemine alınıyor. Anaerobik çürütme, organik maddenin oksijensiz ortamda mikroorganizmalarla parçalanması ve süreçte metan içeren gazın açığa çıkması esasına dayanıyor. Çamur kapalı tanklarda bekletilirken toplanan gaz, enerji üretiminde kullanılıyor. Elde edilen biyogaz, kurulu gücü 1 megavat olan iki üniteye verilerek elektrik ve ısıya çevriliyor.
BİYOGAZ ÜRETİMİ HANGİ AŞAMALARDAN GEÇİYOR?
Süreç, atık suyun arıtılmasından enerji üretimine kadar birbirini izleyen aşamalardan oluşuyor:
- Atık su, fiziksel ve biyolojik arıtmadan geçiriliyor
- Çöktürme havuzlarında arıtma çamuru ayrışıyor
- Çamur, anaerobik çürütme tanklarına aktarılıyor
- Oksijensiz ortamda metan içeren biyogaz açığa çıkıyor
- Biyogaz, kojenerasyon ünitelerinde elektrik ve ısıya çevriliyor
- Elektrik tesiste kullanılıyor, ısı çürütme ve ısıtmada değerlendiriliyor
ISI DA TESİSTE DEĞERLENDİRİLİYOR
Elektrik ve ısının birlikte üretildiği yönteme kojenerasyon adı veriliyor. İki ünitenin toplam kurulu gücü 2 megavata ulaşıyor. Açığa çıkan ısı, çamurun çürütülmesinde ve tesis binalarının ısıtılmasında kullanılıyor. Üretilen elektrik ise arıtma tesisinin işletme yükünde değerlendiriliyor. Arıtma tesisleri, pompaları ve havalandırma ekipmanları nedeniyle yüksek elektrik tüketen tesisler arasında yer alıyor.
ENERJİ MALİYETİ VE KARBON SALIMI
Kendi elektriğini üreten tesisin dışarıdan aldığı elektrik miktarı geriledi ve enerji maliyetleri düştü. Fosil kaynaklı elektriğe olan ihtiyacın azalmasıyla karbon salımının düşürülmesine katkı sağlandı. Biyogaz yöntemi, atık su arıtımının yan ürünü olan çamurun bertaraf edilmek yerine enerjiye dönüştürülmesine dayanıyor.
2025 ÜRETİM RAKAMLARI
Yıl verilerine göre biyogazdan üretilen elektrik 7.333.000 kWh düzeyinde gerçekleşti. Üretim, tesisin elektrik gereksiniminin yaklaşık yarısına, yüzde 48'ine karşılık geldi. Kalan bölüm dışarıdan sağlandı.
