Türkiye, geri dönüşüm ve ambalaj atıklarının yönetimi alanında köklü bir geçişe hazırlanıyor. 2025 yılından itibaren kademeli olarak yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm ülke genelinde zorunlu hale geliyor. Vatandaşların market, bakkal ve restoranlara teslim ettiği ambalajlar artık dijital hesaplarda nakde dönüşecek.
DEPOZİTO SİSTEMİ NE ZAMAN ZORUNLU OLUYOR?
Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla zorunlu olarak hayata geçecek. Sistem 2025 yılından itibaren kademeli olarak yürütülmekteydi. Yeni dönemle birlikte ambalajlı içecek satışı yapan tüm ticari işletmeler uygulamaya dahil olmak zorunda kalacak.
SİSTEMİ HANGİ KURUM YÜRÜTÜYOR?
Sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından işletiliyor. Ajans, hem operasyonel süreçleri yönetiyor hem de işletmelerin uyumunu denetliyor. Uygulamanın yasal çerçevesi ile birlikte teknik altyapısı da TÜÇA bünyesinde yürütülüyor. Operatörler ise ajansla yapılan sözleşmeler kapsamında saha çalışmalarını sürdürecek.
HANGİ AMBALAJLAR KAPSAMA GİRİYOR?
DOA sistemi üç ana ambalaj türünü kapsıyor. Söz konusu ambalajlar şunlar:
- Cam ambalajlar
- Plastik ambalajlar
- Alüminyum ambalajlar
DOA logosu taşıyan ürünler iade kapsamına girecek. Vatandaşlar ürünlerini satın aldıkları sırada depozito tutarını ödüyor. Ambalajı iade ettiklerinde ise söz konusu tutar geri kazanılıyor.
ESKİŞEHİR'DE NEREYE AMBALAJ İADE EDİLEBİLECEK?
Temmuz ayıyla birlikte iade noktaları kentin her köşesine yayılacak. Eskişehir'de ambalaj iadesi yapılabilecek olası noktalar şu şekilde:
- Büfeler
- Bakkallar
- Marketler
- Oteller
- Kafeler
- Restoranlar
Sistemin kapsamı havalimanlarını, hastaneleri ve alışveriş merkezlerini de kapsayacak. Eskişehir'de Cassaba Modern, Espark ve ECan AVM gibi alışveriş merkezlerinin dışında ilerleyen yıllarda açılacak alışveriş merkezlerinde de iade işlemlerini gerçekleştirebilecekler.
İADE TUTARLARI NASIL ALINACAK?
DOA sisteminin en dikkat çekici özelliği iade tutarlarının çeşitli yöntemlerle nakde dönüşebilmesi. Vatandaşların kullanabileceği seçenekler şunlar:
- Dijital hesaba aktarım
- Banka hesabına havale
- ATM'den nakit çekim şekilinde kullanılacak.
İŞLETMELER NEDEN DBYS'YE KAYIT OLMALI?
Yeni uygulamanın devreye girmesinden önce işletmelerin yapması gereken zorunlu işlem bulunuyor. Ambalajlı içecek satışı veya servisi yapan tüm ticari işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne kayıt olması gerekiyor. Kayıt işlemi, sistemden faydalanmanın ön şartı olarak konuldu. Kayıt yaptırmayan işletmelerin yasal yaptırımlarla karşılaşması ihtimali bulunuyor.
KAYIT İŞLEMİ NASIL YAPILIYOR?
İşletmeler için kayıt sürecinin merkezi adresi belirlendi. Kayıt işlemleri "dbys.gov.tr" adresi üzerinden çevrim içi olarak yapılabiliyor. İşletmeler sistem üzerinden yetkili operatörlerini de belirleyebiliyor. Operatör seçimi tamamlandıktan sonra işletme uygulamaya uyum sağlayabilecek pozisyona geliyor. Süreç tamamen dijital olarak yürütülüyor.
SİSTEMİN EKONOMİYE KATKISI NE KADAR?
Uygulamanın tam kapasiteyle hayata geçmesinin ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağı öngörülüyor. Yapılan tahminlere göre sistem yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik katkı doğuracak. Söz konusu rakam, geri dönüşüm sektörünün büyümesi ve ham madde tasarrufundan oluşacak. Aynı zamanda ambalaj atığı yönetiminin maliyetinde de düşüş bekleniyor.
