Eskişehir'de Marul Neden 100 TL'ye Satılıyor?
Eskişehir'de son günlerde pazar tezgahlarındaki marul fiyatları vatandaşların dikkatini çekiyor. Tarlada ortalama 15 TL'ye üretilen marul, tüketicinin sofrasına ulaşana kadar yaklaşık yüzde 567 oranında fiyat artışıyla 100 TL bandına ulaşıyor. Yeşil Sakarya Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan, bu fiyat uçurumunun arkasında üreticinin olmadığını net bir şekilde ortaya koydu. Buluşan'a göre sorunun kaynağı, üretici ile tüketici arasındaki aracı zincirinin denetimsiz kalması ve hal mevzuatının işlevsizliğidir. Maliyeti 20-30 TL civarında olan ürünler, aracıların eklediği kâr marjlarıyla 100-150 TL arasına fırladı.
Tarla ile Tezgah Arasındaki Fiyat Farkı Nasıl Oluşuyor?
Marul üretimi anlık gerçekleşen bir süreç değil. Tarlada ekilen ürün, hasat edilip tüketiciye ulaşana kadar 15 ila 30 günlük bir zaman diliminden geçiyor. Bu süre zarfında ürün, üreticiden tüccara, tüccardan hale, halden perakendeciye ve perakendeciden tezgaha uzanan çok katmanlı bir dağıtım zincirine giriyor. Her aşamada eklenen nakliye maliyeti, komisyon ve kâr marjı, fiyatın katlanarak artmasına neden oluyor. Buna ek olarak ülke çevresinde süren savaşların etkisiyle akaryakıt fiyatlarının hızla yükselmesi, üretim ve nakliye maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Buluşan'ın aktardığına göre daha önce 10 TL'ye işlenen bir tarla, akaryakıt zamlarının ardından 30 TL'ye işlenir hale geldi.
Hal Yasası Çıkmazsa Fiyat Uçurumu Sürecek Mi?
Yeşil Sakarya Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan, yıllardır dile getirdikleri temel çözümün planlı üretim ve planlı pazar modeli olduğunu yineledi. Buluşan, Hal Kanunu'nun bir an önce güncellenerek yürürlüğe girmesi gerektiğini savunuyor. Mevcut hal mevzuatının uygulanamaması ve üretici birliklerinin sistem içinde aktif rol alamaması, fiyat dengesizliğinin kronikleşmesine yol açıyor. Buluşan'a göre üretici ile tüccar arasına üretici birliklerinin etkin bir şekilde konumlandırılması halinde kimse keyfi fiyat uygulayamayacak ve tüketici ile üretici arasındaki makasın bu denli açılmasının önüne geçilecek.
Nisan Ayında Marul Fiyatları Düşecek Mi?
Kötümser bir tablo çizmek istemeyen Süleyman Buluşan, Eskişehirli tüketicilere nisan ayı için umut verici mesajlar iletti. Üreticilerin sahaya indiğini ve tarlalarda yeni üretim döneminin başladığını açıklayan Buluşan, nisan ayının bereket ayı olacağını müjdeledi. Hasat miktarının artmasıyla birlikte arz-talep dengesinin tüketici lehine iyileşmesi bekleniyor. Buluşan, vatandaşların 10-20 TL'ye üretilen marulu en azından 50 TL seviyesinde tüketebileceğini ancak mevcut 100 TL'lik fiyatın kesinlikle üretici fiyatını yansıtmadığını bir kez daha hatırlattı. Yeni hasadın devreye girmesiyle fiyatlarda kısmi bir rahatlama yaşanması öngörülüyor, ancak kalıcı çözümün yapısal reformlardan geçtiği konusunda uzmanlar hemfikir.
Eskişehir'de Sebze Meyve Fiyatları Neden Yüksek Kalmaya Devam Ediyor?
Marul özelinde yaşanan fiyat krizi, Eskişehir'deki genel sebze meyve piyasasının yapısal sorunlarını da gözler önüne seriyor. Akaryakıt zamlarının nakliye maliyetlerini yükseltmesi, gübre ve tohum fiyatlarındaki artışlar ve iklim koşullarındaki değişkenlik, üretim maliyetlerini sürekli yukarı çekiyor. Buna aracı zincirinin uzunluğu ve denetimsizliği eklendiğinde, tüketici fiyatları üretici fiyatlarından çok farklı noktalara taşınıyor. Üretici birlikleri ve tarım uzmanları, bu döngünün kırılması için Hal Yasası reformu, üretici birliklerinin güçlendirilmesi ve dijital pazar altyapısının oluşturulması gibi kapsamlı adımların atılmasını talep ediyor.
