Sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçlar 4 Temmuz 2026 tarihli kararla en fazla 1 milyon kişiye bedelsiz verilecek. Kapsamda nikotin replasman ürünleri ile Bupropion, Vareniklin ve sitizin etken maddeli ilaçlar bulunuyor. Eskişehir'de Şehir Hastanesi ve Osmangazi Üniversitesi dahil 9 poliklinik hizmet veriyor. Randevu için 182, danışma için ALO 171 hattı kullanılıyor.
Sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik ilaç desteğini düzenleyen Cumhurbaşkanı kararı, 4 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Karar, bırakma tedavisine başlayanların ilaçlarını ve nikotin replasman ürünlerini ücretsiz hale getiriyor. Uygulama en fazla 1 milyon kişiyi kapsayacak ve yararlanmak için sosyal güvence kaydı aranmayacak. Dağıtım, resmi adıyla tütün bağımlılığı tedavi ve eğitim birimleri olarak anılan merkezler üzerinden yürütülecek. Eskişehir'de söz konusu hizmeti veren poliklinik ağı hem merkez ilçelerde hem de kırsal ilçelerde bulunuyor.
KARAR HANGİ İLAÇLARI KAPSIYOR?
Destek kapsamına alınan ürün grupları şöyle:
- Nikotin replasman preparatları (kontrollü ve düşük dozda nikotin içeren tıbbi ürünler)
- Bupropion HCl etken maddeli ilaçlar
- Vareniklin etken maddeli ilaçlar
- Sitizin etken maddeli ilaçlar
Replasman tedavisi, bant ve sakız gibi formlarla vücuda kontrollü nikotin vererek yoksunluk belirtilerini hafifletmeyi amaçlıyor. Diğer üç etken madde ise reçeteye tabi ilaçlarda bulunuyor ve hekim takibiyle kullanılıyor. Bitkisel kökenli bir alkaloit olan sitizin, son yıllarda bırakma tedavisine eklenen görece yeni seçenekler arasında yer alıyor. Hangi yöntemin uygulanacağına, muayene sonrasında bağımlılık düzeyine göre hekim karar veriyor.
DESTEKTEN KİMLER YARARLANABİLECEK?
Düzenlemenin en dikkat çeken yanı, güvence şartının kaldırılması. SGK kaydı bulunmayan kişiler de tedaviye başlamaları halinde ilaçlara ücretsiz erişebilecek. Kararda üst sınır belirlendi ve uygulamanın 1 milyon kişiyi aşmayacağı hükme bağlandı. Sınırın nasıl işletileceğine ilişkin uygulama ayrıntılarının ilgili kurumlarca ilerleyen günlerde ayrıca duyurulması bekleniyor. Karar metnine Resmi Gazete'nin internet sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
TEDAVİ SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Sigara bırakma polikliniklerinde süreç muayeneyle başlıyor. Hekim, bağımlılık düzeyini ölçen değerlendirmelerin ardından kişiye uygun tedaviyi planlıyor. Programlar çoğunlukla davranışsal danışmanlık ile ilaç tedavisinin birlikte yürütülmesine dayanıyor. Belirli aralıklarla yapılan kontrol görüşmeleri, tekrar başlama riskine karşı takip imkanı sağlıyor. Tedavi süresi kişiden kişiye değişiyor ve hekimin değerlendirmesine göre güncelleniyor. Danışmanlık görüşmelerinde bırakma günü birlikte belirleniyor, sonrasında kişinin durumu telefonla ya da yüz yüze izlenebiliyor.
ESKİŞEHİR'DE NEREYE BAŞVURULUYOR?
Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü'nün Şubat 2025'te paylaştığı bilgilere göre il genelinde 9 sigara bırakma polikliniği hizmet veriyor. Açıklamada adı sayılan birimler şunlar:
- Eskişehir Şehir Hastanesi
- Yunus Emre Devlet Hastanesi
- Osmangazi Üniversitesi Hastanesi
- Tepebaşı 1 No'lu Sağlıklı Hayat Merkezi
- Odunpazarı 1 No'lu Sağlıklı Hayat Merkezi
- Odunpazarı 2 No'lu Sağlıklı Hayat Merkezi
- Mihalıççık Gün Sazak İlçe Devlet Hastanesi
- Sivrihisar İlçe Devlet Hastanesi
Ağ zamanla genişliyor. Mihalgazi Aile Sağlığı Merkezi bünyesindeki poliklinik 8 Aralık 2025'te hasta kabulüne başladı. Çifteler İlçe Devlet Hastanesi'nde de poliklinik açılması, müdürlüğün aynı dönemdeki açıklamasında planlanan adımlar arasında gösterilmişti. TÜİK'in 2025 yılı adrese dayalı nüfus verilerine göre 927.956 kişinin yaşadığı Eskişehir'de poliklinik ağının merkez dışına taşınması, ilçelerde oturanların il merkezine gelmeden tedaviye başlayabilmesini sağlıyor. Sağlıklı hayat merkezlerindeki birimler ise hastane yoğunluğuna girmeden ilk değerlendirmenin yapılabildiği noktalar olarak öne çıkıyor.
İLDE GEÇEN YIL KAÇ KİŞİ TEDAVİ GÖRDÜ?
İl Sağlık Müdürlüğü verilerine göre Eskişehir'deki polikliniklerde 2024 yılında 1.510 kişi ilk kez muayene oldu. Yıl içindeki görüşmelerin toplamı 3.185'i buldu. Rakamlar, tedaviye başlayan her kişinin ortalama iki görüşmeyle takip edildiğine işaret ediyor. Aynı yıl 1.542 kişide ilaç tedavisine geçildi. Danışmanlık alanlarda bırakma başarısı yüzde 25,6 olarak kayıtlara geçti. Yeni düzenleme, ilde halihazırda yürüyen sürecin ilaç ayağının güvence şartı olmadan ücretsiz karşılanmasını mümkün kılıyor.
TÜRKİYE'DE SİGARA KULLANIMI HANGİ DÜZEYDE?
TÜİK'in Türkiye Sağlık Araştırması 2025 sonuçlarına göre 15 yaş ve üzeri nüfusta her gün tütün ürünü kullananların oranı yüzde 30,1'e çıktı. Aynı oran 2022 araştırmasında yüzde 28,3 düzeyindeydi. Erkeklerde her gün kullanım yüzde 42,9, kadınlarda yüzde 17,5 olarak ölçüldü. Tütün ürünü hiç kullanmayanların payı da yüzde 68'den yüzde 66,8'e geriledi. Veriler, ülkede yaklaşık her üç yetişkinden birinin her gün tütün ürünü tükettiğini ortaya koyuyor.
