Türk futbolunda İstanbul kulüplerinin hakimiyetinin konuşulduğu yıllarda Eskişehir'de doğan bir takım, yalnızca saha sonuçlarıyla değil taraftarlık kültürüyle de futbol tarihini değiştirdi.
19 Haziran 1965 tarihinde kurulan Eskişehirspor; Eskişehir Akademi Gençlik, İdmanyurdu ve Yıldıztepe kulüplerinin birleşmesiyle ortaya çıktı. Anadolu futbolunun öncülerinden biri olan kulüp, ilerleyen yıllarda "Anadolu Devrimi" olarak anılacak sürecin en önemli temsilcilerinden biri haline geldi.
Kulübün kuruluşunda Aziz Bolel öncü rol üstlenirken, bugün kullanılan armanın oluşumunda da önemli katkı sağladı. Kulübün armasında yer alan üç yıldız, birleşerek Eskişehirspor'u oluşturan üç kulübü simgeliyor.
Siyah-Kırmızı Renkleri Nasıl Seçildi?
Eskişehirspor denildiğinde akla gelen ilk unsurlardan biri siyah-kırmızı renkler oluyor. Ancak bu renklerin seçimi tesadüfi bir tercih değildi. Dönemin kulüp yöneticileri, Fransa'da kupa kazanan Rennes takımının siyah-kırmızı formalarla yaptığı kutlamaları bir spor dergisinde görmesi üzerine bu renklerden etkilendi. Yönetim, uğur getireceğine inandığı siyah-kırmızıyı kulübün resmi renkleri olarak benimsedi.
Eskişehirspor düzeni yıktı
1960'lı yılların sonlarında Türk futbolunda İstanbul kulüpleri büyük bir üstünlüğe sahipti. Ancak Eskişehirspor, bu düzeni zorlayan ilk Anadolu temsilcilerinden biri oldu. Fethi Heper, Ender Konca, Nihat Atacan ve İsmail Arca gibi isimlerin forma giydiği takım, kısa sürede Türkiye'nin en güçlü ekipleri arasında gösterilmeye başlandı. Eskişehirspor'un elde ettiği başarılar, dönemin spor kamuoyunda "Anadolu Devrimi" olarak tanımlandı.
Türkiye'nin İlk Amigosu Eskişehir'den Çıktı
Eskişehirspor'un Türk futboluna bıraktığı miras yalnızca saha içi başarılarla sınırlı kalmadı. Kulüp, tribün kültürünün gelişiminde de öncü rol oynadı. Orhan Erpek, yani tüm Türkiye'nin tanıdığı adıyla Amigo Orhan, Türk futbol tarihinin ilk amigosu olarak kabul edildi. 1960'lı yıllarda tribünleri yöneten Orhan Erpek, binlerce taraftarı aynı anda harekete geçirebilen organizasyon yeteneğiyle dikkat çekti. Bugün Süper Lig'de görülen tribün liderliği kültürünün temelleri Eskişehir'de atıldı.
Amigo Orhan, İstanbul takımlarındaki tribünü ise şu sözlerle tanımlıyordu:
“O zaman sadece Fenerbahçe, Galatasaray var. Ama onlarda da tribün kültürü yoktu. Seyircinin tek ortak noktası gol diye bağırmaktı.”
"Es Es Es Ki Ki Ki" Sloganının Arkasında Kim Var?
Türkiye'nin en tanınmış futbol tezahüratlarından biri olan, "Es Es Es… Ki Ki Ki… Eski Eski Es..." tezahüratı Amigo Orhan tarafından ortaya çıktı. DSİ’de memur olarak çalışan Amigo Orhan, o dönemde DSİ’deki ofisinde bu tezahüratı besteledi.
Yıllar içerisinde bu slogan yalnızca Eskişehir tribünlerinin değil, Türk futbol kültürünün de unutulmaz parçalarından biri haline geldi.
Taraftarlık Kültürünü Değiştiren Şehir
Eskişehirspor taraftarı, Türkiye'de deplasman kültürünün gelişmesinde önemli rol oynadı. 1970'li yıllarda binlerce taraftarın şehir şehir takımının peşinden gitmesi, dönemin şartları düşünüldüğünde dikkat çekici bir tablo oluşturdu. Günümüzde yaygın olarak görülen organize deplasman kültürünün öncülerinden biri olarak Eskişehirspor taraftarı gösteriliyor.
Bu nedenle Eskişehirspor için sık sık şu ifade kullanılıyor:
"Bir takım değil, şehir hareketi."
Eskişehirspor Hakkında Az Bilinen Gerçekler
Amigo Orhan yalnızca Eskişehir'de değil Türkiye genelinde tanındığı için farklı kulüplerden de amigoluk teklif aldı. Bu özelliğiyle Türk futbol tarihinde transfer teklifi alan ilk amigolardan biri olarak gösterildi.
Eskişehirspor efsanelerinden Fethi Heper ise futbol kariyerinin yanında akademik hayatını da sürdürdü. Heper, Türk futbol tarihinde profesör unvanına sahip gol kralı olarak biliniyor.
1960'lı ve 1970'li yıllarda Eskişehir Atatürk Stadı'nın atmosferi nedeniyle İstanbul takımlarının deplasmana çekinerek geldiği dönemler yaşandı. Eskişehirspor'un mücadeleci futbol anlayışı ise kulübe "Kırmızı Şimşekler" lakabını kazandırdı.
Eskişehirspor'un Başkanları
Eskişehirspor'un ilk başkanı Aziz Bolel oldu. Bolel'in ardından sırayla başkan olan isimler tarihte şu şekilde yerini aldı:
- Aziz Bolel (1965-1966)
- Murat İnce (1966-1970)
- Celal Sölpük (1970-1976)
- Selami Vardar (1976-1978)
- Hicri Sezen (1978-1981)
- Yılmaz Sezer (1981-1984)
- Sezai Aksoy (1984-1985)
- Aydın Begiter (1985-1990)
- Zeki Ünal (1990-1991)
- Atilla Aytek (1991-1992)
- Erkal Erdem (1992-1992)
- Selami Vardar (1992-1994)
- Aydın Arat (1994-1997)
- Ahmet Sezer (1997-1999)
- Aydın Begiter (1999-2000)
- Zeki Ünal (2000-2001)
- Ali Çelikoğlu (2001-2004)
- Halil Ünal (2004-2006)
- Nebi Hatipoğlu (2006-2008)
- Halil Ünal (2008-22 Haziran 2013)
- Mesut Hoşcan (22 Haziran 2013-11 Haziran 2016)
- Halil Ünal (11 Haziran 2016-13 Temmuz 2017)
- Sinan Özeçoğlu (13 Temmuz 2017-13 Haziran 2018)
- Halil Ünal (13 Haziran 2018-18 Ocak 2019)
- Kaan Ay (18 Ocak 2019-30 Mayıs 2019)
- Osman Taş (30 Mayıs 2019-24 Kasım 2019)
- Mustafa Akgören (24 Kasım 2019-11 Haziran 2021)
- Mehmet Şimşek (27 Temmuz 2021-13 Ocak 2023)
- Erkan Koca (13 Ocak 2023-2 Haziran 2024)
- Ulaş Entok (2 Haziran 2024-Devam ediyor)
