Türkiye genelinde son dönemde yürütülen kapsamlı uyuşturucu operasyonlarının ardından, birçok şirket işe alım süreçlerine “Bağımlılık Yapıcı Madde Tarama Testi” şartı ekledi. İstanbul başta olmak üzere büyükşehirlerde uygulama yaygınlaşırken, özellikle enerji, savunma ve yazılım sektörlerinde testler standart kriter haline geldi. Artan toplumsal farkındalık ve güvenlik kaygıları, İnsan Kaynakları politikalarında güncellemeyi beraberinde getirdi.
Talepler 6-7 kat arttı
Sabah’ın haberine göre, laboratuvar yetkilileri son aylarda taleplerin 6-7 kat arttığını belirtiyor. Sadece İstanbul’da her gün ortalama 20 bin adayın madde tarama testinden geçtiği ifade ediliyor. Yoğunluğu karşılamak için laboratuvarlar şirketlere “mobil numune ekipleri” gönderirken, SGK’lı çalışanlara yönelik indirimli kurumsal kampanyalar da devreye alındı.
Tekil bir testin ortalama maliyeti 2 bin 200 TL seviyesinde bulunuyor. Ancak toplu anlaşmalarda bu rakamın daha esnek hale getirildiği belirtiliyor. Artan talep, sağlık sektöründe yeni bir pazar alanı oluşmasına da yol açtı.
Savunma ve enerjide standart uygulama
Havacılık, savunma ve enerji gibi kritik sektörlerde madde tarama testleri güvenlik gerekçesiyle uzun süredir uygulanıyor. Bu kapsamda Tüpraş’ın stajyerlerden dahi test talep ettiği, TCDD’nin ise işe alım listesinde madde kontrolünü üst sıralara taşıdığı ifade ediliyor.
Savunma sanayiinde ise ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kurumlarda denetimlerin sistematik hale geldiği bildiriliyor. Çalışanların dikkat ve güvenlik hassasiyetinin kamu güvenliğini doğrudan etkilemesi, uygulamanın gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Küresel eğilim Türkiye’ye yansıdı
Benzer uygulamaların küresel ölçekte de yaygınlaştığı belirtiliyor. ExxonMobil ve FedEx gibi uluslararası şirketlerin uzun süredir uyguladığı madde tarama testlerinin, Türkiye’deki yerli yazılım ve sağlık firmaları tarafından da “verimlilik” ve “kurumsal risk yönetimi” amacıyla benimsendiği görülüyor.
Uzmanlara göre şirketler artık yalnızca finansal verileri değil, çalışan profilinin bağımlılık riskini de kurumsal risk yönetimi kapsamında değerlendiriyor.
