Türkiye Emlak Katılım Bankası, İslam Kalkınma Bankası Grubu bünyesindeki Özel Sektörü Destekleme Kuruluşundan 30 milyon dolarlık dış kaynak sağladı.
EMLAK KATILIM 30 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMAYI HANGİ ÇERÇEVEDE İMZALADI?
Türkiye Emlak Katılım Bankası, KOBİ'lere yönelik finansman tabanını genişletmek üzere ICD ile masaya oturdu. İmzalanan anlaşmanın resmi adı "Katılım Bankacılığı Prensipleri ile Uyumlu Finansman Anlaşması" olarak duyuruldu. Toplam tutar 30 milyon dolar, vade ise 4 yıl olarak belirlendi. Banka, anlaşmayla birlikte uluslararası kalkınma kurumlarından kaynaklanan orta vadeli fonlama tabanını güçlendirme adımı attı.
ANLAŞMA HANGİ KURUMDAN GELİYOR, ICD NEDİR?
Anlaşmanın diğer tarafı ICD, İslam Kalkınma Bankası Grubu bünyesinde faaliyet gösteren özel sektör destek kuruluşu olarak biliniyor. Kuruluş, üye ülkelerde özel sektörün kalkınmasına yönelik finansman sağlama amacıyla kurulmuş bir uluslararası finans aktörü. ICD, 56 üye ülkede faaliyet gösteriyor. Üst kuruluş İslam Kalkınma Bankası Grubu ise Türkiye'de bugüne kadar 554'ü aşkın sosyoekonomik kalkınma projesi vasıtasıyla yaklaşık 12,6 milyar dolar finansman sağladı; projeler ulaşım, sağlık, eğitim, yenilenebilir enerji, KOBİ ve İslami finans alanlarına yayıldı.
ICD'NİN TÜRKİYE'DE DAHA ÖNCEKİ ANLAŞMALARI HANGİLERİ?
ICD'nin Türkiye pazarında öne çıkan son iki büyük anlaşması bilgi olarak öne çıkıyor. Ağustos 2024'te Vakıf Katılım ile 30 milyon dolarlık anlaşma imzalandı. KOBİ'lere ve tarım sektöründeki kurumsal şirketlere yönelik bu paket Commodity Murabaha Facility yapısında kurgulandı. Haziran 2025'te ise Golden Global Yatırım Bankası ile 20 milyon dolar tutarında bir iş birliği imzalandı; bu finansman tarım, gemi inşası ve leasing sektörlerini kapsadı. İslam Kalkınma Bankası Grubu'nun Türkiye'deki en dikkat çekici son işlemlerinden biri ise TSKB ile Aralık 2023'te imzalanan 100 milyon dolarlık Deprem Sonrası Ekonomik Toparlanma anlaşması oldu.
ANLAŞMA NEDEN TÜRKİYE İÇİN "İLK TEMATİK FİNANSMAN"?
Yeni anlaşmanın önceki iki ICD-Türkiye paketinden ayrışan en önemli özelliği tematik yapısı oldu. Bu yapı, kaynağın belirli sosyal ve çevresel hedeflere yönlendirilmesini şart koşuyor. ICD, Türkiye Emlak Katılım Bankası'na sağladığı 30 milyon doların yüzde 50'sini SKA ile uyumlu, ölçülebilir etkiye sahip projelere tahsis etti. Bu tahsis modeli, önceki Murabaha temelli geleneksel anlaşmalardan farklı bir çerçeve sunuyor; bu nedenle anlaşma ICD'nin Türkiye'deki ilk tematik finansmanı olarak duyuruldu.
KOBİ'LER TÜRKİYE EKONOMİSİNDE NE KADAR PAYA SAHİP?
Anlaşmanın hedef kitlesini oluşturan KOBİ segmenti, Türkiye ekonomisinde belirleyici bir ağırlığa sahip. TÜİK'in 25 Aralık 2025'te yayımladığı 2024 KOBİ İstatistikleri'ne göre KOBİ'ler toplam girişim sayısının yüzde 99,6'sını oluşturdu. Aynı raporda KOBİ'lerin istihdam içindeki payı yüzde 68,5, personel maliyetindeki payı yüzde 43,5, ciro payı yüzde 44,1, üretim değeri payı yüzde 39,8 ve faktör maliyetiyle katma değer payı yüzde 41,2 olarak kayıtlara geçti. Ülke genelinde sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfına giriyor. Sektörel dağılım açısından KOBİ'lerin yüzde 35,1'i toptan ve perakende ticaret, yüzde 15,3'ü ulaştırma ve depolama, yüzde 12,1'i imalat sanayinde faaliyet gösteriyor. Türkiye'nin 2024 yılı toplam ihracatının yüzde 29,6'sı KOBİ'ler tarafından gerçekleştirildi. KOBİ'lerin 2024 yılındaki Ar-Ge harcaması ise 119 milyar 151 milyon lira oldu.
KATILIM BANKACILIĞI SEKTÖRÜ HANGİ BÜYÜKLÜĞE ULAŞTI?
Türkiye'deki katılım bankacılığı sektörü hızlı bir büyüme dönemi yaşıyor. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Başkanı Mehmet Ali Akben'in açıklamasına göre 2026 Mart sonu itibarıyla katılım bankalarının aktif büyüklüğü 4,7 trilyon liraya, kullandırılan fonlar 2,3 trilyon liraya, toplanan fonlar ise 3,1 trilyon liraya ulaştı. Bankacılık sektöründen alınan pazar payı yüzde 9,5'e çıktı; toplanan fonlar payı ise yüzde 11'e yükseldi. Türkiye Katılım Bankacılığı Strateji Belgesi'nde belirlenen ve 2021-2025 güncellemesinde korunan uzun vadeli hedef ise yüzde 15'lik pazar payına ulaşmak olarak öne çıkıyor. KPMG'nin Bankacılık Sektöre Bakış 2025 raporuna göre 2024 yıl sonu itibarıyla Türk bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğü 32,7 trilyon lira; ülkedeki banka sayısı 67 ve bunların 9'u katılım bankası niteliğinde.
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI İLE BAĞ NASIL KURULDU?
Anlaşmanın tematik niteliği, finansmanın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile uyumlu yapılandırılmasıyla şekillendi. SKA kapsamındaki tahsisler, kritik sosyoekonomik ve çevresel zorlukların üstesinden gelmek, savunmasız nüfusları hedeflemek, anlamlı istihdam fırsatlarını teşvik etmek ve temel hizmetlere erişimi artırmak gibi başlıkları kapsıyor. ICD'nin küresel ölçekte uyguladığı bu SKA odaklı finansman modeli, Türkiye pazarına ilk kez söz konusu anlaşma aracılığıyla taşındı.
TEMATİK PROJELERE NE KADAR KAYNAK AYRILDI?
ICD, sağladığı 30 milyon doların yüzde 50'sini SKA ile uyumlu tematik projelere ayırdı. Kalan yüzde 50'lik dilim ise genel KOBİ finansmanı kanalında kullanılacak. Bu yapı, anlaşmanın hem genel iş geliştirme hem de spesifik sosyo-çevresel etki amacını birlikte yürütmesine imkân tanıyor. Tematik tahsisin ölçülebilir etki kriterleri üzerinden takip edilmesi öngörülüyor.
ANLAŞMA TÜRKİYE'DE FAİZSİZ FİNANS HEDEFİNE NASIL KATKI SAĞLAYACAK?
Türkiye Katılım Bankacılığı Strateji Belgesi'nde belirlenen yüzde 15 pazar payı hedefi karşısında, mevcut yüzde 9,5'lik düzey hedefin gerisinde bulunuyor. Uluslararası kalkınma kurumlarından sağlanan uzun vadeli kaynak akışı, sektörü hedefe yaklaştırma sürecinde stratejik bir araç olarak değerlendiriliyor. Türkiye Emlak Katılım Bankası, bu anlaşmayla hem orta ölçekli oyuncu konumundan büyüme aşamasına geçişini hızlandırma hem de KOBİ segmentindeki faizsiz finans arzını artırma adımı atmış oldu. ICD ile imzalanan ilk tematik anlaşmanın, benzer yapılandırmalar için referans noktası oluşturması bekleniyor.
