Adres teyidi tamamlanmadan para transferi ve nakit çekim yapılamayacak, riskli sayılan ülkelerin vatandaşları uzaktan müşteri olarak kabul edilmeyecek ve MASAK denetimleri sıkılaştırılacak.
MASAK TEBLİĞİ RESMİ GAZETE'DE
Mali suçlarla mücadelede yeni bir adım atıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği'nde değişiklik yapan tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında müşteri kimliğinin doğrulanması için kullanılacak uzaktan kimlik tespiti yöntemlerini belirliyor. Yeni kurallar, özellikle Türk vatandaşı olmayan kişilerin işlemlerini kapsıyor. Tebliğle birlikte para transferi ve nakit çekim süreçleri de yeniden tanımlandı.
MASAK NE İŞ YAPIYOR?
Düzenlemenin merkezinde, Türkiye'nin finansal istihbarat birimi yer alıyor. MASAK, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele eden kurum olarak biliniyor. Kurum, şüpheli finansal hareketleri toplayıp analiz ediyor ve ilgili makamlarla paylaşıyor. Aynı zamanda kara para aklamayla mücadelede küresel standartları belirleyen FATF tavsiyelerinin Türkiye'de uygulanmasını koordine ediyor. Yeni tebliğ de bu mücadelenin dijital tarafını güçlendirmeyi amaçlıyor.
PASAPORTLA UZAKTAN KİMLİK TESPİTİ
Tebliğ, yabancı uyruklular için pasaport temelli bir doğrulama getiriyor. Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliği bulunan pasaportla yapılabilecek. İşlem, bu konuda özel eğitim almış personelin görüntülü görüşmesiyle gerçekleştirilecek. Pasaportun yongasındaki kimlik bilgileri, pasaport üzerindeki bilgilerle yakın alan iletişimi kullanılarak eşleştirilecek. Doğrulama sağlanamazsa uzaktan kimlik tespitiyle iş ilişkisi kurulamayacak. Görüşme sırasında kişiyi ve pasaportu gösteren görüntüler de kayıt altına alınacak.
ADRES TEYİDİ OLMADAN TRANSFER YOK
Düzenlemenin en dikkat çeken kuralı, adres doğrulamasına ilişkin oldu. Uzaktan kimlik tespitinde alınan adres bilgisi, risk bazlı yaklaşımla en geç üç ay içinde teyit edilmek zorunda olacak. Teyit için kabul edilebilecek belgeler şöyle:
- Yerleşim yeri belgesi
- Kişi adına düzenlenmiş ve son üç ay içindeki elektrik, su ya da doğalgaz faturası
- Herhangi bir kamu kurumunca verilen belge
- İlgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden yapılan doğrulama
Adres teyidi tamamlanmadan ise para transferi ve nakit çekim yapılamayacak. Müşteri kabulü yapan kuruluşların, riskleri tanımlama, derecelendirme ve azaltmaya yönelik tedbirleri alması da zorunlu olacak.
RİSKLİ ÜLKE VATANDAŞINA SINIRLAMA
Tebliğ, bazı ülke vatandaşları için ek bir kısıtlama içeriyor. Riskli kabul edilen ülkelerin vatandaşları, pasaport temelli uzaktan tespit yöntemiyle müşteri yapılamayacak. Kuruluşların, müşteri kabulüne başlamasından sonraki bir ay içinde uyguladıkları tedbirleri, prosedürleri ve rehberleri MASAK'a bildirmesi gerekecek. Böylece sürecin merkezi biçimde izlenmesi öngörülüyor.
PARA TRANSFERİNDE YENİ ŞARTLAR
Para hareketlerine de net kurallar getirildi. Kimliğin doğrulanabilmesi için, müşterinin kendi adına kayıtlı yurt içi ya da yurt dışı bir banka hesabından veya banka ya da kredi kartından para göndermesi şart olacak. Açılan hesaba para girişi, yalnızca kişinin yurt dışında kendi adına bulunan hesaplarından yapılabilecek. Aynı hesaptan yurt dışına gönderilecek tutarlar da yine sadece o kişiye ait hesaplara aktarılabilecek. Pasaportla kimliği tespit edilen biri sonradan Türk vatandaşlığı kazanır veya vergi mükellefi olursa, kimlik kartı örneği ya da vergi numarası elektronik ortamda alınıp kayıtlarıyla eşleştirilecek. Kabul edilen müşterilere dair istatistikler ise üçer aylık dönemlerin son ayında MASAK'a gönderilecek.
