Selçuk Geçer Şok Yaşanacak Dedi: Gram Altında 6 Bin Lira Artış

Kısa Vadeli Dış Borç 239 Milyar Dolara Çıktı

Türkiye'nin dış borç tablosu son dönemde ekonomistlerin gündeminde önemli bir yer tutuyor. Ocak 2026 verilerine göre kısa vadeli dış borç stoku 173,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Ancak bir yıl içinde vadesi gelecek uzun vadeli borç taksitleri de eklendiğinde toplam yükümlülük 239 milyar dolara ulaşıyor.

Ekonomist Selçuk Geçer son Youtube yayınında, bu tablonun büyük bir risk yarattığını ifade ederek, borç çevirme oranlarının kritik eşiğin altına düşmesi halinde ciddi bir döviz krizinin kaçınılmaz hale gelebileceğini savunuyor.

Kısa vadeli dış borcun bu seviyelere tırmanmasında birden fazla faktör etkili. Özel sektörün dış borçlanma ihtiyacının artması, kamu maliyesindeki genişleme ve cari açığın finansman yapısının kısa vadeye kayması bu yükselişin arkasındaki temel dinamikler arasında gösteriliyor.

Merkez Bankası Rezervleri Dış Borcu Karşılayabilir mi?

Dış borç tartışmalarında en kritik gösterge Merkez Bankası rezervlerinin yeterliliği. Selçuk Geçer'in paylaştığı verilere göre Merkez Bankası'nın güncel rezerv tablosu şu şekilde:

Tablodaki en çarpıcı detay, swap anlaşmaları hariç tutulduğunda Merkez Bankası'nın kullanılabilir net rezervlerinin yalnızca 43 milyar dolar olması. Geçer, 239 milyar dolarlık borca karşılık kasada sadece 43 milyar dolar kaldığını vurgulayarak, bu oranın uluslararası standartlarda kritik eşiğin çok altında kaldığını öne sürüyor.

Brüt rezervlerin 177,5 milyar dolar gibi yüksek bir rakam olmasına rağmen gerçek resmin farklı olduğu belirtiliyor. Brüt rezervlerin önemli bir kısmı swap anlaşmaları, zorunlu karşılıklar ve bankaların Merkez Bankası nezdindeki mevduatlarından oluşuyor. Bu kalemler çıkarıldığında kalan tutar, kısa vadeli borç stokuyla karşılaştırıldığında oldukça yetersiz bir görüntü çiziyor.

Yabancı Yatırımcı Çıkışı Neden Hızlandı?

Türkiye'nin finansal piyasalarından yabancı sermaye çıkışı son haftalarda rekor seviyelere ulaştı. 13 Mart 2026 haftasında yabancı yatırımcılar Türk tahvillerinden 2,9 milyar dolarlık satış gerçekleştirdi. Bu rakam, tek haftalık bazda kaydedilen en yüksek yabancı çıkışlarından biri olarak dikkat çekiyor.

Carry trade olarak bilinen ve yüksek faiz farkından yararlanmak amacıyla Türkiye'ye giren sıcak para akışında ise tersine dönüş yaşanıyor. Geçer'in verilerine göre yalnızca geçtiğimiz hafta carry trade kaynaklı 12 milyar dolarlık çıkış yaşandı. Toplam yabancı sermaye çıkışının 24 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor.

Yabancı yatırımcı çıkışının hızlanmasının ardında birden fazla neden bulunuyor. Küresel risk iştahındaki azalma, Türkiye'ye özgü siyasi ve ekonomik belirsizlikler, ABD faiz politikasındaki değişim beklentileri ve gelişmekte olan piyasalardan genel bir sermaye kaçışı bu tablonun oluşmasında etkili olan faktörler arasında yer alıyor. Sıcak paranın hızlı çıkışı, döviz kurları üzerinde doğrudan yukarı yönlü baskı yaratıyor.

Dolar 90 TL'ye Çıkar mı, Kur Şoku Senaryosu Gerçekçi mi?

Selçuk Geçer'in en çarpıcı iddiası, kontrolün kaybedilmesi halinde doların 80-90 TL bandına yükselebileceği yönünde. Geçer, mevcut tabloyu 1994, 2001 ve 2018 krizlerinin toplamının birleşimine benzeterek durumun ciddiyetini vurguluyor.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Türkiye ekonomisinde zincirleme etkiler kaçınılmaz olacak. Geçer'in açıklamasına göre doların 80-90 TL'ye çıkması durumunda gram altın 12.000 TL seviyesine yükselecek. Bu da mevcut fiyatlara göre altında yaklaşık yüzde 87'lik bir sıçrama anlamına geliyor. İthal girdi maliyetlerinin katlanması, enflasyonun kontrolden çıkması ve faiz oranlarının sert yükselmesi de bu senaryonun diğer olası sonuçları arasında gösteriliyor.

Öte yandan piyasa uzmanlarının bir bölümü bu denli sert bir kur hareketinin olasılığının düşük olduğunu değerlendiriyor. Merkez Bankası'nın faiz politikası, uluslararası swap hatları ve diplomatik ilişkilerdeki gelişmelerin tampon görevi görebileceği savunuluyor. Ancak Geçer, yapısal sorunlar çözülmediği sürece riskin masadan kalkmayacağını ileri sürüyor.

Turizm ve İhracatta Düşüş Ekonomiyi Nasıl Etkiliyor?

Dış borç ve sermaye çıkışı baskısının yanı sıra Türkiye'nin döviz kazandırıcı sektörlerinde de olumsuz sinyaller artıyor. Turizm Bakanlığı verilerine göre yabancı turist sayısında yüzde 3'ün üzerinde düşüş yaşandı. Turizm gelirlerindeki bu azalma, cari açığın finansmanında önemli bir kalem olan döviz girişini doğrudan etkiliyor.

Sanayi tarafında ise maliyet baskıları artmaya devam ediyor. PAGEV verilerine göre plastik fiyatları petrol kriziyle birlikte yüzde 90 oranında yükseldi. Bu artış, başta ambalaj ve otomotiv olmak üzere geniş bir sanayi yelpazesini olumsuz etkiliyor. TÜSEDAT'ın açıklamasına göre yem, enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışlar gıda enflasyonunu daha da yükseltecek.

Bu sektörel baskılar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, döviz kazandırıcı faaliyetlerdeki zayıflama ile maliyet artışlarının cari dengeyi olumsuz yönde baskıladığı görülüyor. Döviz girişlerinin azalıp çıkışların artması, kur üzerindeki baskıyı daha da güçlendiren bir kısır döngü yaratıyor.

Borç Ne Seviyede?

Dış borç tablosunun yanı sıra kamu maliyesindeki genel borçlanma görüntüsü de dikkat çekiyor. Merkezi yönetim borç stoku 14 trilyon 395 milyar TL seviyesine ulaşmış durumda.

Borç stokunun bu seviyelere çıkmasında bütçe açıklarının finansmanı için artan iç ve dış borçlanma, yüksek faiz ortamında borç servis maliyetinin katlanması ve kamu harcamalarındaki genişleme etkili oluyor. Kur artışı bu tabloda çift yönlü bir etki yaratıyor: döviz cinsinden borçların TL karşılığı otomatik olarak artarken, faiz giderlerinin bütçe içindeki payı da yükseliyor.

Haberimizde yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi değildir.