SEDDK'nin 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe koyduğu düzenlemeyle kazalarda oluşan araç değer kaybı, hasar ekspertizi sırasında tek raporda belirleniyor. TOBB Sigorta Eksperleri İcra Komitesi ülke genelinde ortak hesaplama standardı uyguluyor. Eksper ataması 40.000 TL üzeri hasarlarda zorunlu, 2026 maddi teminat limiti araç başına 400.000 TL olarak uygulanıyor.
Kazalarda araçların uğradığı değer kaybının tazmini, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren hasar ekspertiziyle aynı dosya üzerinden yürütülüyor. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), trafik sigortasında değer kaybından doğan anlaşmazlıkları azaltmak ve tazminat süreçlerini hızlandırmak amacıyla hazırladığı eylem planı kapsamında ekspertiz işleyişini yeniden yapılandırdı. Yeni sistemde eksper, kaza gören araçta yaptığı teknik incelemede yalnızca onarım maliyetini değil, aracın piyasa değerindeki azalmayı da aynı raporda ortaya koyuyor. Sürücülerin değer kaybı tazminatı almak için ikinci bir dosya açtırması gerekmiyor. Uygulamanın ayrıntıları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesindeki Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin 9 Temmuz 2026'da yaptığı açıklamayla netleşti.
DEĞER KAYBI NEDİR, NEDEN ÖNEMLİ?
Kazaya karışan bir araç kusursuz biçimde onarılsa bile satış aşamasında hasar kayıtlı olarak görünüyor ve ikinci el piyasasında benzer durumdaki hasarsız araçlara göre daha düşük fiyata alıcı buluyor. Aradaki fark hukukta değer kaybı olarak tanımlanıyor ve kazada kusurlu olan tarafın trafik sigortasından talep edilebiliyor. Tazminatın dayanağı, aracın kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerleri arasındaki gerçek farkın ortaya konulması. Hesap yapılırken aracın markası, yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve geçmiş hasar kayıtları gibi unsurlar dikkate alınıyor. Söz konusu fark, satış anında somut bir kayba dönüştüğü için yargı kararlarında da tazmin edilmesi gereken zarar kalemleri arasında kabul ediliyor.
ESKİ SİSTEMDE SÜREÇ NASIL İŞLİYORDU?
Sürücüler şimdiye kadar önce onarım bedeli için sigorta şirketine başvuruyor, ödemenin ardından değer kaybını almak üzere ikinci bir talep süreci başlatmak zorunda kalıyordu. Hesaplamalarda birbirinden farklı yöntemlerin kullanılması, benzer kazalarda birbirinden uzak tutarların ortaya çıkmasına yol açıyordu. Uyuşmazlıkların önemli bölümü yargıya ve tahkim süreçlerine taşınıyor, tazminatın kesinleşmesi aylar alabiliyordu. SEDDK daha önce de değer kaybı taleplerine ilişkin ekspertiz işlemlerini 2022 tarihli bir genelgeyle düzenlemiş, Kasım 2025'te söz konusu genelgede değişikliğe giderek rapor standartlarını güncellemişti.
TEK DOSYADA HESAPLAMA NASIL İŞLİYOR?
Yeni uygulamada görevlendirilen eksper, araçtaki fiziksel hasarı, uygulanacak onarım yöntemini, yenisiyle değiştirilen ya da onarılan parçaları, varsa geçmiş hasar kayıtlarını ve aracın teknik özelliklerini yerinde inceliyor. Ekspertiz raporu aynı süreçte hem onarım bedelini hem de araçta oluşan değer düşüşünü içeriyor. Değer kaybı hesabı böylece onarım sürecinden kopuk ayrı bir işlem olmaktan çıkıp teknik incelemeye dayanan bütünleşik bir sürece dönüşüyor. Ekspertiz tamamlandığında tazminatın iki kalemi birlikte kesinleşiyor ve ödeme aşamasına tek dosya üzerinden geçiliyor.
HESAPLAMADA GERÇEK ZARAR İLKESİ UYGULANIYOR
Hesaplamalarda gerçek zarar ilkesi esas alınıyor. İlke, hak sahibine ne eksik ne fazla, fiilen uğradığı zarar kadar ödeme yapılmasını öngörüyor. Sigorta Eksperleri İcra Komitesine göre düzenleme, teknik bir mevzuat değişikliğinin ötesinde tazminat sisteminde köklü bir dönüşüm anlamı taşıyor. Komite, ülke genelinde uygulama birliğinin sağlandığını, benzer nitelikteki dosyalarda farklı sonuçların doğmasının büyük ölçüde önüne geçildiğini bildirdi. Süreçlerin bundan sonra da SEDDK ile eşgüdüm içinde yürütüleceği açıklandı.
40.000 TL SINIRI NE ANLAMA GELİYOR?
Eksper görevlendirmesi 2026 yılında, trafik sigortası kapsamındaki 40.000 TL üzeri hasarlarda zorunlu tutuluyor. Söz konusu tutar, araç başına 400.000 TL olan 2026 maddi teminat limitinin yüzde 10'una karşılık geliyor. Hasarın 40.000 TL'nin altında kaldığı durumlarda süreç talebe bağlı işliyor. Hak sahibinin başvurusu üzerine sigorta şirketi, eksper görevlendirilip görevlendirilmeyeceğine bir gün içinde karar veriyor. Kaza başına maddi teminat ise 2026'da 800.000 TL olarak uygulanıyor.
SÜRÜCÜLER İÇİN NE DEĞİŞTİ?
Kaza sonrasında karşı tarafın sigortasına yapılan tek başvuru artık her iki tazminat kalemini de kapsıyor. Ayrı dilekçe, ayrı takip ve ikinci bir bekleme süresi ortadan kalkıyor. Kaza tespit tutanağının düzenlenmesinin ardından hasar dosyası açıldığında, eksper atanan dosyalarda değer kaybı hesabı kendiliğinden sürece dahil ediliyor. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu sigorta şirketinizin çağrı merkezi ya da çevrim içi kanalları üzerinden takip edebilirsiniz. Düzenlemenin işlem sürelerini kısaltması, mükerrer başvuruları sona erdirmesi ve yargıya taşınan dosya sayısını azaltması bekleniyor.
ORTAK STANDART VE EĞİTİM ÇALIŞMALARI
Uygulamanın ülke çapında tek tip işlemesi için Sigorta Eksperleri İcra Komitesi kapsamlı bir hazırlık yürüttü. Komitenin belirlediği uygulama esasları, teknik incelemede aranacak kriterleri, değer kaybının hangi yöntemle hesaplanacağını, raporlama standartlarını ve hesaplamada kullanılacak objektif verileri ayrıntılı biçimde tanımlıyor. Gerçek zarar ilkesinin sahada nasıl uygulanacağı da esaslar arasında yer alıyor. Esaslar ülke genelindeki eksperlerle paylaşıldı, konuya ilişkin meslek içi eğitimler düzenlendi. Eksperlerin sorumluluğu da genişledi. Görev artık hasarın tespitiyle sınırlı değil, araçtaki ekonomik değer düşüşünün bilimsel yöntemlere ve teknik ölçütlere dayanan gerekçeli hesabını da kapsıyor.
DOLANDIRICILIK UYARISINA DİKKAT
Komite, değer kaybı süreçlerini hedef alan dolandırıcılık girişimleri konusunda sürücüleri de uyardı. Gerçek bir eksper, sürücüleri telefonla arayıp değer kaybını tahsil etme vaadinde bulunmuyor, vekaletname talep etmiyor ve dava açılması yönünde yönlendirme yapmıyor. Tazminatın kesin olarak alınacağı garantisi vermek de eksperlik mesleğinin sınırları içinde yer almıyor. Benzer bir çağrıyla karşılaşırsanız kişisel bilgilerinizi paylaşmamanız ve durumu resmi mercilere bildirmeniz gerekiyor.
Düzenlemenin dayanağını oluşturan genelgenin detaylarına SEDDK'nin resmi sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
