Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verileri, dolaşımdaki banknotlar içinde 200 TL'lik kupürün ağırlığının hızla arttığını gösterdi. Ekonomim'den Şebnem Turhan'ın haberine göre haziran itibarıyla tedavüldeki toplam banknot tutarı 928,4 milyar liraya ulaştı; bu miktarın 823,6 milyar liralık bölümünü 200 TL'lik banknotlar oluşturdu. Böylece dolaşımdaki banknotların değer bazında yaklaşık yüzde 88,7'si en büyük kupürden meydana geldi. Bayram dönemindeki geçici artışlar hariç tutulduğunda bu oranın tarihi zirveye yaklaştığı belirtildi.
Küçük Kupürlerin Payı Azalıyor
Son bir yılda 200 TL'lik banknotların toplam emisyon içindeki payı 3,4 puan artarken, diğer kupürlerin ağırlığı geriledi. Haziran ayında 100 TL'lik banknotların payı bir önceki yılın aynı dönemindeki yüzde 11,17 seviyesinden yüzde 8,16'ya indi. 50 TL'nin payı ise yüzde 1,4'e düştü. 20, 10 ve 5 TL'lik banknotların ağırlığında sınırlı değişim görüldü. Bu tabloyla birlikte 100 ve 200 TL'lik banknotların toplam emisyon içindeki payı yüzde 96,9'a yaklaştı.
200 TL'nin Alım Gücü Eridi
200 TL'lik banknot ilk kez Ocak 2009'da tedavüle girdiğinde toplam emisyon içindeki payı yalnızca yüzde 5,5 düzeyindeydi. İlerleyen yıllarda enflasyon ve fiyat artışlarıyla bu oran kademeli olarak yükseldi. Hesaplamalara göre 2009'da tek bir 200 TL ile alınabilen mal ve hizmetler için bugün yaklaşık 5 bin 143 lira gerekiyor; yani o günkü alım gücüne ulaşmak için bugün yaklaşık 26 adet 200 TL'lik banknota ihtiyaç duyuluyor. Bu da 2009'daki 200 TL'nin bugünkü satın alma gücünün yaklaşık 7,78 liraya gerilediği anlamına geliyor.
Dolaşımdaki payın hızla artmasına karşın TCMB'nin daha yüksek değerli yeni bir banknot basma yönünde bir hazırlığı bulunmuyor. TCMB Başkanı Fatih Karahan daha önceki açıklamalarında, büyük kupürlü banknot kullanımının kayıt dışı ekonominin azalmasına katkı sağladığını ifade etmişti.
