Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi'nin başlamasıyla birlikte ambalajlı su fiyatlarında görülen artışlar tartışma yarattı. Ticaret Bakanlığı, maliyeti aşan zamları haksız fiyat kapsamına aldığını açıkladı ve denetim başlattı. Süreç, Eskişehir dahil ülke genelindeki market rafları ile üreticileri ilgilendiriyor.
SİSTEM 1 TEMMUZ'DA DEVREYE GİRDİ
Uygulama, temmuzun ilk günü 81 şehirde başladı. Sisteme göre geri getirilen plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının her biri için tüketiciye 1 lira ödeniyor. Üreticinin ambalaj başına ödediği katılım payı ise 1,5 lira. Söz konusu tutarın dağılımı şöyle:
Boş ambalajı iade eden tüketiciye ödenen: 1 lira
Sistemin finansmanına ayrılan: 50 kuruş
İADE TUTARININ ÜÇ KATINA KADAR ZAM
Sistemin başlamasının ardından raflarda fiyat hareketi gözlendi. Aktarılan bilgilere göre su fiyatlarına 2 ila 3 lira arasında zam yansıdı. Söz konusu artış, tüketiciye ödenen 1 liralık bedelin üç katına varan bir farka denk geliyor. Denetimlerde bir kısım işletmenin, katılım payının çok üzerinde kalan ve 10 lirayı aşan fiyat farkı uyguladığı saptandı.
BAKANLIK: MALİYETİ AŞAN ARTIŞ HAKSIZ FİYATTIR
Ticaret Bakanlığı, tepkilerin ardından yaptığı açıklamada tabloyu şöyle tanımladı:
Ülkemizde geri dönüşümün desteklenmesi ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payının güncellenmesi sonrasında, çeşitli üretici ve satıcılar tarafından maliyet artışını aşacak şekilde tüketici fiyatlarına artışlar yansıtıldığı görülmektedir.
Bakanlık, zincir ve yerel marketler ile sektör temsilcilerini uyardığını duyurdu. Denetimin ambalajlı su öncelikli olmak üzere üretici, tedarikçi ve satış noktalarını kapsadığı bildirildi. Açıklamada yaptırım konusunda şu ifade kullanıldı:
Maliyet artışını aşarak tüketiciyi mağdur eden her türlü fiyat artışı, haksız fiyat kapsamında değerlendirilecek ve gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla uygulanacaktır.
Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan da sistemi savunarak fırsatçılığa izin verilmeyeceğini vurguladı:
Ancak bu uygulamanın fırsata çevrilmesine ve vatandaşlarımızın haksız fiyat artışlarıyla karşı karşıya bırakılmasına asla müsaade etmeyeceğiz.
CEZA 1,8 MİLYON LİRAYA KADAR ÇIKABİLİYOR
Yaptırım, firmaların tutumuna bağlı olarak devreye girecek. Aktarılan bilgilere göre zammını geri çekmeyen firmalar için haksız fiyat gerekçesiyle 1 milyon 800 bin liraya varan idari para cezası gündemde. Rakam bir üst sınırı ifade ediyor, kesilecek tutar firmanın durumuna göre değişebiliyor. Denetimlerin, Bakan talimatıyla 81 şehirde yürütüldüğü bildirildi.
"FİRMALARA EKSTRA MALİYET BİNMEDİ" İTİRAZI
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu ise firmaların ek yük altına girmediğini savundu:
Daha önceden yürürlükte olan ambalaj atıkları yönetmeliği uyarınca işletmeler zaten bir geri kazanım bedelini ödüyordu. Firmalar yılbaşından bu yana pilot uygulamalarla DOA sürecinin içindeydi, yani şu an üzerlerine binen ekstra bir maliyet söz konusu değil.
