İlk Evim Projesi Meclis'e Taşındı: Toplanan Paralar Ne Oldu?

İlk Evim İlk İş Yerim Projesi'nde Son Durum

2022 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından büyük bir lansman ile kamuoyuna duyurulan İlk Evim, İlk İş Yerim projesi, dar gelirli vatandaşlara uygun koşullarda konut, arsa ve işyeri sahibi olma imkanı sunmayı hedefliyordu. Projenin en dikkat çekici vaadi ise net bir zaman çizelgesi içermesiydi ilk etapta 2 yıl içinde 250 bin konutun teslim edilmesi planlanıyordu.

Özellikle ev sahibi olamayan gençler ve dar gelirli aileler, uygun koşullarla konut sahibi olabilmek için projeye büyük ilgi göstermişti. Başvuru sürecinde vatandaşlardan peşinat ve çeşitli ücretler alınmıştı.

Ancak 2026 Mart ayı itibarıyla projenin duyurulmasının üzerinden yaklaşık 3,5 yıl geçmiş durumda. Vaatte belirtilen 2 yıllık süre çoktan aşılmış olmasına rağmen teslim edilen konut sayısına ilişkin kamuoyuyla herhangi bir net veri paylaşılmadı. Bu durum, projenin vaatlerle gerçekler arasında ciddi bir uçurum barındırıp barındırmadığı sorusunu gündeme taşıdı.

Bakanlık Soru Önergesine Ne Yanıt Verdi?

CHP Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan'ın projenin güncel durumuna ilişkin TBMM'ye sunduğu soru önergesine gelen resmi yanıt, soruların büyük bölümünü karşılıksız bıraktı. Bakanlık yanıtında öne çıkan bilgiler ve yanıtsız kalan sorular şöyle:

İbrahim Arslan Projeyi Nasıl Değerlendirdi?

CHP Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan, Bakanlık'tan gelen yanıtı sert bir dille eleştirdi. Arslan, 2022'de verilen "2 yılda teslim" vaadinin karşılıksız kaldığını vurgulayarak 3,5 yıl geçmesine rağmen teslim edilen konut sayısının hâlâ açıklanamadığına dikkat çekti.

Arslan, vatandaşlardan alınan paraların hesabının verilmemesini de ayrı bir sorun olarak gündeme getirdi. Peşinat ödemeleri, başvuru ücretleri ve diğer tahsilatların toplam tutarı ile bu kaynağın nasıl kullanıldığına dair hiçbir bilginin paylaşılmaması, Arslan'a göre ciddi bir şeffaflık sorunu oluşturuyor.

Arslan, mevcut tabloyu bir konut projesinden ziyade umutların toplandığı ancak karşılığının verilmediği bir düzen olarak nitelendirdi. Projenin tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulması ve vatandaşlara somut bir takvim sunulması gerektiğini vurguladı.

900 Proje Alanı Neden Elendi?

Bakanlık yanıtında yer alan yaklaşık 900 proje alanının elendiği bilgisi, projenin planlama sürecindeki aksaklıkları gün yüzüne çıkardı. Bu denli yüksek sayıda proje alanının uygun bulunmaması, projenin ilan edildiği dönemde arazi tahsisi ve zemin etüdü gibi temel süreçlerin yeterince titizlikle yürütülmediğine işaret ediyor.

Proje alanlarının elenmesi, yalnızca sürecin gecikmesine neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda hak sahiplerinin konut teslimat tarihlerinin belirsizleşmesine de yol açıyor. Elenen alanlar için alternatif bölgelerin belirlenmesi, yeni imar planlarının hazırlanması ve altyapı çalışmalarının başlatılması gibi süreçler ek zaman gerektiriyor.

Vatandaşlar açısından en büyük endişe, başvuru sırasında belirli bir bölge için tercih yapılmış olmasına rağmen bu bölgelerin iptal edilmesi durumunda haklarının ne olacağı sorusu. Yeni proje alanlarına yönlendirilip yönlendirilmeyecekleri veya ödedikleri tutarların iade edilip edilmeyeceği gibi konularda belirsizlik devam ediyor.

Vatandaşların Ödediği Paralar Ne Oldu?

Projenin en tartışmalı boyutlarından biri, vatandaşlardan toplanan ücretler ve peşinatlarla ilgili şeffaflık eksikliği. Başvuru aşamasında binlerce vatandaş çeşitli kalemler altında ödeme yapmıştı. Ancak Bakanlık'ın soru önergesine verdiği yanıtta toplanan toplam tutar, iade edilen miktar ve kaynağın nasıl değerlendirildiğine dair hiçbir bilgi yer almıyor.

Bu durum birkaç temel soruyu beraberinde getiriyor. Toplanan peşinatlar ve ücretler hangi hesaplarda tutuluyor? Bu kaynaklar değerlendirildi mi, faiz veya getiri elde edildi mi? Projeden vazgeçen veya elenen alanlardaki hak sahiplerine iade yapıldı mı? İade yapıldıysa enflasyon farkı hesaplandı mı?

Projede Bundan Sonra Ne Bekleniyor?

Milletvekili Arslan'ın soru önergesinin ardından konunun Meclis gündeminde daha geniş yer bulması bekleniyor. Projenin kapsamı, harcanan kaynaklar ve vatandaş mağduriyetleri gibi başlıkların komisyon düzeyinde ele alınması talebi gündeme gelebilir.

Hak sahibi vatandaşların ise güncel bilgi için TOKİ'nin resmi kanallarını ve e-Devlet üzerindeki başvuru sorgulama ekranını takip etmesi büyük önem taşıyor.