Temmuz ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla ücretlerdeki erime yeniden gündeme geldi. Türkiye İstatistik Kurumunun TÜİK rakamlarına göre asgari ücret yılın ilk yedi ayında belirgin biçimde değer yitirdi. Söz konusu kayıp milyonlarca çalışanın bütçesini doğrudan etkiliyor.
KAYIP NE KADAR?
Yıl başında belirlenen tutar ile temmuz sonundaki alım gücü arasındaki fark netleşti. Verilere göre tablo şöyle
-
Ocak ayında belirlenen asgari ücret 28 bin 75 lira
-
Ocak temmuz döneminde eriyen tutar 5 bin 766 lira
-
Aylık ortalama kayıp yaklaşık 824 lira
Hesaplamaya göre asgari ücretin yaklaşık beşte biri yedi ay içinde enflasyon karşısında eridi.
KAÇ KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR
Söz konusu kayıp dar bir kesimi değil çalışanların önemli bir bölümünü ilgilendiriyor. DİSK Araştırma Merkezinin DİSK AR TÜİK verilerine dayanan raporundaki tablo şöyle
-
Asgari ücret ve altında çalışan sayısı 8 milyon 359 bin ücretlilerin yüzde 46,7'si
-
Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında çalışan sayısı 8,9 milyon özel sektör çalışanlarının yüzde 49,6'sı
-
Asgari ücret komşuluğunda çalışan sayısı 9,5 milyon özel sektör işçilerinin yüzde 53,2'si
-
Asgari ücretin yüzde 20 fazlası ve altında çalışan sayısı 11,2 milyon yüzde 62,5
Aynı rapor asgari ücretin iki katı üzerinde gelir elde edenlerin işçiler içindeki payını yüzde 12,7 olarak gösteriyor.
TOPLAM KAYIP KAÇ MİLYAR LİRA
Kişi başına düşen erime çalışan sayısıyla çarpıldığında büyüklük değişiyor. Asgari ücret ve altında çalışan 8 milyon 359 bin kişi üzerinden hesaplandığında yedi aylık kayıp yaklaşık 48 milyar 198 milyon liraya ulaşıyor. Asgari ücret komşuluğundaki 9,5 milyon çalışan esas alındığında ise tutar yaklaşık 54 milyar 777 milyon liraya çıkıyor. Hesaplama kişi başına 5 bin 766 liralık erime üzerinden yapıldı.
KADINLARDA ORAN DAHA YÜKSEK
Rapor asgari ücretliliğin kadınlarda daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor. DİSK AR verilerine göre karşılaştırmalı tablo şöyle
-
Asgari ücret ve altında çalışma oranı genelde yüzde 46,7 kadınlarda yüzde 60,1
-
Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında çalışma oranı genelde yüzde 49,6 kadınlarda yüzde 63,7
ENFLASYON NE DURUMDA
Kaybın arkasındaki temel etken fiyat artışları. Temmuz ayı verileri şöyle
-
Tüketici fiyatlarında aylık artış yüzde 1,78
-
Yıllık enflasyon yüzde 31,75
Nisanda yüzde 32 seviyesini gören yıllık oran aynı bandı korumayı sürdürüyor. Uzmanlara göre yıl sonunda enflasyonun yüzde 30'un üzerinde kalması olasılığı bulunuyor.
EMEKLİ VE MEMURDA TABLO NE
Erime yalnızca asgari ücretle sınırlı kalmadı. Aktarılan veriler şöyle
-
Temmuzda 23 bin 552 liraya çıkarılan en düşük emekli aylığının ilk ayda 419 lirası eridi
-
Kamu çalışanlarına yapılan yüzde 7'lik toplu sözleşme zammının dörtte biri ilk ayda eridi
-
İşçi ve BAĞ KUR emeklilerine yapılan yüzde 17,76'lık zammın yüzde 10'u ilk ayda eridi
REEL KAYIP NASIL HESAPLANIYOR
Hesaplamanın mantığı da merak ediliyor. Reel kayıp ücretin nominal tutarı sabit kalırken fiyatların artması sonucu ortaya çıkan alım gücü farkını ifade ediyor. Ücrete yıl içinde zam yapılmadığı sürece enflasyon oranında bir azalma alım gücünde kendini gösteriyor. Ara zam yapılması durumunda ise kaybın bir bölümü telafi edilebiliyor.
