Yeni yönetmelikle birlikte kiralanacak araçların niteliklerine sıkı denetimler getirildi. Piyasada bakımsız veya güvenliği tehlikeye atabilecek araçların kiralanmasının önüne geçmek için uygulanan yeni kurallar şunlar:
-
Yaş Sınırı: Klasik araçlar hariç olmak üzere, model yılına göre 6 yaşından büyük taşıtların kiraya verilmesi yasaklandı.
-
Kilometre Sınırı: Benzinli ve dizel (içten yanmalı) araçlar için üst sınır 180 bin kilometre, elektrik motorlu taşıtlar için ise 300 bin kilometre olarak belirlendi.
-
Hasar ve Bakım: Adli veya sigorta kayıtlarında ağır hasar kaydı bulunan, periyodik bakımları zamanında yapılmamış, muayene geçerlilik süresi dolmuş veya zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası bulunmayan araçların kiralama faaliyetinde kullanılmasına izin verilmeyecek.
Depozito (Güvence Bedeli) ve Ödeme Düzenlemeleri
Sektörde sıkça karşılaşılan depozito sorunları ve iade gecikmeleri yeni yasal güvencelere bağlandı.
-
Tutar Sınırları: 1 ila 6 günlük kiralamalarda tüketiciden en fazla 3 günlük kira bedeli kadar; 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito talep edilebilecek.
-
İade Süresi: Kiralanan aracın sorunsuz bir şekilde iade edilmesinin ardından, alınan depozito tutarının en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu hale getirildi. Otoyol geçiş ücretleri, trafik cezaları veya kasko kapsamı dışındaki hasarlar bu bedelden düşülebilecek.
-
Çek ve Senet Yasağı: İşletmeler, kiracıdan depozito teminatı olarak çek, senet, teminat mektubu veya kefaletname gibi borç doğurucu belgeler alamayacak.
Yetki Belgesi, Mesleki Şartlar ve Filo Zorunluluğu
Ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu kılındı. İşletmelerin ve yetkililerin sağlaması gereken şartlar detaylandırıldı:
-
Mesleki Yeterlilik: Yetki belgesi alabilmek için işletmenin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekiyor. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı aranacak.
-
Filo Büyüklüğü ve Çevreci Araç Şartı: İşletmelerin faaliyet gösterdikleri bölgeye göre filolarında en az 5 ila 10 araç bulundurması gerekecek. Nüfusu 30 bini aşan büyükşehir ilçelerinde faaliyet gösteren firmaların filosunda ise en az 2 adet hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Araçların belirli bir kısmının doğrudan işletme adına tescilli olması gerekecek.
Geçiş Süreleri ve Bilgi Sistemi
Bakanlık, sektördeki araçların ve kiralama işlemlerinin takibi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi'ni kuracak. Firmalar, kiralayacakları araçları önce bu sisteme kaydetmekle yükümlü olacak.
Yönetmelik genel hatlarıyla 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Ancak sektördeki mevcut firmalara uyum sağlayabilmeleri için geçiş süreleri tanındı:
-
Mevcut işletmelerin yetki belgesi şartını yerine getirmeleri için son tarih 1 Temmuz 2027.
-
Araç sayısı (filo) ve araçların niteliklerine (yaş/kilometre) ilişkin kriterlere uyum sağlamaları için verilen süre ise 1 Ocak 2028'de dolacak.
