1959 yılında doğdu. Eskişehir Anadolu Lisesi mezunudur. 1981 yılında Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu ve aynı bölümde yüksek lisans yaptı. Ardından ABD’ye giderek Florida Üniversitesi Karar ve Enformatik Bilimler Bölümü’nde doktora derecesini tamamladı.

Cleveland State Üniversitesi’nde yardımcı doçent ve öğretim üyeliği yaptı; Bilkent Üniversitesi’nde ise doçentlik unvanını aldı. Halen Bilkent Üniversitesi bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Toplam kalite yönetimi, yeniden yapılandırma, organizasyon ve karar verme teknikleri konularında uzmandır. Bu alanlarda yerli ve yabancı dergilerde çok sayıda makale yayınlamış, uluslararası seminerlerde tebliğler sunmuştur.

Siyasi ve Diplomatik Kariyeri:

•⁠ ⁠Milletvekilliği: Adalet ve Kalkınma Partisi Kurucu üyelerinden olup, 3 Kasım 2002 ve 22 Temmuz 2007 genel seçimlerinde AK Parti’den 22. ve 23. Dönem Eskişehir Milletvekili seçildi. 12 Haziran 2011 tarihine kadar TBMM’de yasama çalışmalarına katıldı.
•⁠ ⁠Uluslararası Temsil: 22. Dönem’de Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ve Batı Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Asamblesi Türk Delegasyonu Başkanı olarak görev yaptı. 23. Dönem’de TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanlığı görevini yürüttü.
•⁠ ⁠Bakan Yardımcılığı: 2012-2014 yılları arasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı olarak görev aldı.
•⁠ ⁠Büyükelçilik: Kasım 2017'de Türkiye'nin Tokyo Büyükelçiliği görevine getirildi. 8 Aralık 2020 - 2024 yılları arasında ise Türkiye’nin Washington Büyükelçisi olarak görev yaptı.
Güncel Görevi: Hasan Murat Mercan, 9 Nisan 2026 tarihinde Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Üyeliğine getirilmiştir.