AK Parti Meclis Üyesi Mehmet Bilen, ESKİ’nin personel yapısından altyapı yatırımlarına, araç envanterinden performans hedeflerine kadar birçok başlıkta eleştiriler yöneltti. Bilen, “Genel Müdürlükte yıl sonu itibarıyla 281 memur personel, 57 daimi işçi personel, 3 sözleşmeli personel, Espark Eskişehir Park Bahçe Peyzaj Temizlik A.Ş.'ye bağlı 765 şirket personeli olmak üzere toplam 1106 personelin görev yaptığı, 2024 yılında 1095 olan personel sayısının 1106'ya çıktığı anlaşılmıştır. Arıtma tesisleri, su depoları, terfi merkezlerinde değişim olmadığı, sayının 10 adet, kapasitenin 328.035 metreküp/gün, 184.7 litre/saat olarak kaldığı, atık su arıtma tesislerinde 2024 yılında 17 adet olan sayının 18 adede çıktığı, kapasitenin ise 114.439 metreküp/günden 114.636 metreküp/gün olarak değiştiği ve 2025 yılında sadece Mihalgazi paket atık su arıtma tesisinin yapılarak hizmete alındığı görülmüştür. Şehir merkezi şebeke sistemi depoları ve kapasitelerinde bir değişimin olmadığı, sayının 12 adet, kapasitenin ise 114.500 metreküpte kaldığı anlaşılmıştır.
ESKİ liyakat sahibi personeller tarafından yönetilmelidir
Bilen, rapor ve hedef gerçekleşmelerine ilişkin değerlendirmelerin yetersiz olduğunu belirterek faaliyet raporuna “ret” oyu vereceklerini açıkladı. Bilen, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“Genel olarak şehir merkezinde yağmur sularını çekmek için yapılan rögarlar hem genişletilmeli hem temizlenmelidir. Bu şehrin iki yakasından geçen ve 1958 yıllarında açılan sulama kanalları olmasaydı bu şehrin gerek yağmur gerekse bir takım atık suları nereye akacaktı sorusuna buyurun sizler cevap verin. Şehrin büyük bir açığını gizlice kapatan bu kanallara da lütfen DSİ ile iş birliği içinde gereken özeni gösterin. Kurum gelirlerini artırıcı, giderlerini azaltıcı tedbirleri almalı, büyükşehir belediyesinden paralarını alamamaktan vazgeçerek kendi borçlarını ödemeli ve bu şehrin su ve kanalizasyon sorunları ile ilgili olarak dertlenmelidir.Kurum hizmetlerinin uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda risk olduğu ancak bu risklere karşı gerekli duyarlılığın gösterilmediği ise net olarak ortadadır. Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi zayıflıklar bölümünde ise söylenecek pek fazla bir şey yok diye düşünüyoruz. Zira kurumda yaşanan hukuki ve idari sorunlar kurumdaki kabiliyet ve kapasiteyi bitirmiş, üstünlük saydıklarınız aslında zayıflıklarınız olarak maalesef ortaya çıkmıştır. ESKİ gibi Eskişehir için çok önemli olan kurum, konusunun uzmanı liyakat sahibi personeller tarafından yönetilmelidir. Bu gerekçeler ile ESKİ'nin 2025 yılı faaliyet raporuna ret oyu vereceğimizi ifade ediyorum”
Mihalgazi Belediye Başkanı ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi AK Parti Grup Sözcüsü Zeynep Güneş, yağmur suyu hattı temizlik hedeflerindeki gerçekleşme oranlarına dikkat çekerek, ilçe bazlı dağılım ve tamamlanamayan işler hakkında detaylı bilgi talep etti. Güneş, “Faaliyet raporu sayfa 336'da yağmur suyu hattı temizliği hedefi 50 kilometre iken gerçekleşme 7,10 kilometredir. Biliyorsunuz çağımızın en büyük sorunlarından bir tanesi temiz su kaynağı. Bu konuda çok ivedilikle ve doğru bir çalışma yapılmadığı izlenimini uyandırıyor faaliyet raporunuz. Aynı sayfada 20 bin adet yağmur suyu ızgara temizliği hedefinin 10 bin 454 adette kalmasının ilçe ve mahalle bazlı dağılımı nedir? Bunu da öğrenmek istiyoruz. Yüklenici firmanın işi süresinde tamamlayamaması nedeniyle 2026 yılına sarkan işler hangi ilçelerde, hangi mahallelerde ve hangi metraj adet üzerinden devam etmektedir? Onu da merak ediyoruz. Bununla ilgili açıklama bekliyoruz” dedi
Kayıp-kaçak oranındaki iyileşmeyi olumlu buluyoruz
Güneş, su kayıp-kaçak oranındaki iyileşmeyi olumlu bulduklarını ancak biyogaz ve bazı teknik göstergelerde hedeflere ulaşılamadığını ifade etti. Güneş, “Su kayıp oranında toplamda hakikaten 2028'deki hedef hatırladığım kadarıyla 26 iken siz 24.84'te tutmuşsunuz. Tabii sizin hedefiniz 24.50'ymiş ama bu da bir başarıdır. Bu konuda da tebrik etmek istiyoruz sizi, bunu da hakkınızı yemememiz gerekir. Ama yine rapor sayfa 341'de biyogaz elektrik sisteminin 2 ay çalışamadığını ondan dolayı yüzde 89'da kaldığını söylüyorsunuz, yüzde 100'e ulaşamadığınızı. Bununla ilgili bir çalışma yaparak da bunu yüzde 100'e çıkartmak gerektiğini siz de anladığınıza eminim. Odunpazarı Belediyesinin 41 milyon, Tepebaşı Belediyesinin 26 milyon, Mahmudiye Belediyesinin 1 milyon 829 bin, Seyitgazi'deki 300 bin lira. Onu zaten Seyitgazi Belediye Başkanımız öder, ondan eminiz. Odunpazarı Belediyesi ödemek gibi hiçbir bu konuda bir şey yapmıyor. Herhalde mahkemeye veren de kendisidir, eminim. Çünkü kendisi bütün yapması gereken işlerde hükümete attığı için bunda da yapması gereken işi Büyükşehir'e atmış görünüyor” diye konuştu.
Yapılan harcamalar lüks için değil, altyapı için yapılmıştır
CHP Meclis Üyesi Vural Yörük, ESKİ’nin eleştirildiği noktaların büyük bölümünün aslında altyapı hizmetlerinin doğası gereği ortaya çıkan maliyetler olduğunu savundu. Yörük, “17 atık su tesisleri, 7 içme suyu arıtma tesisleri, yüzlerce su depoları ile binlerce kilometrelik altyapı ağıyla yaşayan büyük bir organizmadır ve bu organizma ayakta kalmasının elbette bir maliyeti vardır. Bugün eleştirilen birçok gider kaleminin aslında hayatın ta kendisidir. Giderler neden yüksek deniyor? Çünkü arıtma tesisleri doğa gücüyle çalışmıyor. Pompa istasyonları alkışla dönmüyor. Motor çalışıyor, enerji tüketiyor, kimyasal kullanıyor, bakım yapılıyor, araç çalışıyor, iş makinesi çalışıyor. Üstelik bunlar yüksek enflasyon adında her ay değişen enerji maliyetleri, dövize bağlı ekipmanlar fiyatlarıyla yapmak zorundayız ama bütün bu ekonomik baskıya rağmen sistem çalışıyor. Musluklardan su akıyor, arıtma tesisleri görevini yapıyor, altyapı işlemeye devam ediyor. İşte başarı tam budur. Yapılan harcamalar lüks için değil, altyapı için yapılmıştır. İçme suyu hatları, kanalizasyon çalışmaları, arıtma yatırımlarına bakım ve yenileme faaliyetleri yapılmıştır. Bazıları soruyor, bu kadar para nereye gitti? Şehrin altına gitti. Çünkü altyapı çoğu zaman görünmeyen hizmettir. Siz asfaltın altındakini hatta göremezsiniz ama hat çalışmazsa hayat durur” dedi.
ESKİ’nin genel başarı oranı yüzde 95,56 olarak gerçekleşmiştir
CHP Meclis Üyesi Nihat Çuhadar ise performans göstergelerinde yüzde 95,56 başarı oranı bulunduğunu, gelir tahsilat oranlarının yüksek seyrettiğini ve ESKİ’nin mali disiplinini koruduğunu söyledi. Çuhadar, “Şeffaf ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda hazırlanan idari faaliyet raporunda, 2025-2029 Stratejik Plan ile uyumlu olarak 2025 yılında performans göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenleri detaylı bir şekilde yer verilmiştir. 2025 yılı performans programı kapsamında belirtilen toplam 84 performans göstergelerinden 2'si kurum dışı parametrelere bağlı olması nedeniyle genel başarı hesaplanmasında değerlendirme dışı bırakılmıştır. Değerlendirmeye alınan 82 göstergenin gerçekleşme durumu şu şekildedir: 59 göstergede yüzde 100 başarı oranı vardır, 18 göstergede yüzde 50 ile yüzde 99 arasında, 5 göstergede de yüzde 50'nin altındadır. Göstergelerin hedefe ulaşmasındaki etki ağırlıkları birbirinden farklıdır. Bu doğrultuda her bir göstergenin ağırlık yüzdesi dikkate alınarak yapılan nihai hesaplamadan genel başarı oranımız yüzde 95,56 olarak gerçekleşmiştir” diye konuştu.
ESKİ liyakatli kadrolarıyla doğru işler yapmaya devam ediyor
CHP Meclis Üyesi Ali Haydar Çelik, ESKİ personelinin yoğun bir çalışma yürüttüğünü ve altyapı hizmetlerinin sürdürüldüğünü ifade etti. Çelik, “ESKİ Genel Müdürlüğümüz ve personelimiz arıtma tesislerinde yoğun emek ve mesai harcamaktalar. Kaynakların doğru kullanıldığı, faaliyet raporu incelendiğinde net görülmekte. Yani doğru kullanılmadığı noktasında rakamsal bazda ifade edilen şeylerin sadece burada muhalefet etmek adına ifade edildiğini düşünüyorum. Çünkü yönetim olarak ESKİ'miz gördüğümüz kadarıyla liyakatli kadrolarıyla ve bu konuda eksikleri de gidererek şehrimize hizmet konusunda doğru işler yapmaya devam ediyor. Biz de onlara destek verelim hep beraber. Şehrimizdeki içme suyu, kullanma suyu ve kanalizasyonla ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntılarla ilgili verdiğimiz destekle kurumumuzun daha güçlü olacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.
