33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nı değerlendiren Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, vadesi geçmiş vergi, SGK veya Bağ-Kur prim borcu bulunan lokanta ve kasap esnafının da belirlenen şartlarla Hazine faiz destekli kredilerden yararlanabileceğini açıkladı. Kararın esnafı zor durumdan kurtaracağını belirten Arnik, “Esnafımız çaresiz borcu olduğu için krediye ulaşamıyor, krediye ulaşamadığı için de borcunu çeviremiyordu. Banka kapısı kapanınca lokanta, kasap ve yeme-içme esnafımız kayıt dışı borçlanmaya yöneliyor; tefecilerin eline düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor veya yüksek komisyonlar ve yüzde 45’e yaklaşan faiz oranlarıyla borç batağına saplanıyordu. Bu karar, esnafımızı o karanlık çıkmazdan kurtaracak önemli bir adımdır” dedi.
Borçlu Esnaf İçin İki Ayrı Kredi Seçeneği
Borçlu esnafa iki ayrı kredi seçeneğinin sunulduğunu belirten Arnik, “Birinci seçenekte kredinin azami yüzde 25’ine karşılık gelen tutar, banka tarafından doğrudan vergi dairesi veya SGK hesabına aktarılabilecek. Bu ödeme bir yıl içinde toplam 300 bin lirayı aşamayacak ve bu bölümde Hazine faiz indirimi yüzde 25 olacak. İkinci seçenekte ise borç kapatma yöntemini kullanmayan esnaf, güncel oranlarla yüzde 24 yıllık finansman maliyeti üzerinden kredi kullanabilecek” ifadelerini kullandı.
Borçlu ve Borçsuz Esnafa Uygulanan Faiz Farkı Tepki Çekti
Mevcut faiz oranlarındaki adaletsizliğe dikkat çeken Murat Arnik, “Vergi ve SGK borcu bulunmayan veya yapılandırmasını düzenli sürdüren esnafımız yüzde 20; yapılandırılmamış borcu bulunan esnafımız ise yüzde 24 yıllık finansman maliyetiyle kredi kullanabilecek” bilgisini verdi. Faiz farkına tepki gösteren Arnik, “Ödeme güçlüğü yaşayan borçlu esnafın omzuna dört puan daha yük bindirilmesi adil değildir. Bu fark geçici kalmalı ve kaldırılmalıdır” çağrısında bulundu.
İşletmelerin ayakta kalmak adına kredi desteğine muhtaç olduğunu ifade eden Arnik, “Güncel sistemde işletme kredileri, kooperatifin risk grubu ve banka değerlendirmesine göre 1 milyon 500 bin liraya kadar, azami 48 ay vadeyle kullandırılabiliyor. İşyeri, makine ve teçhizat yatırımlarında üst limit 3 milyon 500 bin liraya kadar çıkabiliyor. Ancak bu tutarlar otomatik bir hak değildir; kooperatif ve banka değerlendirmeleri devam etmektedir” şeklinde konuştu.
Girdi Maliyetleri ve Teminat İstemleri Esnafı Zorluyor
Sektörün yüksek maliyetler altında ezildiğini açıklayan ESLOK Başkanı, “Lokanta ve kasap esnafımız sürekli artan girdi maliyetleriyle mücadele ediyor. Kira, elektrik, doğalgaz, stopaj, KDV, personel ücreti ve sosyal güvenlik primi esnafın belini büküyor. Bütün bu yüklerin üzerine yüksek finansman maliyeti de eklenince işletmelerimiz ayakta kalma mücadelesi veriyor” dedi.
"Esnaf kepenk kapatma noktasına sürükleniyor"
Kredinin bir lüks değil, zorunluluk olduğunu vurgulayan Arnik, “Esnafımız krediyi; tenceresini kaynatmak, kirasını ve faturalarını ödemek, çalışanının maaşını verebilmek için istiyor. Finansmana ulaşamayan lokanta ve kasap esnafı kepenk kapatma noktasına sürükleniyor. Esnafa verilen kredi tüketim değil; üretim, istihdam ve şehir ekonomisine yatırımdır” değerlendirmesinde bulundu.
"Esnaf ve sanatkârımız hâlâ yüksek faiz yükü altında finansmana ulaşmaya çalışıyor"
Arnik, esnafın finansman maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini savunarak, “Faizin dinen haram kabul edildiği bir toplumda esnaf ve sanatkârımız hâlâ yüksek faiz yükü altında finansmana ulaşmaya çalışıyor. Üretime, istihdama ve vergi gelirlerine katkı sunan lokanta, kasap ve yeme-içme sektörü esnafımıza sağlanan finansman daha düşük maliyetli, daha esnek ve gerçekten ulaşılabilir olmalıdır” sözlerini dile getirdi.
"Plasman Destekleri Artırılmalı, Kredi Sıraları Sona Ermeli"
Eskişehir özelinde kooperatiflerde yaşanan sorunlara da değinen Arnik, “Eskişehir’e plasman desteği artırılsın, kooperatiflerdeki takip sayısı arttığı için mevcut açıklanan 1.500.000 TL veren Eskişehir'de Esnaf Kefalet Kooperatifi maalesef sadece kağıt üzerinde var. Gayrimenkul ipotek veriyor yetmiyor bir kefil oda yetmiyor 2 kefil isteniyor esnaf her şeye rağmen plasman kredisinin tamamına asla ulaşamıyor. Esnaf kefalet kooperatiflerinde üç aylık kredi sıraları sona ersin; kredi yolu iki kefil ve ipotek duvarına çarpmasın” dedi.
"Güç teminatlarla bu yol yeniden kapatılmamalıdır"
Başvuruların hızlandırılması gerektiğini bildiren Arnik, “Esnaf ve sanatkârımızın önünü gerçek anlamda açmak istiyorsak Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine ayrılan plasmanlar düzenli olarak artırılmalıdır. Başvurular iki-üç ay bekletilmemeli; esnafın finansman ihtiyacı, müracaat tarihinden itibaren en geç 15-20 gün içinde karşılanmalıdır. Bazı başvurularda esnafımızın karşısına çıkarılan iki kefil ve ipotek talepleri, finansmana erişimi ciddi biçimde zorlaştırıyor. Bir taraftan kredi yolu açılırken diğer taraftan karşılanması güç teminatlarla bu yol yeniden kapatılmamalıdır. Halkbank şubeleri ile Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri başvuruları şeffaf, eşit ve hızlı biçimde sonuçlandırmalıdır” şeklinde konuştu.
"Mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz"
Sürecin takipçisi olacaklarını kaydeden Arnik, “Bu bir borç affı değil; batışın eşiğindeki esnafa nefes borusudur. Bu düzenleme borçları silmiyor ve her başvurunun onaylanacağı anlamına gelmiyor. Ancak finansmana erişemediği için batış noktasına sürüklenen esnafa yeniden nefes alma imkânı sunuyor. Bütün eksiklerine rağmen yapılan çalışma değerlidir. Yetkililer sahaya inmeli, lokanta, kasap ve yeme-içme esnafının gerçek sorunlarını görerek kalıcı çözümleri gecikmeden hayata geçirmelidir. ESLOK olarak düzenlemenin Eskişehir’deki uygulamasını yakından takip edeceğiz. Üyelerimizin doğru bilgilendirilmesi, başvuruların eşit şartlarda değerlendirilmesi ve finansmana adil biçimde ulaşılması için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz. Lokantanın ocağının, kasabın tezgâhının açık kalması; üretimin, istihdamın ve Eskişehir ekonomisinin korunması demektir” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.
