Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından düzenlenen 'Kent Konseyleri ve Demokratik Belediyecilik Çalıştayı', Ankara’daki TBB hizmet binasında gerçekleştirildi. Çalıştayın ilk oturumunda konuşan Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, “Kent konseyi deneyimleri, geride kalan yıllar, sorun alanları ve katılım modelleri” başlıklı sunumunda kent konseylerinin geçmişi, mevcut durumu ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Daha önce Eskişehir Kent Konseyi Başkanlığı görevini de yürüten Kurt, sunumunun ardından düzenlenen forum bölümünde katılımcıların sorularını yanıtladı ve önerileri dinledi.
“Kent konseyleri bir demokrasi meselesidir”
Konuşmasına kent konseylerinin yalnızca bir yönetmelik ya da kurumsal yapı olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak başlayan Kurt, kentlerin gerçek sahiplerinin o kentte yaşayan insanlar olduğunu söyledi.
Kent konseylerinin katılımcı demokrasi, yönetişim, ortak akıl ve birlikte karar alma anlayışının ürünü olduğunu belirten Kurt, “Kent konseyleri, vatandaşın sadece seçim dönemlerinde değil, her zaman yönetime katılabilmesinin araçlarından biridir” dedi.
“Yaklaşık 400 kent konseyi var, ancak nitelik sorunu sürüyor”
Türkiye’de yaklaşık 400 kent konseyi bulunduğunu ifade eden Kurt, son yıllarda sayısal artış yaşanmasına rağmen aynı gelişimin etki ve nitelik açısından gerçekleşmediğini savundu.
Bazı kent konseylerinin başarılı çalışmalar yürüttüğünü, bazılarının ise pasifleştiğini belirten Kurt, katılımcı demokrasi kültürünün gelişmediği yerlerde kent konseylerinin yalnızca tabeladan ibaret yapılara dönüşebildiğini söyledi.
Kurt, nüfusu 300 bine yaklaşan Büyükçekmece’de kent konseyi bulunmadığını, Muğla Büyükşehir Belediyesi’nde kent konseyi olmadığını, Afyonkarahisar ve Kütahya’nın ilçelerinde de kent konseyi kurulmadığını belirterek yaygınlaşmanın büyük ölçüde yerel yönetimlerin yaklaşımına bağlı olduğunu ifade etti.
Yerel demokrasi ve sivil toplum vurgusu
Kent konseylerinin tek başına değerlendirilemeyeceğini dile getiren Kurt, sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, sendikalar ve üniversitelerin güç kaybetmesinin kent konseylerini de doğrudan etkilediğini söyledi.
Son yıllarda yaşanan siyasal ve toplumsal gelişmelerin yerel demokrasi üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirten Kurt, kent konseylerinin güçlü bir demokratik ekosistemin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
“Kent konseylerinin kaderini belediye başkanlarının yaklaşımı belirliyor”
Belediye yönetimlerinin katılımcılık anlayışının kent konseylerinin başarısında belirleyici olduğunu söyleyen Kurt, konseylerin eleştiri ve önerileriyle yerel yönetimlere katkı sunduğunu belirtti.
Kurt, katılımcı demokrasi kültürünün hem belediye başkanları hem de kent konseyi yöneticileri tarafından benimsenmesi gerektiğini ifade etti.
Odunpazarı Kent Konseyi örneğini anlattı
Odunpazarı Kent Konseyi’nin Türkiye’de öne çıkan örneklerden biri olduğunu belirten Kurt, bunun temel nedeninin katılımcılığı önceleyen kurumsal anlayış olduğunu söyledi.
Mahalle meclisleri, gençlik meclisleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla kurulan ilişkilerin konseyin etkinliğini artırdığını kaydeden Kurt, mahalle ve gençlik meclislerinde uygulanan eş başkanlık modelinin kent konseyi başkanlıklarında da uygulanabilmesi için yönetmelik değişikliği yapılabileceğini dile getirdi.
Kent konseyleri için 10 maddelik reform önerisi
Konuşmasının önemli bölümünü kent konseylerinin karşı karşıya bulunduğu sorunlar ve çözüm önerilerine ayıran Kurt, kapsamlı reform çağrısında bulundu.
Bu kapsamda; kent konseylerine yasal güvenceye sahip mali destek mekanizmaları oluşturulması, üniversiteler, meslek odaları ve uzmanlık kuruluşlarının temsil gücünün artırılması, genel kurul çağrılarının kent konseyi organlarınca yapılabilmesi, kent konseylerinin siyasi ve idari makamlar karşısında bağımsızlığının güçlendirilmesi, kent konseyi başkanlarının belediye meclislerinde doğal üye olarak yer alması, stratejik plan hazırlık süreçlerinde kent konseylerine zorunlu paydaş statüsü verilmesi, kent konseylerinin görünürlüğünün artırılması, TBB bünyesinde ulusal ölçekte bir 'Kent Konseyleri Ağı' oluşturulması, kent konseylerinin tüm belediyelerde yaygınlaştırılması ve siyasi partiler ile kent konseyleri arasında daha sistematik ilişkiler kurulması önerilerini sıraladı.
“Yeni nesil kent konseyleri inşa etmeliyiz”
Konuşmasının son bölümünde geleneksel katılım yöntemlerinin artık tek başına yeterli olmadığını belirten Kurt, dijital araçları kullanan, veri üreten, gençlere ve kadınlara ulaşan, çevrimiçi katılım mekanizmaları geliştiren yeni nesil kent konseylerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Kent konseylerinin günün koşullarına uygun biçimde dönüşmesi gerektiğini ifade eden Kurt, güçlü kent konseylerinin daha demokratik ve katılımcı şehirlerin inşasında önemli rol oynayacağını kaydetti.
Çalıştay, oturumların ardından gerçekleştirilen forum ve değerlendirme bölümüyle devam ederken, Kazım Kurt da katılımcıların sorularını yanıtlayarak kent konseylerinin geleceğine ilişkin görüş ve önerileri dinledi.
