En düşük emekli maaşının 20 bin TL'ye çıkarılması tartışmaları sürerken, ekonomi yönetiminden yeni bir destek modeli sinyali geldi. Geliri yetersiz kalan hanelere düzenli devlet desteği sağlanması planlanıyor.
Yeni desteklerin 2026 yılı bitmeden hayata geçirilmesi bekleniyor.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi Nedir?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in üzerinde çalıştığı yeni sistemin adı "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi" olarak belirlendi.
Sistemin temel mantığı şöyle işliyor:
- Devlet bir geçim indeksi belirleyecek
- Her hanenin gelir ve servet durumu tespit edilecek
- Geliri bu indeksin altında kalanların farkı devlet tarafından ödenecek
AK Parti eski Milletvekili Şamil Tayyar, bu sistemi "bir nevi sosyal maaş" olarak tanımladı.
Sistem Nasıl İşleyecek?
Tayyar, sürecin işleyişini üç aşamada özetledi:
1. Geçim İndeksi Belirleme Devlet, bir ailenin asgari yaşam standartlarını sürdürebilmesi için gerekli tutarı belirleyecek.
2. Gelir Testi Her hanenin toplam gelir ve servet durumu çıkarılacak. Tüm haneler takip altına alınacak.
3. Fark Ödemesi Hane geliri belirlenen geçim indeksinin altındaysa, aradaki fark devlet tarafından her ay düzenli olarak ödenecek.
Örnek Hesaplama
Tayyar, sistemin nasıl çalışacağını somut bir örnekle açıkladı:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Hane geliri | 20.000 TL |
| Geçim indeksi | 30.000 TL |
| Devlet desteği | 10.000 TL |
Bu örnekte geliri 20 bin TL olan bir haneye devlet her ay 10 bin TL ek ödeme yapacak.
Kimler Faydalanabilecek?
Sistemden yararlanabilecek kesimler:
- Dar gelirli aileler
- Emekliler (şartları uyanlar)
- Asgari ücretli çalışanlar
- Sabit gelirli vatandaşlar
Önemli not: Şartları uyan emekliler de bu uygulamadan faydalanabilecek.
Ne Zaman Başlayacak?
Tayyar'ın açıklamasına göre sistemin takvimi şöyle planlanıyor:
2026 Haziran-Temmuz: Pilot bölge uygulaması başlayacak. 2-3 ilde test edilecek.
2027 Başı: Sistem tamamen hayata geçirilecek. Tüm Türkiye'ye yaygınlaştırılacak.
Pilot Uygulama Hangi İllerde Olacak?
Henüz pilot iller açıklanmadı. Ancak 2-3 ilin seçileceği ve sistemin buralarda test edileceği belirtildi.
Pilot uygulamada değerlendirilecek konular:
- Sistemin işleyişi
- Başvuru süreçleri
- Ödeme mekanizması
- Aksaklıkların tespiti
Geliri Artanlar Ne Olacak?
Sistem sürekli takip edilecek. Zaman içinde geliri artan haneler otomatik olarak sistemden çıkarılacak.
Bu durum şu anlama geliyor:
- Destek kalıcı değil, ihtiyaca göre
- Gelir artışı sağlayanlar kendi ayakları üzerinde duracak
- Sistem sürdürülebilir olacak
Neden Böyle Bir Sisteme İhtiyaç Duyuldu?
En düşük emekli maaşı 20 bin TL'ye çıkarılsa da vatandaşların geçim sıkıntısı devam ediyor.
Mevcut durum:
- SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 12,19 zam aldı
- En düşük emekli maaşı 20 bin TL oldu
- Ancak enflasyon ve hayat pahalılığı geçimi zorlaştırıyor
Bu sistem, maaş artışlarının yetersiz kaldığı durumlarda ek destek sağlamayı amaçlıyor.
Bütçe Disiplini Korunacak mı?
Tayyar, ekonomi yönetiminin bütçe disiplininden ödün vermeden bu sistemi hayata geçireceğini vurguladı.
Ekonomi yönetiminin yaklaşımı:
- Bütçe dengesi korunacak
- Kalıcı refah hedefleniyor
- Sürdürülebilir destek modeli oluşturulacak
Kamu Çalışanlarına da Reform Geliyor
Tayyar, bir başka önemli gelişmeyi de duyurdu. Tüm kamu çalışanlarını ilgilendiren kapsamlı bir reform paketi hazırlanıyor.
Reform paketinin kapsamı:
- Maaş düzenlemeleri
- Çalışma şartları
- Özlük hakları
Bu paketin yıl sonuna doğru Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.
Diğer Ülkelerde Benzer Uygulamalar Var mı?
Gelir tamamlama sistemleri dünyada yaygın olarak kullanılıyor.
Benzer uygulamalar:
- İngiltere: Universal Credit
- Almanya: Hartz IV
- Fransa: RSA (Revenu de solidarité active)
Bu ülkelerde geliri yetersiz kalan vatandaşlara devlet düzenli destek sağlıyor.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Henüz başvuru süreci başlamadı. Ancak sistem devreye girdiğinde şu adımlar izlenecek:
- Gelir ve servet beyanı yapılacak
- Hane halkı bilgileri güncellenecek
- Uygunluk değerlendirmesi yapılacak
- Hak sahiplerine ödeme başlayacak
Detaylar netleştiğinde resmi kanallardan duyuru yapılacak.
