Emeklilik işlemleri geciken kişiler için önemli bir hukuki tespit yapıldı. Yüksek mahkemenin ilgili dairesi, birikmiş aylıklara uygulanacak yasal faizin hangi tarihten itibaren hesaplanacağını netleştirdi.
Karar, faizin başlangıç gününü değiştiriyor. Yani alacak hakkı ortadan kalkmıyor, ancak faizin işlemeye başladığı tarih geriye değil ileriye kayıyor.
DAVADA NE İSTENMİŞTİ?
Dosyadaki sigortalı, yaşlılık aylığı hakkının hangi tarihte doğduğunun belirlenmesini istedi. Ödenmeyen aylıkların da mümkün olan en yüksek faizle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumundan alınmasını talep etti.
Yerel mahkeme talebi kabul etti. Karara göre eksik kalan tutarlar, hakkın doğduğu tarihten başlayarak yasal faiziyle ödenecekti.
İstinaf aşamasında da sonuç değişmedi. Bölge adliye mahkemesi başvuruyu esastan reddetti.
YARGITAY NEDEN BOZDU?
Temyiz incelemesini tamamlayan daire, kararı iki gerekçeyle bozdu. Birincisi usule ilişkin.
Daireye göre net emekli aylığı tutarının, kurum birimlerinden resmi kayıt alınmadan doğrudan bilirkişi eliyle belirlenmesi doğru olmadı. İkinci gerekçe ise hesaplama tarihleriyle ilgili.
Faizin başlangıç günü düzeltildi. Böylece dosya, yeniden değerlendirilmek üzere geri gönderildi.
ÜÇ AYLIK SÜRE NEREDEN GELİYOR?
Kararın gerekçesinde kuruma tanınan yasal inceleme süresine dikkat çekildi. Tahsis işlemlerinin sonuçlandırılması için mevzuatta üç aylık bir süre öngörülüyor.
Söz konusu süre, başvurunun incelenmesi ve aylığın bağlanması için ayrılmış kabul ediliyor. Dolayısıyla ilk üç ay, gecikme sayılmıyor.
Faiz de bu nedenle üçüncü ayın sonundan itibaren işlemeye başlıyor.
UYGULAMADA NE ANLAMA GELİYOR?
Kararın pratik karşılığını basit bir örnekle görmek mümkün. Aylığı bir yıl geç bağlanan bir kişinin birikmiş alacağı yerinde kalıyor.
Ancak faiz on iki ay üzerinden değil, dokuz ay üzerinden hesaplanıyor. Yani faiz süresi üç ay kısalıyor.
Aylık tutarı 15.000 lira olan bir dosyada birikmiş anapara 180.000 lirayı buluyor. Faiz kaybı ise yalnızca üç aylık dilime karşılık geliyor.
Alacağın kendisine dokunulmaması, kararın en kritik yanı olarak öne çıkıyor.
KİMLERİ İLGİLENDİRİYOR?
Karar, aylığı zamanında bağlanmayan geniş bir kesimi kapsıyor. Tahsis talebi uzun süre sonuçlanmayan dosyalar ilk sırada geliyor.
Eksik gün bildirimi nedeniyle işlem sarkan sigortalılar da kapsamda bulunuyor. Hizmet birleştirmesi beklendiği için aylığı geciken kişiler için de aynı ölçüt geçerli olacak.
Kararın benzer dosyalarda yol gösterici bir içtihat oluşturacağı değerlendiriliyor.
BAŞVURU YAPACAKLAR NEYE DİKKAT ETMELİ?
Sürecin en kritik noktası tarihlerin belgelenmesi. Tahsis talebinin hangi gün yapıldığı, faiz hesabının çıkış noktasını oluşturuyor.
Bu nedenle başvuru evrakının, alındı belgesinin ve yazışmaların saklanması öneriliyor. Hizmet dökümünün güncel hâlinin alınması da dosyanın seyrini etkiliyor.
Aylık tutarına ilişkin itirazlarda ise kurumdan resmi kayıt istenmesi, kararın işaret ettiği yöntem olarak öne çıkıyor.
