Nasreddin Hoca'nın evi, Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinde Nasreddin Hoca Köyü sınırları içerisinde yer alıyor. Köyün eski adı Hortu olarak biliniyordu. Ancak Nasreddin Hoca'nın anısına yıllar içinde köyün adı değiştirilerek bugünkü haline getirildi.
Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yaşamış Nasreddin Hoca'nın doğduğu, yetiştiği ve büyüdüğü ev, Sivrihisar'ın önemli turistik mekanlarından biri olarak ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
SİVRİHİSAR BELEDİYESİ EVİN RESTORASYONUNU ÜSTLENDİ
Tarihi ev, geçtiğimiz aylarda Sivrihisar Belediyesi tarafından kapsamlı bir restorasyon sürecine alındı. Restorasyon çalışmaları devam ederken evin yenilenen bölümleri ziyaretçilerin beğenisini topladı.
Nasreddin Hoca evinde rehberlik yapan Havva Aydın, restorasyon süreci hakkında şu bilgileri paylaştı: "1208 yılında hocamızın doğduğu, yaşadığı ev 14 yıl önce köylülerden ve tarihçilerden yardım alınarak Kültür Bakanlığı tarafından restorasyondan geçiyor. Ancak yakın zamana kadar burası bakımsız, atıl bir haldeydi. Şu anda Sivrihisar Belediyemiz bakım onarımını üstlendi, daha da bakım onarımı devam etmektedir. Belediyemize teşekkür ederiz."
Restorasyon süreci tamamlandığında evin tarihi dokusunun korunarak ziyaretçi sayısının daha da artması bekleniyor.
TARİHİ EV İKİ KISIMDAN OLUŞUYOR
Nasreddin Hoca'nın evi, mimari yapısı bakımından iki ayrı bölümden meydana geliyor. Ev hem aile yaşamına hem de Hoca'nın eğitim faaliyetlerine ev sahipliği yapan bir yapıda.
| Bölüm | İşlevi |
|---|---|
| 1. Kısım | Nasreddin Hoca'nın doğduğu ve yaşadığı yer |
| 2. Kısım | Misafir ağırladığı ve ders verdiği derslik |
Derslik bölümü, Nasreddin Hoca'nın müderrislik yaptığı dönemde öğrencilerine ders verdiği mekan olarak değerlendiriliyor.
NASREDDİN HOCA NEREDE DOĞDU?
Nasreddin Hoca'nın 1208 yılında Sivrihisar'a bağlı Hortu köyünde doğduğu kabul ediliyor. Babası, köyde imamlık görevi yapıyordu.
Doğum yılı hem yerel kaynaklar hem de tarihçiler tarafından üzerinde uzlaşılan bilgilerin başında geliyor. Doğum tarihinin tespiti, Nasreddin Hoca'nın yaşamı Anadolu Selçuklu Devleti'nin son dönemine denk geliyor.
HORTU KÖYÜNÜN ADI NEDEN DEĞİŞTİ?
Köyün önceki adı Hortu olarak biliniyordu. Nasreddin Hoca'nın bu köyde doğmuş ve büyümüş olması nedeniyle köyün adı sonraki dönemlerde değişti.
Bugün köy, Nasreddin Hoca Köyü olarak adlandırılıyor. Bu isim değişikliği, Hoca'nın bölge için taşıdığı kültürel önemin somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
MEZAR TAŞI NEREDE BULUNDU?
Nasreddin Hoca'nın mezarının Akşehir'de olduğu biliniyor. Ancak mezar taşı, Sivrihisar'daki 800 yıllık Ulu Cami'nin belediye kazısında ortaya çıkarıldı.
Mezar taşının ilk başta oğlu Ömer'e ait olduğu düşünüldü. Sonraki incelemelerde taşın Nasreddin Hoca'ya ait olduğu anlaşıldı. Mezar taşı, Mehmet Mahur Tulum hoca tarafından okundu.
Bugün Nasreddin Hoca'ya ait taş sanduka, Sivrihisar Belediyesi tarafından muhafaza ediliyor. Bu buluntu, Hoca'nın yaşamı ve ailesi hakkında somut bir kaynak niteliği taşıyor.
KIZI FATMA HATUN'UN MEZARI NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Nasreddin Hoca'nın kızı Fatma Hatun'un mezarı, 2003 yılında Sivrihisar'daki Seydiler Hamamı kazısında ortaya çıkarıldı. Mezar ve mezar taşı, Hoca'nın aile geçmişine dair önemli bir tarihi belge olarak kayıtlara geçti.
Fatma Hatun'un mezar taşı da Sivrihisar'da bulunuyor. Bu durum, Nasreddin Hoca ailesinin nesiller boyunca Sivrihisar'da yaşadığını ve bölgeye gömüldüğünü ortaya koyuyor.
NASREDDİN HOCA DOĞUM ŞENLİKLERİ NE ZAMAN?
Her yıl Nasreddin Hoca Köyü'nde Nasreddin Hoca Doğum Şenlikleri düzenleniyor. Şenlikler, haziran ayının son haftası ile temmuz ayının ilk haftasında gerçekleştiriliyor.
Festival, Nasreddin Hoca'nın doğumunun anılması ve yöre kültürünün tanıtımı amacıyla yapılıyor. Yerel halkın yanı sıra Türkiye'nin farklı bölgelerinden ve yurt dışından ziyaretçiler şenliği takip ediyor.
Rehber Havva Aydın, festivalle ilgili olarak şu bilgileri paylaştı: "Her yıl köyümüzde haziranın son haftası, temmuzun ilk haftası olmak üzere Nasreddin Hoca Doğum Şenlikleri festivallerimiz oluyor. Festivalimize ilk gün köyümüzde göle maya çalarak başlıyoruz. Sonrasında Sivrihisar'ımızda, belediyemizde sabahlı akşamlı dolu dolu misafirlerimizi de bekleyeceğimiz çok güzel şenliğimiz bulunmaktadır. Tüm misafirlerimizi bu seneki festivalimize, şenliklerimize de bekleriz."
ŞENLİKTE GÖLE MAYA ÇALMA GELENEĞİ NEDİR?
Festivalin en dikkat çeken etkinliklerinden biri "göle maya çalma" geleneği olarak öne çıkıyor. Bu uygulama, Nasreddin Hoca'nın halk arasında anlatılan en bilinen fıkralarından birine atıfta bulunuyor.
Hikayeye göre Nasreddin Hoca, bir gün göle yoğurt mayası çalarken kendisini gören kişiler "Hoca, hiç göl maya tutar mı?" diye sormuş. Hoca da "Ya tutarsa?" cevabını vermiş. Bu fıkra, umutlu bakış açısının ve denemenin değerini anlatan en bilinen Nasreddin Hoca anlatılarından biri olarak kuşaklar boyunca aktarılıyor.
Festivalin ilk günü Nasreddin Hoca Köyü'nde göle maya çalma törenle gerçekleştiriliyor
