Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN Türk canlı yayınında yaptığı açıklamalarda Türkiye ile ABD arasında yürütülen temasların olumlu yönde ilerlediğini belirtti. NATO Zirvesi öncesinde iki ülke ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, savunma alanındaki kısıtlamaların kaldırılmasına yönelik umut veren mesajlar verdi.
Yaptırımların kaldırılması yönünde irade var
Türkiye’ye yönelik yaptırımlar konusunda ABD tarafında olumlu bir yaklaşımın oluştuğunu ifade eden Fidan, şu değerlendirmede bulundu:
“F-35 satış yasağı kalkabilir. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde bir irade var. Birçok konuda Türkiye’nin ne kadar yapıcı, istikrarlaştırıcı bir rolü olduğunu herkes görüyor. Dolayısıyla bu rol, aslında Amerika Birleşik Devletleri gibi gerçekten küresel manada kendisine gereğinden fazla yük alan bir ülkenin, belli noktalarda Türkiye gibi ortaklara güvenmesi için birçok neden ortaya çıkarıyor.”
Fidan, iki ülke ilişkilerinin karşılıklı çıkarlar temelinde şekillendiğini vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ben tabii şöyle düşünüyorum: Amerika Türkiye’yi bir yere konumlandırır, biz Amerika’yı bir yere konumlandırırız. Her ülke, kendi millî stratejisi çerçevesinde başka ülkeleri ve aktörleri bir yere konumlandırır. Ama bizim durduğumuz yerden şuna bakıyoruz: Başkalarının bizi konumlandırdığı yerden ziyade, biz kendi millî egemenlik anlayışımızla, irademizle ve açık idrakimizle ne istiyoruz, nasıl istiyoruz, niye istiyoruz; bu önemli. Ve bunun müzakeresini yapmak önemli.”
S-400 süreci ilişkileri etkilemişti
Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD Kongresi’nde Ankara’ya yönelik savunma sanayii satışlarına itirazlar gündeme gelmişti. Bu süreçte Türkiye, F-35 programından çıkarılmış, ardından CAATSA yaptırımları yürürlüğe girmişti.
Öte yandan Reuters’ın daha önce yayımladığı haberde, Trump yönetiminin Türkiye’ye yönelik savunma alanındaki bazı satışlara onay verilmesi konusunda kararlı olduğu öne sürülmüş, Kongre’ye yapılan son resmi bildirimin de bu süreçte önemli bir adım olduğu belirtilmişti.
Trump’tan dikkat çeken Türkiye mesajı
ABD Başkanı Donald Trump da Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında Türkiye’ye ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulunmuştu.
Trump, Türkiye’ye jet motoru ve F-35 satışı konusunda yöneltilen soruya şu yanıtı vermişti:
“Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye’yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım.”
CAATSA yaptırımları neleri kapsıyor?
ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı CAATSA yaptırımları, Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Aralık 2020’de yürürlüğe girdi.
Yaptırımlar kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığına ABD’den mal ve teknoloji ihracatı için lisans verilmesi durdurulurken, Amerikan ve uluslararası finans kuruluşlarından kredi temin edilmesine kısıtlamalar getirildi. Ayrıca dönemin Savunma Sanayii Başkanı ile bazı üst düzey yetkililere yönelik mal varlığı dondurma ve vize kısıtlamaları uygulanmaya başlandı.
