Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Resmi Gazete'de yayımladığı yönetmeliğe göre yazılım güncelleme standartlarını karşılamayan yeni M ve N kategorisi araçların 7 Temmuz 2026'dan itibaren tescili, satışı ve trafiğe çıkışı yasaklanıyor. Düzenleme ayrıca sıfır araçların uygunluk belgelerini Araç Sicil ve Tescil Sistemi üzerinden dijital ortamda Türkiye Noterler Birliği'ne taşıyor.
SIFIR ARAÇTA DİJİTAL TESCİL DÖNEMİ
Sıfır araçların tescil belgeleri bundan sonra tümüyle elektronik ortamda işlem görecek. Bakanlığın tip onayı ve piyasa denetimine ilişkin yönetmeliğinde yaptığı değişiklik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni metin, e-uygunluk belgesi uygulamasının nasıl yürüyeceğini ayrıntılarıyla tanımladı. Buna göre üreticiler, her araç için düzenlenen elektronik uygunluk belgesini Araç Sicil ve Tescil Sistemi üzerinden Türkiye Noterler Birliği'ne ulaştıracak. Kağıt evrak yerine doğrudan veri aktarımı geçerli olacak.
VERİ AKIŞI NASIL OLACAK?
Yeni yapı, üretici ile tescil altyapısı arasında güvenli bir köprü kuruyor. Tescil sistemi ile üreticiler arasındaki bilgi aktarımı, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde koruma altına alınıyor. Belgelerde yer alacak verilerin biçimi ve düzeni de Genişletilebilir İşaretleme Dili (XML) standardına uygun biçimde hazırlanacak. Amaç, kayıtların farklı sistemlerde hatasız ve hızlı okunabilmesini sağlamak.
7 TEMMUZ'DA HANGİ ARAÇLAR YASAKLANIYOR?
Düzenleme yalnızca dijitalleşmeyle sınırlı kalmıyor, araçların siber ve teknik güvenliği için kritik bir tarih de getiriyor. Yönetmeliğin geçici maddesindeki değişiklik, araçlarda aranan yazılım güvenliği ölçütlerini net bir zorunluluğa dönüştürdü. 7 Temmuz 2026'dan başlayarak, gerekli yazılım güncelleme şartını taşımayan ve fabrika çıkışı tamamlanan araçlar için ağır kısıtlamalar geliyor. Yasak, otomobil ve otobüs gibi M sınıfı ile kamyonet ve kamyon gibi N sınıfı araçların ülkede tescilini, piyasaya arzını ve trafiğe çıkışını kapsıyor. Aynı güvenlik koşulunu sağlamayan römork ile yarı römork türündeki O sınıfı araçlarda ise üretimin kendisi yasaklanıyor.
MEVCUT ARAÇLAR KAPSAM DIŞINDA
Yeni kural, yolda olan araçlar için geriye dönük bir yasak anlamına gelmiyor. Düzenleme, standardı sağlamayan yeni üretim araçların sisteme girişini durduruyor. Yani halihazırda trafikte kullanılan ve tescili tamamlanmış araçlar bu kapsamda yer almıyor. Kural, üretimi yeni tamamlanan ve piyasaya arz edilecek araçların yazılım güvenliği şartını karşılamasını zorunlu kılıyor. Standardı taşımayan yeni araçlar ise belirtilen tarihten sonra tescil, satış ve trafik aşamalarında engelle karşılaşacak.
KURALLAR NE ZAMAN BAŞLADI?
Yönetmeliğin yürürlük tarihi de metinde netleştirildi. Düzenlemenin ilgili maddesi uyarınca yeni kuralların tamamı, Resmi Gazete'de yayımlandığı 24 Haziran 2026 tarihinde resmen uygulamaya girdi. Yazılım güvenliği şartına ilişkin yasak ise 7 Temmuz 2026'da devreye girecek. Otomotiv sektörünü, bayileri ve sıfır araç alacak tüketicileri ilgilendiren düzenleme, bu iki tarih üzerinden kademeli biçimde hayata geçiyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
7 Temmuz'da ne yasaklanıyor? Yazılım güncelleme standartlarına uymayan ve fabrikada üretimi tamamlanmış M ve N kategorisi yeni araçların tescili, satışı ve trafiğe çıkışı yasaklanıyor. O kategorisi araçların ise üretimi yasak kapsamına giriyor.
Trafikteki aracım etkilenir mi? Hayır. Düzenleme geriye dönük değil. Halihazırda tescilli ve trafikte kullanılan araçlar kapsam dışında, kural yeni üretim araçlar için geçerli.
Dijital tescilde ne değişti? İmalatçılar, araçların uygunluk belgesini Araç Sicil ve Tescil Sistemi üzerinden Türkiye Noterler Birliği'ne dijital olarak iletecek. Kağıt belge yerine elektronik veri akışı esas alınacak.
