Türkiye'de belediyelerin ticari faaliyet alanını doğrudan etkileyen önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Resmi Gazete'de yayımlanan kanun değişikliğiyle mahalli idarelerin şirket veya kooperatif kuruluşları Cumhurbaşkanı iznine bağlandı. Yeni dönemde, yalnızca yeni kuruluşları değil sermaye katılımı ve hisse edinimi gibi işlemleri de kapsıyor.
RESMİ GAZETE'DEKİ YENİ DÜZENLEME NE GETİRİYOR?
"7579 Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun değişikliğinin en dikkat çeken sonucu, belediyelerin şirket ve kooperatif kuruluşuna getirilen yeni şart oldu. Bundan sonra mahalli idarelerin bu kapsamdaki işlemleri için doğrudan cumhurbaşkanı onayı aranacak. Onay alınmadan yapılan kuruluş işlemleri ise mümkün olamayacak.
HANGİ KANUN HANGİ MADDEYİ DEĞİŞTİRDİ?
Yeni düzenleme, Kasım 1994 tarihli ve 4046 sayılı "Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun"un 26'ncı maddesini yeniden yazdı. Söz konusu madde, mahalli idarelerin ticari yapılarla olan ilişkilerini belirleyen temel hukuki çerçeveyi oluşturuyor. Yapılan değişiklik bu çerçeveye yeni bir izin mekanizması ekledi. Kanunun yürütülmesi cumhurbaşkanına bırakıldı.
CUMHURBAŞKANI İZNİ HANGİ İŞLEMLER İÇİN GEREKLİ?
Kanunun 17'nci maddesi, cumhurbaşkanı iznine tabi olacak işlemleri ayrıntılı biçimde sıralıyor. Onaya bağlanan işlemler şu şekilde:
- Yeni şirket kurulması
- Kooperatif kurulması
- Hisse oranı yarıdan fazla olan kooperatiflerin yeni şirket veya kooperatif kurması
- Mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımı
- Mevcut veya kurulacak kooperatiflere sermaye katılımı
- Bedelsiz devir dahil her türlü hisse edinimi
- Şirket veya kooperatife ortak olunması
Tüm bu işlemler artık tek bir izin sürecine bağlandı.
MAHALLİ İDARELER NE ANLAMA GELİYOR?
Kanundaki "mahalli idareler" tabiri geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu çerçeveye il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve köy idareleri giriyor. Aynı zamanda bu yapılara bağlı kuruluşlar ve mahalli idare birlikleri de tanım içinde değerlendiriliyor. Söz konusu tüm yapılar yeni izin mekanizmasının muhatabı olacak.
KANUNUN YÜRÜRLÜK TARİHİ NEDİR?
Kanun değişikliği, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra başlatılacak tüm kuruluş, ortaklık ve hisse edinim süreçleri yeni rejime tabi olacak. Belediyelerin planladıkları yeni yatırımlar için bu prosedürü işletmesi gerekiyor. Yürürlük gününden önce başlamış işlemlerin durumu ise idari yönlendirmelerle netleşecek.
BELEDİYELERİN MEVCUT İŞTİRAKLERİ NE OLACAK?
Kanun, mevcut iştiraklerin durumuna ilişkin doğrudan bir değişiklik öngörmüyor. Halihazırda kurulmuş şirket ve kooperatifler faaliyetlerine devam edebilecek. Ancak bu yapılar üzerinden gerçekleştirilecek yeni sermaye katılımı veya hisse edinimi yeni izin sistemine tabi olacak. Mevcut iştiraklerin başka bir şirkete ortak olması ya da yeni hisse edinmesi de aynı çerçevede onaya bağlanmış oldu.
