Cumhurbaşkanı Kararı ile tarım arazisi işleyen çiftçiye dev hibe kapısı açıldı. İşlenmeyen, nadasa bırakılan ya da verimsiz tarım arazilerini üretime kazandıracak çiftçilere, proje bedelinin yüzde 75'ine kadar geri ödemesiz devlet desteği verilecek. Destek 1 Ocak-31 Aralık 2026 tarihleri arasını kapsıyor. Öncelik yağlı tohumlu bitkiler, baklagil, hububat ve sebzede. Eskişehir'de ise aynı programın il ayağı olan TAKEP kapsamında 92 üreticiye yüzde 62 hibeli ayçiçeği tohumu çoktan dağıtıldı; 9 ilçede 210 üretici destekten yararlanıyor. ÇKS'ye kayıtlı her çiftçi başvurabiliyor, ancak aynı arazi için iki yıl üst üste destek verilmiyor. İşte başvuru şartları ve detaylar...
Eskişehir'de kapsamında kimler ne kadar hibe aldı?
Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi (TAKEP) kapsamında Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinde üretim yapan 92 üreticiye yüzde 62 hibe destekli 1690 kilogram yağlık ayçiçeği tohumu dağıtıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen proje ile Eskişehir'de yağlık ayçiçeği üretiminin yaygınlaştırılması amaçlanıyor. İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil, proje kapsamında 9 ilçede toplam 210 üreticinin destekten yararlandığını belirterek Eskişehir'in ayçiçeği üretiminde önde gelen iller arasında yer almasının hedeflendiğini ifade etti.
Eskişehir ayçiçeği üretiminde neden öne çıkıyor?
Eskişehir, geniş tarım arazileri ve elverişli iklim koşullarıyla yağlık ayçiçeği üretimi için stratejik bir il konumunda. Odunpazarı ve Tepebaşı'nın yanı sıra Sivrihisar, Mihalıççık, Çifteler, Mahmudiye, Seyitgazi, Alpu ve Beylikova ilçelerinde de üreticilerin destekten yararlanmasıyla ilin ayçiçeği üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesinin Desteklenmesine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Karar; Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı il müdürlüklerince hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan, bitkisel üretimin geliştirilmesi ve tarımsal hasılanın artırılmasına yönelik yatırım projelerine ilişkin Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı arazilerdeki hibe desteklerini kapsıyor. Verilecek hibeler 1 Ocak ile 31 Aralık 2026 tarihleri arasındaki başvuruları içeriyor.
Hibe oranı ne kadar, kim yararlanabilir?
Karar kapsamında belirlenen destekleme konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75'i hibe olarak karşılanacak. Hibelerden gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilecek. Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üretici örgütleriyle proje kapsamında iş birliği yapılabilecek. Ancak kamu kurum ve kuruluşları ile bunların ortaklıkları doğrudan hibeden yararlanamıyor. Diğer kamu kurumlarından aynı konuda hibe alan yatırımlar, Bakanlıkça yapılan doğrudan destekler hariç olmak üzere Karar kapsamında desteklenmeyecek.
Hangi üretim türleri öncelikli olarak destekleniyor?
Karar kapsamında destekleme konuları, iklim değişikliği dikkate alınarak stratejik bir çerçevede belirlendi. Buna göre işlenmeyen veya nadasa bırakılan arazilerin uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri kullanılarak üretime kazandırılması, iklim değişikliği koşullarına uygun çeşitlerle öncelikle yağlı tohumlu bitkiler, baklagil ve hububat ile sebze üretiminin geliştirilmesi hedefleniyor. İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde katma değeri yüksek bitki türlerinin üretiminin artırılması, doğal ekolojilerinde var olan bitki türlerinin aşılama, çeşit değişimi ve benzeri teknik uygulamalarla birim alan veriminin yükseltilmesi de desteklemeler arasında yer alıyor.
Aynı arazi için iki yıl üst üste destek alınabiliyor mu?
Karar kapsamında getirilen önemli bir kısıtlama, üretim planlaması kapsamına alınan ürünlerin belirlenen tarım havzaları dışında yetiştirilmesi durumunda destek verilmeyeceği yönünde. Ayrıca aynı arazi için iki yıl üst üste destek ödenmeyecek. Bu kural, desteğin farklı üreticilere ve farklı arazilere yayılmasını sağlamayı amaçlıyor.
Haksız hibe alan çiftçiye hangi yaptırımlar uygulanıyor?
Haksız yere yapılan destekleme ödemelerine ilişkin projede hibe olarak desteklenen kısmın bedeli, gecikme zammı oranları dikkate alınarak kanuni faiziyle geri alınıyor. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile destekten yararlananlar, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutuluyor. İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler ise 5 yıl süreyle hiçbir tarımsal destekleme programından faydalanamıyor.
Başvurular nereden ve nasıl yapılıyor?
Hibeden yararlanmak isteyen çiftçilerin Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı olması şart. Başvurular, bulunulan ildeki İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne yapılıyor. Müdürlükler tarafından hazırlanan yatırım projeleri Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü'nün onayına sunuluyor. Eskişehirli üreticiler için başvuru ve detaylı bilgi kanalı ise Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve ilçe müdürlükleri olarak öne çıkıyor. Üreticiler ayrıca e-Devlet üzerinden ÇKS kayıt ve güncellemelerini tamamlayarak destekleme süreçlerine hazır hale gelebiliyor.
