Türkiye Cumhuriyeti'nin gıda güvenliği ve kırsal kalkınma politikaları kapsamında uygulanan program, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı Türkiye Yüzyılı vizyonunun önemli bir parçasını oluşturuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte yürütülen tahsisler Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından kaydedildi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, atılan adımı destekleyerek tarım arazilerinin parçalanmasının önlenmesinin gıda enflasyonu ile mücadelede kritik olduğunu belirtti.
Hangi illerde Hazine arazisi tahsis edildi? İşte 15 ilin tam listesi
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Hazine arazisinin dağıtıldığı 15 il ve özellikleri şu şekilde:
- Ankara: Polatlı, Bala ve Haymana ovalarında buğday üretimi
- Aksaray: Tuz Gölü çevresi tahıl üretimi
- Aydın: Söke Ovası'nda pamuk ve sebze tarımı
- Çankırı: Eldivan ve Çerkeş'te tahıl tarımı
- Eskişehir: Sivrihisar ve Mihalıççık ovaları
- Edirne: Trakya buğday ve ayçiçeği bölgesi
- Iğdır: Aras Vadisi sebze ve meyve üretimi
- Karaman: Elma yetiştiriciliği için organik tarım
- Kayseri: Develi Ovası patates üretimi
- Kırklareli: Trakya ayçiçeği ve buğday
- Konya: Konya Ovası Türkiye'nin "Tahıl Ambarı"
- Mersin: Çukurova sebze-meyve bölgesi
- Şanlıurfa: GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) sulama alanları
- Yozgat: Bozok Platosu tahıl bölgesi
- Tekirdağ: Trakya çeltik ve ayçiçeği üretimi
Bu illerde toplam 207 köy, kasaba ve mahallede 1,1 milyon dekar Hazine arazisi çiftçi ailelerine tahsis edildi. Çiftçilik yapma şartıyla dağıtılan araziler için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından tapu tescil işlemleri tamamlandı.
Toprağın ve Arazinin Korunması Programı Nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı, tarım arazilerinin verimli kullanılması, parçalanmasının önlenmesi, üretimin artırılması ve kırsalda istihdamın güçlendirilmesi hedefiyle "Toprağın ve Arazinin Korunması, Geliştirilmesi ve Etkin Kullanımı" programını yürütüyor.
Programın temel hedefleri:
- Tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmasının önlenmesi
- Atıl ve işlenmeyen tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması
- Topraksız çiftçilere arazi tahsis edilmesi
- Kırsal kalkınma ve kırsal istihdamın güçlendirilmesi
- Gıda güvenliğinin sağlanması
- 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun etkin uygulanması
- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerinden takip ve denetim
Bu kapsamda 81 il ve 922 ilçede Arazi Kullanım Planlaması Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe alındı. Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası (CAP) ile uyumlu çalışmalar AB Bakanlığı koordinasyonunda devam ediyor.
İşlenmeyen araziler üretime kazandırıldı
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre uzun süredir işlenmeyen tarım arazileri de yeniden üretime dahil edildi. Geçen yıl atıl arazilerin üretime kazandırılmasında önemli rakamlara ulaşıldı.
İşlenmeyen arazilerle ilgili öne çıkan veriler:
- 138 hektar atıl tarım arazisi kiraya verilerek üretime açıldı
- Kiralanabilir durumda 29.480 hektar arazi tespit edildi
- Bu arazilerin yüzde 56'sı sahipler tarafından yeniden işlenmeye başlandı
- Üst üste iki yıl işlenmeyen arazilerin sezonluk kiralama yöntemiyle değerlendirilmesi sayesinde 16.509 hektar alan yeniden üretime kazandırıldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarım istatistikleri ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) verileri, atıl arazilerin tarıma kazandırılmasının buğday, arpa, mısır ve ayçiçeği üretimini doğrudan artırdığını gösteriyor.
332,6 milyon TL Gelir Elde Edildi
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen program, devlete önemli bir gelir de sağladı. 2025 yılında dağıtılan arazi ve arsa bedeli ile kira gelirleri toplam 332,6 milyon lira kaydedildi.
2024-2025 yılı kiralama döneminde elde edilen sonuçlar:
- Aksaray, Çankırı, Eskişehir, Konya, Mardin ve Şanlıurfa'da uygulama yapıldı
- 12.855 çiftçi ailesine 644.580 dekar Hazine arazisi kiraya verildi
- Toplam 242,8 milyon TL kira bedeli karşılığında tahsis gerçekleşti
- Şanlıurfa Harran Ovası ve Konya Karatay bölgesinde en yoğun kiralama yapıldı
Çiftçi Borçları Yapılandırma Yasası kapsamında borçlu çiftçilerin de programdan yararlandığı belirtildi. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden çiftçilere uygun finansman sağlandı.
Hazine arazisi başvurusu nasıl yapılır?
Hazine arazisi almak isteyen çiftçilerin başvurusu Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlükleri ile Defterdarlık Milli Emlak Müdürlükleri üzerinden yapılıyor. e-Devlet üzerinden de işlem başlatılabiliyor.
Hazine arazisi başvuru şartları:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ye kayıtlı olmak
- Topraksız ya da az topraklı çiftçi statüsünde bulunmak
- İlgili köy, kasaba veya mahallede ikamet ediyor olmak
- Tarım dışı bir işle uğraşmıyor olmak (ana geçim kaynağı çiftçilik)
- Tapu Sicili'nde kayıtlı tarım arazisi miktarının belirlenen alt sınırın altında olması
- Daha önce 2/B arazi sahibi olmamış olmak
Başvurular Milli Emlak Genel Müdürlüğü ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü koordinasyonunda değerlendiriliyor.
Konya Ovası ve GAP bölgesi dağıtımın merkezinde
Konya, dağıtılan arazi miktarında öne çıkan il oldu. Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yürütülen sulama yatırımlarıyla Türkiye'nin "Tahıl Ambarı" özelliği güçleniyor. Karatay, Çumra ve Karapınar bölgelerinde Hazine arazisi dağıtımı yoğunlaştı.
Şanlıurfa'da ise GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) kapsamında Atatürk Barajı suyuyla sulanan arazilerde dağıtım yapıldı. Harran Ovası, Suruç Ovası ve Ceylanpınar bölgesinde çiftçilere tahsis edilen alanlar pamuk, mısır ve buğday üretiminde kullanılacak.
DSİ (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü) verilerine göre GAP Projesi tamamlandığında Türkiye'nin sulanabilir tarım arazisi yüzde 40 oranında artacak.
Çiftçilere Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan ek destekler
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Hazine arazisi alan çiftçilere ek destekler de sağlandığını duyurdu. 2026 Tarımsal Destekleme Programı çerçevesinde sunulan başlıca destekler:
- Mazot ve gübre desteği
- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerinden alan bazlı destek
- Sertifikalı tohum desteği
- Organik tarım ve iyi tarım uygulamaları primi
- Genç Çiftçi Projesi kapsamında 50 yaş altı destekleri
- Kadın Çiftçi projeleri
- Hayvancılık desteği (büyükbaş ve küçükbaş)
- Tarım sigortası (TARSİM) primi desteği
- KOSGEB ve TKDK (Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) hibe programları
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), çiftçilerin desteklere başvuru süreçlerini il ve ilçe ziraat odaları üzerinden yürütmesini öneriyor.
Sıkça sorulan sorular
Hazine arazisi nedir? Hazine ve devlet kurumları adına tapuda kayıtlı tarımsal nitelikli arazilerdir. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda dağıtılır.
2026'da hangi illerde Hazine arazisi dağıtıldı? Ankara, Aksaray, Aydın, Çankırı, Eskişehir, Edirne, Iğdır, Karaman, Kayseri, Kırklareli, Konya, Mersin, Şanlıurfa, Yozgat ve Tekirdağ olmak üzere 15 il.
Kaç çiftçi aileye arazi verildi? 16 bin 716 çiftçi ailesi 1,1 milyon dekar arazi sahibi oldu.
Hazine arazisi başvurusu nasıl yapılır? e-Devlet, Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü veya Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü üzerinden başvuru alınıyor.
Topraksız çiftçi nedir? Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ye göre kendi adına ya da ailesine ait tarım arazisi olmayan ya da belirlenen sınırın altında olan çiftçilerdir.
Atıl tarım arazisi ne demek? Üst üste iki yıl boyunca işlenmemiş, üretim yapılmamış tarım arazileridir; 5403 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir.
Hazine arazisi devlete ne kadar gelir sağladı? 2025 yılında 332,6 milyon TL, 2024-2025 kira döneminde 242,8 milyon TL gelir kaydedildi.
Konya Ovası'nda hangi ürünler yetişiyor? Buğday, arpa, ayçiçeği, şeker pancarı ve mısır başta olmak üzere temel tahıl ürünleri yetiştirilmektedir.
