Kademeli emeklilik şartları ve tablosu 2026 Mayıs ayında da kamuoyunun yoğunlaştığı konuların başında geliyor. Ekonominin ana gündem maddelerinden olan kademeli emeklilik son durum gelişmeleri, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olarak çalışanlar tarafından yakından takip ediliyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre 2026 itibarıyla 23,3 milyon aktif sigortalı çalışan bulunurken, bu kitlenin büyük bölümü emeklilikte 58, 60 ve 65 yaş olmak üzere üç ana gruba ayrılıyor. Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı SGK verileri, sigorta başlangıç tarihinin emekliliği belirleyen kritik unsur olduğunu ortaya koyuyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki AK Parti hükümeti, EYT sonrası süreçte yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi gündeminde olmadığını açıklamıştı. Ancak CHP, İYİ Parti ve DEM Parti muhalefet kanadından gelen yasa teklifleri ile Kademeli Emeklilik Federasyonu baskısı, konuyu sıcak tutmaya devam ediyor.
Kademeli emeklilik nedir, erken emeklilikten farkı ne?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan bir sistem olarak biliniyor. Çoğu vatandaş bu kavramı erken emeklilik ile karıştırıyor.
Kademeli emekliliğin temel özellikleri:
- Sigorta başlangıç tarihine göre kademeli yaş şartı uygulanır
- Prim gün sayısı tamamlandığında emekliliğe hak kazanılır
- EYT düzenlemesinden farklı olarak yaş şartı tamamen kalkmaz
- Aktüeryal denge ile uyumlu çalıştırılması gerekir
- Sigortalılık süresi, kişinin işe ilk girişiyle hesaplanır
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde işler
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Konu siyasilerin sırtını dönemeyeceği bir büyüklüğe ulaşmaktadır" ifadesini kullanmıştı. Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan ise konuyu sürekli köşesine taşıyarak kamuoyunun ilgisini canlı tutuyor.
EYT'den faydalanamayan milyonlar: 'Emeklilikte Tarihe Takılanlar'
2023 yılında çıkan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasası ile Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar emekli oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamasına göre EYT'nin sadece 2024 yılı maliyeti 724 milyar lira'ya ulaştı; bu rakam milli gelirin yüzde 2'sine tekabül ediyor.
İki yıllık süreçte yaşananlar:
- 2,6 milyon kişi EYT'den yararlanıp emekli oldu
- Emekli olanların arasında 38-40 yaşlarında kişiler de vardı
- 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar yaş şartı olmadan emekli olabildi
- 10 Eylül 1999 sigorta girişi olanlar ise sistemden faydalanamadı
- Aynı yaştaki çalışanlar arasında 17-20 yıl emeklilik yaşı farkı oluştu
- Aktif/pasif denge (çalışan/emekli oranı) sosyal güvenlik sisteminde bozuldu
EYT'den faydalanamayanlar kendilerine "Emeklilikte Tarihe Takılanlar" ismini verdi. Bu vatandaşlar Kademeli Emeklilik Federasyonu çatısı altında örgütlenerek TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) önünde haklarını arıyor.
Kademeli emeklilik tablosu 2026: Yaş ve prim gün sayısı
Kademeli Emeklilik Federasyonu'nun talep ettiği ve CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından TBMM'ye sunulan yasa teklifindeki kademeli emeklilik tablosu şu şekilde:
- 2020 öncesi sigortalılar: 7000-7200 prim gün → erkek 47, kadın 45 yaş
- 2021 yılı sigortalıları: Erkek 48, kadın 46 yaş
- 2022 yılı sigortalıları: Erkek 49, kadın 47 yaş
- 2023 yılı sigortalıları: Erkek 50, kadın 48 yaş
- Sonraki her yıl için yaş şartı kademeli olarak yükselecek
- Sigortalı olunan yıla göre emekli yaşı 65'e kadar çıkacak
Önerinin ana ilkesi: Yaşlılık aylığına hak kazanma yaşı, sigorta başlangıç tarihine bakılmaksızın prim gün sayısının tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak uygulansın. 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların 7000 prim günü ile emekli aylığına hak kazanması talep ediliyor.
SGK verileri 2026: 23,3 milyon çalışanı bekleyen üç ana yaş grubu
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2026 itibarıyla Türkiye'deki sigortalı çalışanlar üç ana grupta toplanıyor:
1999 öncesi sigortalılar: Yaş şartı kalktı
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için 2023'te yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle yaş şartı kaldırıldı.
- Prim günü ve sigortalılık süresi dikkate alınıyor
- Prim gününü tamamlayanlar yaş beklemeden emekli olabiliyor
- Prim eksiği bulunanlar için fiili emeklilik yaşı yükseliyor
- SSK (4/A), Bağ-Kur (4/B) ve Emekli Sandığı (4/C) için ayrı kurallar geçerli
1999-2008 arası sigortalılar: 58-60 yaş grubu
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için emeklilikte yaş şartı devam ediyor:
- 7000 prim günü tamamlayan kadınlar 58 yaş
- Erkekler 60 yaşında emekli olabiliyor
- Yaklaşık 4-5 milyon çalışan bu yaş aralığında yer alıyor
- Sigortalılık süresi şartının kaldırılması, geç yaşta işe girenler için avantaj sağlıyor
2008 sonrası sigortalılar: 9000 güne kadar çıkan prim şartı
30 Nisan 2008 sonrası sigorta girişi olanlar için sistem daha kademeli ilerliyor:
- SSK'lılar için 7200 gün prim
- Bağ-Kur ve memurlar için 9000 gün prim şartı
- Prim gününü 2035'e kadar tamamlayanlar için yaş şartı kadın 58, erkek 60
- Bu tarihten sonra emeklilik yaşı her iki yılda bir artıyor
- 2044 sonrasında prim gününü tamamlayan herkes 65 yaş şartına tabi
65 yaş sınırı genişliyor: Hangi gruplar etkilenecek?
Sistemde en dikkat çeken başlık 65 yaş sınırı. Özellikle son yıllarda çalışma hayatına girenler için bu yaş giderek daha yaygın hale geliyor.
65 yaş sınırına tabi olanlar:
- 2020 ve sonrası işe başlayan Bağ-Kur ve memur erkekler
- 2021 sonrası başlayan kadınlar (memur ve Bağ-Kur)
- 2024 sonrası işe başlayan SSK'lı erkekler
- 2028 sonrası başlayan SSK'lı kadınlar
- Sigorta başlangıcı eski olsa bile prim gününü 2044 ve sonrasında tamamlayan herkes
Mevcut tabloya göre yaklaşık 2,5 ila 3 milyon çalışanın doğrudan 65 yaş şartına tabi olduğu hesaplanıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon programı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın koordine ettiği Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde aktüeryal hesaplar gözden geçirildi.
Bakan Vedat Işıkhan'dan açıklama: 'Sistemde değişiklik planlamıyoruz'
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, kademeli emeklilik konusunda yaptığı açıklamalarda hükümetin tutumunu net ortaya koydu.
Vedat Işıkhan'ın açıklamaları:
- "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz"
- "Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek"
- Ortada bir mağduriyet bulunmadığını vurguladı
- Kademeli emeklilik'in gündemde olmadığını belirtti
Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan, 22 Nisan 2026 tarihli köşe yazısında bu konuya değinerek, EYT'nin maliyetinin bu kadar konuşulup eleştirildiği bir dönemde kademeli emeklilik'in yakın tarihte gündeme gelmesinin zor olduğunu açıkladı.
Diğer taraftan TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, DİSK, MEMUR-SEN ve Türkiye Kamu-Sen gibi sendikalar konuyu Asgari Ücret Tespit Komisyonu ve Üçlü Danışma Kurulu toplantılarında sürekli gündeme getiriyor.
Kademeli Emeklilik Federasyonu ne talep ediyor?
Kademeli Emeklilik Federasyonu, TBMM önünde yaptığı eylemler ve düzenlediği basın toplantılarıyla taleplerini kamuoyuna duyuruyor. Federasyonun savunduğu görüşler:
- "Aynı yaşta ve aynı sigorta primini ödemiş iki kişiden biri sadece bir gün erken işe başladığı için EYT ile emekli olabiliyor"
- Diğeri 17-20 yıl daha çalışmak zorunda kalıyor
- Emekli olan düşük maaşla çalışmaya razı olduğu için işverenlerce tercih ediliyor
- Emekli olamayan tam sigorta ve maaş isteyince iş bulmakta zorlanıyor
Federasyon, Anayasa'nın eşitlik ilkesi gereği aynı koşullarda olan vatandaşların farklı muameleye tabi tutulamayacağını savunuyor. Anayasa Mahkemesi (AYM)'ne bireysel başvuru yapan vatandaşlar da bulunuyor.
Kademeli emeklilik sıkça sorulan sorular
Kademeli emeklilik nedir? Sigortalı çalışanların belirli bir yaş ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sistemdir.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamasına göre 2026 itibarıyla hükümetin gündeminde değil; muhalefet yasa teklifleri sundu ancak henüz TBMM'de kabul edilmedi.
Kademeli emeklilik tablosu nasıl? Kademeli Emeklilik Federasyonu önerisi: 2020 öncesi sigortalılar 7000-7200 prim ile erkek 47, kadın 45; sonraki yıllar için yaş şartı kademeli olarak 65'e kadar çıkıyor.
1999 - 2008 arası sigortalılar için ne yapılacak? Kademeli Emeklilik Federasyonu, bu grup için 7000 prim günü ile emeklilik talep ediyor; ancak resmi düzenleme yok.
EYT'nin maliyeti ne kadar oldu? Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamasına göre sadece 2024 yılı maliyeti 724 milyar TL, milli gelirin yüzde 2'si seviyesinde.
SGK 2026 verilerine göre kaç çalışan var? Yaklaşık 23,3 milyon aktif sigortalı çalışan bulunuyor; 58, 60 ve 65 yaş üç ana grupta toplanıyor.
EYT'den kaç kişi yararlandı? 2023'ten bu yana yaklaşık 2,6 milyon kişi EYT kapsamında emekli oldu.
Bağ-Kur ve memurlar için prim gün sayısı kaç? 2008 sonrası sigorta girişi olanlar için 9000 gün prim aranıyor; SSK'lılarda bu rakam 7200 gün.
Emeklilikte Tarihe Takılanlar kim? EYT'den faydalanamayan, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan ve 17-20 yıl daha çalışmak zorunda kalan vatandaşlardır.
