Vatandaşın temel ihtiyaçlarından olan su, son aylarda hane bütçesinde belirgin bir kalem haline geldi. Yılbaşından bu yana art arda gelen zamlar damacanaları orta gelirli aileler için zorlayıcı bir noktaya taşıdı. Eskişehir'de Kalabak, fiyat avantajıyla öne çıkarken Türkiye genelinde su fiyatlarında 34'lük zam geldi.
DAMACANA SUDAKİ ZAM ORANI NE BOYUTA ULAŞTI?
19 litrelik damacana suyun fiyatı 2026 Ocak ayından bu yana 60 lira artış gösterdi. Yıl başında İstanbul dışından gelen damacanalar 180 liradan satılırken son durumda 210 liraya çıktı. Beş aylık zam oranı yüzde 34 seviyesine dayandı. İstanbul içindeki sularında ise fiyat 110 liradan 130 liraya yükseldi. Bazı markalardaki artış genel oranın da üzerine çıktı.
ESKİŞEHİR'DE KALABAK SUYU NE KADAR?
Eskişehir'in yerel su markası Kalabak, diğer markalara görece daha uygun fiyatlı. Kalabak'ın 12 litrelik damacanası 50 liradan satılıyor. Litre başına maliyet karşılaştırması yapıldığında Eskişehirlilerin tercih etmesi cüzdana belirgin bir destek sağlıyor. 12 litre üzerinden hesaplandığında bir litre Kalabak suyu yaklaşık 4,17 liraya denk geliyor.
FABRİKA ÇIKIŞ FİYATIYLA RAF FİYATI ARASINDAKİ FARK NE?
Suyun fabrikadan çıkışıyla sofraya gelişi arasındaki fiyat farkı dikkat çekici boyutta. İl dışından gelen 19 litrelik damacananın fabrika çıkış fiyatı 45 ile 55 lira bandında. Eve gelene kadar suya en az 175 lira ek bineğe geliyor. Toplam aradaki fark üzerinde nakliye, dağıtım, perakende kar marjı ve diğer giderler etkili oluyor.
İNTERNET SİPARİŞLERİNDE FİYAT NEDEN YÜKSELİYOR?
Online sipariş kanalında damacana fiyatı kat kat artıyor. Fabrikadan 45 liraya çıkan bir damacana, internet üzerinden sipariş edilince eve 660 liraya kadar ulaşabiliyor. Aradaki fark 615 liraya kadar çıkıyor. Vatandaş, internetten aldığı bir damacanadan bir bardak su içmek için yaklaşık 7 lira ödüyor. Aynı bardağın fabrika çıkış maliyeti ise sadece 47 kuruş düzeyinde kalıyor.
Dört kişilik ortalama bir hane ayda 8 damacana su tüketiyor. Söz konusu tüketim için ayrılması gereken bütçe ortalama 1.680 liraya kadar çıkıyor.
HAZİRAN ZAMMI NE KADAR OLACAK?
Damacana fiyatlarında yeni bir artış kapıda. Hazirandan itibaren damacana başına 30 TL'lik ek zam gündemde. Yapılacak artışın ardından İstanbul dışından gelen 19 litrelik damacana fiyatı 240 lira seviyesine yaklaşacak. Maliyet kalemlerindeki yükselişin önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor. Üreticiler nakliye, plastik ve enerji giderlerini gerekçe gösteriyor.
PET ŞİŞE SULARIN FİYATI NASIL ARTTI?
Pet şişe sular tarafında da hareketlilik sürüyor. Şubat ayında market raflarında 26 TL'den satılan 5 litrelik pet şişe sular, mart ortasında 29,50 TL'ye yükseldi. Bugün itibarıyla aynı ürün 36 liradan satılıyor. Üç aylık dönemde artış 10 lirayı geçti. Pet şişe sulardaki yükseliş, damacana segmentindeki artışla benzer bir trend çiziyor.
ORTA DOĞU SAVAŞI SU FİYATLARINI NASIL ETKİLEDİ?
Su fiyatlarındaki artışın bir yönü de küresel konjonktüre bağlandı. Hem pet şişe hem damacana sular Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle yüzde 40 oranında zamlandı. Üretim girdilerindeki maliyet artışı, nakliye ve plastik fiyatlarındaki yükseliş su sektörünü doğrudan etkiledi.
