Üretici az kazanıyor, tüketici pahalı alıyor. Aradaki fark ise her ay büyüyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar'ın açıkladığı ağustos verilerine göre rekor limonda. Üreticiden 10 liraya çıkan ürün, market rafında 84,84 liradan satıldı.
Fark yüzde 748,4. Yani tarladan çıkan fiyat, rafa gelene kadar 8,5 kat katlanıyor.
HANGİ ÜRÜNLERDE UÇURUM VAR
Limon tek başına değil. Bayraktar'ın paylaştığı listede havuç yüzde 380,3 farkla ikinci sırada.
Elmayı da benzer bir tablo bekliyor. Üreticiden 18,75 liraya çıkan elma, rafta 89,60 liraya ulaşıyor.
Kabak yüzde 240,9, yeşil soğan yüzde 239,4 farkla listeyi tamamlıyor. Beş üründe de aradaki pay, üreticiye kalandan fazla.
ÜRETİCİDE DÜŞTÜ, FARKTA REKOR KIRDI
Ağustosun en çarpıcı verisi de limondan geldi. Üreticide fiyatı en sert düşen ürün yüzde 75 ile yine limon oldu.
Yani çiftçinin eline geçen para dörtte üç oranında azaldı, ama raftaki fiyat aynı hızla inmedi. Fark böylece rekora taşındı.
Bayraktar düşüşü, depolardaki eski ürünle yeni erkenci çeşitlerin aynı anda piyasaya girmesine bağladı.
ZAM ŞAMPİYONU YUMURTA
Fiyatı artan tarafta liste başı değişmiyor. Yumurta hem markette yüzde 37,8 hem üreticide yüzde 39,9 artışla iki listenin de zirvesinde.
Artışın gerekçesi olarak yem, enerji ve nakliye maliyetleriyle üretimdeki plansızlık gösterildi.
Markette en sert düşüş ise yüzde 34,2 ile sivri biberde. Kuru soğan yüzde 28,9, kuru üzüm yüzde 24,2 geriledi.
ÇİFTÇİNİN MALİYETİ ARTIYOR
Tablonun üretici tarafı da sıkışık. Mazot bir ayda yüzde 7 zamlandı, gübre çeşitlerinde yüzde 4,5'e varan artışlar yaşandı.
Girdi yükselirken tarladaki fiyatın düşmesi makası iki uçtan açıyor. Limonda tablo net: çiftçinin geliri dörtte üç azaldı, maliyeti ise arttı.
Ekim kararlarının verildiği eylül ayında bu denklem, gelecek sezonun arzını da belirleyecek.
