Eskişehirliler Sabahın Köründe Arıyor: Kilosu 2 Bin TL'den Satılıyor

Eskişehir Odunpazarı'nda kırsal bölgelerinde ilkbahar yağmurlarının ardından dolaman mantarı arayışı yoğunluk kazandı. Toprak altında yetişen ve trüf mantarının bir çeşidi olan dolaman, vatandaşların sabahın erken saatlerinden hava kararana kadar süren uzun arayışlarına konu oluyor.

Bazı esnaf sabah saatlerinde dükkanlarını açmadan önce dolaman avına çıkıyor. Vatandaşlar günlük ortalama 3 kilogram dolaman topladıktan sonra evlerinin yolunu tutuyor.

KİLOGRAMI 1.500 İLE 2 BİN TL ARASINDA SATILIYOR

Dolaman mantarının kilogram fiyatı 1.500 ile 2 bin TL arasında değişiyor. Fiyatının yüksek olmasının sebebi mantarın hem zor bulunması hem de lezzetli olması.

Yağışın bol olduğu yıllarda dolamanın bulunması daha kolay oluyor. Eylül ve ekim aylarında yeterli yağışın düşmesi durumunda nisan sonu ile mayıs sonu arasında toplama dönemi yaşanıyor.

TOPRAK ALTINDAN UCU SİVRİ DEMİR ÇUBUKLA ÇIKARILIYOR

Dolaman mantarı toprağın altında geliştiği için bulunması özel bir teknik gerektiriyor. Vatandaşlar ucu sivri demir çubuklardan yararlanarak toprağı yokluyor ve mantarı yüzeye çıkarıyor.

Bu yöntem hem mantarın zarar görmemesini sağlıyor hem de toprak altındaki konumun tespit edilmesini kolaylaştırıyor. Toplayıcılar deneyim ve gözlem sayesinde mantarın bulunma ihtimali yüksek noktaları belirleyebiliyor.

TADI KUZU ETİNE BENZETİLİYOR, PROTEİNİ ETTEN YÜKSEK

Dolaman mantarı, lezzeti ve besin değeriyle öne çıkıyor. Tadının kuzu etine benzetilmesi mantarı mutfakta özel bir konuma taşıyor. Ekmeksiz tüketildiğinde bile doyurucu olduğu belirtiliyor.

En yaygın pişirme yöntemleri şu şekilde sıralanıyor:

Esnafın açıklamasına göre, dolaman mantarının protein oranı etten bile yüksek. Aşırı tüketimin tansiyonu yükseltebileceği ifade ediliyor.

ALAATTİN ÇETİN: "SADECE ÖĞLEN YEMEK İÇİN ARA VERİYORUZ"

Eskişehir'de sanayi esnafı olan 43 yaşındaki Alaattin Çetin, dolaman avının ailesel bir gelenek olduğunu anlattı. Çetin açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Dolaman mantarı aslında Konya'da daha çok oluyor. Babalarımızdan, dedelerimizden gördüğümüz için onlardan öğrendik dolaman mantarını ve toplamasını. Diğer mantarlardan farklı olarak dolaman mantarının proteini daha yüksek, etten bile yüksek proteini var. Tabii fazla tüketimi de tansiyonu yükseltiyor. Tadı kuzu etine benziyor, ekmeksiz bile yeseniz değişik doyurucu bir tadı var. Bu mantar közde yapılır, fırında, tereyağında kavurarak, yumurtayla yapılabiliyor."

Çetin konuyla ilgili olarak, "Sabah güneş açtığında toplamaya başlayıp hava kararana kadar toplamaya devam ediyoruz. Sadece öğlen yemek yemeye oturuyoruz. Onun dışında durmadan bütün gün topluyoruz." dedi.

FEVZİ TEK: "ALTIN BULSAM BU KADAR SEVİNMEM"

Yaklaşık 30 yıldır dolaman toplayan 50 yaşındaki Fevzi Tek de mantar arayışının zorluğunu ve verdiği keyfi anlattı. Tek açıklamasında şunları söyledi:

"Ben 50 yaşımdayım, yaklaşık 20 yaşımdan beri topluyorum dolaman mantarını. Tadını kuzu etine benzetiyoruz ama kuzu etinden de tatlı. Kırsal bölgelerde çıkıyor çoğunlukla. Yağmur yağdıkça sayısı artıyor. Biz satmıyoruz ama arkadaşlar satarken az önce şahit oldum, kilogramını bin 500 TL'ye sattıklarına şahit oldum."

Tek, mantar toplamanın zorluğuna da değindi: "Dolaman mantarını toplaması da çok zor. Mesela akşama kadar dolaşsak 3 kilo falan ancak toplanıyor. Eğer eylül-ekimde yeterince yağmur yağarsa nisanın sonundan mayısın sonuna kadar toplanıyor. Dolaman mantarını bulduğumda çok seviniyorum. Bence altından bile daha değerli. Altın bulsam bu kadar sevinmem. Doğada sessiz sakin bir şekilde toplaması da çok zevkli."

DOLAMAN MANTARI HANGİ DÖNEMDE TOPLANIR

Dolaman mantarının toplama dönemi hava koşullarına bağlı olarak şekilleniyor. Bir önceki yılın sonbaharında, özellikle eylül ve ekim aylarında düşen yağış miktarı, ilkbahardaki dolaman bolluğunu doğrudan etkiliyor.

Konya bölgesinde daha yoğun bulunan dolaman, Eskişehir'de Odunpazarı'nın kırsal bölgelerinde de bulunuyor.