Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda TÜÇA'nın yürüttüğü Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz 2026'da 81 il ve 973 ilçede ulusal entegrasyona geçiyor. İçecek ambalajını teslim eden işletmeler ambalaj başına 20 kuruş teşvik alacak, sistemin yıllık yaklaşık 30 milyar lira ekonomik katkı sağlaması bekleniyor.
DEPOZİTO SİSTEMİ 81 İLDE BAŞLIYOR
Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde tek bir ağa bağlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistem, 81 il ve 973 ilçeyi kapsayacak. Ulusal entegrasyonla birlikte içecek ambalajları çöpe değil, geri dönüşüm yoluyla yeniden ekonomiye kazandırılacak. Her gün milyonlarca içecek ambalajının tüketildiği otel, restoran ve kafe işletmelerinin kayıt süreci ise sürüyor.
AMBALAJLAR İADE NOKTASINDA TOPLANACAK
Sistem, ambalajların toplanması için geniş bir iade ağı kuruyor. Market, süpermarket, bakkal ve büfeler bu ağda iade noktası işlevi görecek. Tüketiciler ve işletmeler, DOA logolu içecek ambalajlarını bu noktalara ya da yetkili operatörlere ulaştıracak. Toplanan ambalajlar ayrı biriktirildikten sonra dijital doğrulamadan geçirilerek geri dönüşüm sürecine alınacak. Böylece ambalajların izlenebilir biçimde toplanması hedefleniyor.
AMBALAJ BAŞINA 20 KURUŞ TEŞVİK
Sisteme katılan işletmeler için maddi bir teşvik öngörülüyor. Otel, restoran ve kafeler, topladıkları DOA logolu her ambalajı anlaştıkları yetkili saha operatörüne ulaştırdığında ambalaj başına 0,20 lira, yani 20 kuruş kazanacak. Uygulama, hem ambalaj atığını azaltmayı hem de işletmelere ek bir gelir kalemi oluşturmayı amaçlıyor. Sürecin tamamı, izlenebilir ve şeffaf bir dijital altyapı üzerinden yürüyecek.
İŞLETMELER NASIL DAHİL OLACAK?
Sisteme katılım birkaç adımda tamamlanıyor. İşletmelerin izleyeceği yol şöyle:
- İlk olarak dbys.gov.tr adresinden resmi kayıt oluşturulacak
- Sistem üzerinden birlikte çalışılacak yetkili saha operatörü seçilecek
- DOA logolu ambalajlar diğer atıklardan ayrı, özel alanlarda biriktirilecek
- Biriktirilen ambalajlar operatöre teslim edilip dijital doğrulamadan geçecek
- Teslim edilen her ambalaj için işletmeye 20 kuruş teşvik ödenecek
Kayıt işlemleri, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden yürütülüyor. Otel, restoran ve kafe işletmeleri bu sistem aracılığıyla sürece dahil oluyor.
ESKİŞEHİR'DE MAKİNELER VATANDAŞLA BULUŞTU
Ulusal entegrasyon 81 ili kapsarken, Eskişehir'de iade makineleri vatandaşla şimdiden buluştu. Depozito İade Makineleri (DİM) Eskişehir'de kurulmaya başlandı ve ilk makinelerden biri Migros Batıkent şubesinde hizmete girdi. Makineler, insan trafiğinin yoğun olduğu noktalara yerleştiriliyor. Eskişehir'de makinelerin görülebileceği kalabalık alışveriş merkezleri arasında şunlar yer alıyor:
- Espark Alışveriş Merkezi
- Özdilek Eskişehir
- Kanatlı Alışveriş Merkezi
- Vega Outlet
İade makineleri bu noktalarda Eskişehirli vatandaşlarla buluştu, 1 Temmuz'la birlikte buluşmaya da devam edecek. Vatandaşlar, DOA logolu içecek ambalajını makineye attığında şişe başına 1 lira teşvik kazanacak. Söz konusu tutar, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılacak. Vatandaş biriken parayı banka hesabına geçirebilecek, ATM'den çekebilecek ya da alışverişte kullanabilecek. İşletmeler operatöre teslimde ambalaj başına 20 kuruş alırken, ambalajı doğrudan makineye atan vatandaş şişe başına 1 lira kazanacak.
TEŞVİK 25 KURUŞTAN 1 LİRAYA ÇIKTI
Sistem, ülke geneline yayılmadan önce pilot uygulamayla denendi. DOA, ilk olarak 2025 Şubat'ında Sakarya'da pilot biçimde başlatıldı. Pilot illerde şişe başına 25 kuruş olan vatandaş teşviki, 1 Temmuz itibarıyla 1 liraya yükseltildi. Ambalajların toplandığı noktalar, Depozito İade Makineleri ile iade noktası işlevi gören işletmelerden oluşuyor. Depozitolu içecek satan işletmelerin 1 Temmuz 2026'ya kadar dbys.gov.tr üzerinden kaydını tamamlaması gerekiyor.
YILLIK 30 MİLYAR LİRALIK KATKI BEKLENİYOR
Sistemin yaygınlaşmasının ekonomiye önemli katkı sağlaması öngörülüyor. Ağın büyümesiyle, sanayinin gereksinim duyduğu kaliteli geri dönüşüm hammaddesinin büyük bölümünün yurt içinden temin edilmesi amaçlanıyor. Söz konusu adımla içecek ambalajı hammaddesinin dışarıdan alımında yüzde 35 ile yüzde 40 arasında düşüş bekleniyor. Sistemin ülke ekonomisine her yıl yaklaşık 30 milyar lira değerinde katkı sunması hedefleniyor. Çevre tarafında ise yılda 37 bin ton sera gazının önlenmesi, 1,3 milyar kilovatsaatlik enerji ve 3,6 milyon varil petrolün tasarruf edilmesi öngörülüyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
DOA Sistemi ne zaman başlıyor? Sistem, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 il ve 973 ilçeyi kapsayacak şekilde ulusal entegrasyona geçiyor.
İşletmeler ne kadar teşvik alacak? Sisteme teslim edilen her DOA logolu ambalaj için işletmelere 0,20 lira, yani 20 kuruş teşvik bedeli ödenecek.
İşletmeler nereden kayıt olacak? Otel, restoran ve kafeler dbys.gov.tr adresindeki Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden kayıt oluşturarak sisteme dahil olacak.
