Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminde olan yeni kanun teklifi, SGK ve vergi borcunu ödemekte zorlanan vatandaşlar için kapsamlı bir kolaylık paketi hazırlığını işaret ediyor. Düzenleme, hem taksit sayısını ikiye katlayan hem de teminatsız tecil tutarını 20 katın üzerine çıkaran iki büyük değişikliği bir arada getiriyor. Esnaf, küçük işletme sahibi ve serbest meslek erbapları düzenlemenin ana hedef kitlesini oluşturuyor.

YENİ KANUN TEKLİFİ HANGİ TEMEL DEĞİŞİKLİKLERİ İÇERİYOR?

Teklif, kamuya olan borçların ödenme şeklini iki kritik başlıkta dönüştürüyor. Bu başlıklardan birincisi taksit süresinin uzatılması, ikincisi teminatsız tecil tutarındaki keskin artış olarak öne çıkıyor.

TAKSİT SAYISI 36'DAN 72'YE NASIL ÇIKACAK?

Bugünkü uygulamada vergi ve SGK borçları en fazla 36 aya yayılabiliyor. Yeni teklif yasalaştığında bu süre iki katına çıkacak ve borçların 72 aya kadar bölünmesine kapı aralanacak. Borç miktarı yüksek vatandaşlar için aylık taksit yükü böylece belirgin biçimde hafifleyecek. Düzenleme, tahsil edilemeyen alacakların ödenebilir hale gelmesini de hedefliyor.

TEMİNATSIZ TECİL TUTARI 1 MİLYON LİRAYA YÜKSELİYOR

Teminatsız tecil tutarı, vergi veya SGK borcunu ödemekte zorlanan kişilerin gayrimenkul ipoteği ya da banka teminat mektubu göstermeden taksitlendirebileceği üst sınırı ifade ediyor. Mevcut tavan 50.000 TL düzeyinde kalmış durumda. Yeni teklifte bu üst sınır 1 milyon liraya yükseltiliyor. Gelir İdaresi verilerine göre kamuya olan borçların büyük bölümü 1 milyon liranın altında kalıyor. Bu nedenle düzenlemenin doğrudan etki edeceği kitle oldukça geniş olacak.

HANGİ BORÇLAR YAPILANDIRMA KAPSAMINA GİRİYOR?

Düzenleme, geniş bir borç tipini tek bir çatı altında topluyor. Amme alacakları tanımı içinde değerlendirilen borçlar kapsama dahil ediliyor. Yararlanılabilecek başlıca borç türleri şunlar:

• SGK primleri
• Vergi daireleri kaynaklı borçlar
• Esnaf ve serbest meslek erbabı için Bağ-Kur primleri
• Genel Sağlık Sigortası primleri
• Trafik cezaları
• İl özel idareleri ve belediyelere olan kamu borçları
• Resim, harç, fon payı ve idari para cezaları

ESNAF VE KOBİ'LER DÜZENLEMEDEN NASIL YARARLANACAK?

Esnaf ve KOBİ sahipleri, yeni paketin doğrudan hedef kitlesini oluşturuyor. Çalışanı için her ay SGK primi ve vergi ödemek zorunda olan işletmeler, biriken borçlarını 72 aya yayma imkanına kavuşacak. Bağ-Kur primini ödemekte zorlanan esnaf da yapılandırmaya başvurabilecek. Aylık nakit akışı dar olan küçük ölçekli işletmeler için aylık taksitin yarıya inmesi söz konusu olacak.

BORÇLULAR VADEYİ KENDİ İMKANLARINA GÖRE NASIL BELİRLEYECEK?

Düzenleme, taksit sayısının seçimini doğrudan borçlunun maddi durumuna bırakıyor. Yeni kararla borçlu, 72 aylık üst sınıra kadar dilediği vadeyi seçebilir. Daha kısa süreli ödeme planı tercih edenler için seçenek açık tutuluyor. Faiz oranı, seçilen vadeye göre belirlenecek ve taksit tutarları buna göre hesaplanacak.

Borçlu, yapılandırma için ilgili kuruma başvurduğunda süreç resmen başlayacak. Yapılandırmanın onaylanmasının ardından borçlu adına başlatılmış icra takipleri durdurulacak. Böylece haciz ve diğer cebri tahsil işlemleri devre dışı kalmış olacak. Düzenli ödemeye devam eden borçlunun mal varlığı icra baskısından korunmuş olacak.

FAİZ ORANLARI TAKSİTLERE NASIL YANSIYACAK?

Yapılandırılan borçlarda faiz, taksit planına yansıtılarak hesaplanacak. Aylık taksit tutarı, anaparaya eklenen faizle birlikte ortaya çıkacak. Borçlu daha uzun vade seçtiğinde toplam ödeyeceği tutar da artacak. Kısa vadeyi tercih eden borçlular için ise toplam maliyet daha düşük kalacak.

Amme alacakları, devlet ile birlikte il özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza ve fon payı gibi kamu borçlarını içeriyor. SGK ve vergi daireleri başta olmak üzere tüm kamu kurumlarına ait borçlar bu tanım içinde değerlendiriliyor. Esnaf ağırlıklı borç yükünü ise SGK ve vergi borçları oluşturuyor. Trafik cezası türündeki idari para cezaları da vergi borcu olarak değerlendiriliyor.

KİMLER DOĞRUDAN BAŞVURU YAPABİLECEK?

Düzenlemeden, kamuya borcu olan tüm gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilecek. Yapılandırmaya başvurmak için borçlunun ilgili kuruma müracaat etmesi gerekecek. Vergi borcu için vergi dairesine, SGK borcu için ise sosyal güvenlik il müdürlüklerine başvuru yapılabilecek. Trafik cezası gibi ödemeler için de aynı şekilde vergi daireleri kanalı işletilecek.