Maaş zamları kadar günlük harcamaları da etkileyecek bir veri 3 Temmuz'da açıklanıyor. Haziran enflasyonu, emekli ve memur zammını kesinleştirirken, aynı dönemde ÖTV'nin geriye dönük altı aylık üretici enflasyonuna göre otomatik artması akaryakıt, tütün ve alkollü içeceklerde fiyatları yukarı çekecek, bedelli askerlik ile kira tavanı da bu süreçten etkilenecek.
3 TEMMUZ'DA ZAMLAR NETLEŞECEK
Ekonomi gündeminin en çok beklenen verisi açıklanmak üzere. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 3 Temmuz'da açıklayacağı haziran verisiyle, altı aylık enflasyon farkı ve temmuz zam oranları kesinleşecek. Açıklama, SSK, Bağ-Kur, memur ve memur emeklilerini doğrudan ilgilendiriyor. Aynı dönemde ÖTV'deki otomatik güncelleme, bedelli askerlik ücretleri ve kira tavanları da gündemde. Açıklama, hem maaşları hem de günlük harcamaları etkileyecek.
EMEKLİ ZAMMINDA BEŞ AYLIK TABLO
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin temmuz zammı büyük ölçüde şekillendi. Yılın ilk beş ayına ait enflasyon verileriyle, emeklilerin şimdiden hak kazandığı toplam artış yüzde 16,61'e ulaştı. TÜİK verilerine göre ocak-mayıs döneminde aylık enflasyon şöyle gerçekleşti:
- Ocak: yüzde 4,84
- Şubat: yüzde 2,96
- Mart: yüzde 1,94
- Nisan: yüzde 4,18
- Mayıs: yüzde 1,71
Kesin zam oranının belirlenmesi için yalnızca haziran ayı verisi bekleniyor. Haziran rakamı, beş aylık orana eklenerek temmuz zammını kesinleştirecek.
HAZİRAN BEKLENTİSİ VE OLASI ORAN
Haziran verisine ilişkin ilk işaretler, piyasa beklentilerinden geliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre ekonomistlerin haziran enflasyon beklentisi yüzde 1,36 seviyesinde bulunuyor. Tahminin gerçekleşmesi halinde altı aylık toplam enflasyonun yaklaşık yüzde 18'e ulaşması bekleniyor. Söz konusu rakamlar henüz bir tahmin niteliğinde olup, kesin oran TÜİK'in açıklamasıyla belli olacak.
MEMUR MAAŞINDA SENARYO HESABI
Memur maaşlarındaki artış da haziran verisine bağlı olarak şekillenecek. Yüzde 13,75'lik bir zam senaryosu üzerinden yapılan hesaplamalar, olası tabloyu ortaya koyuyor. Söz konusu senaryoya göre öne çıkan tutarlar şöyle:
- En düşük lise mezunu memur maaşı: 59 bin 896 liradan 68 bin 131 liraya
- Bin liralık seyyanen artışla en düşük memur maaşı: 69 bin 131 lira
- Üniversite mezunu memur maaşı: 62 bin 403 liradan 71 bin 983 liraya
- En düşük memur emeklisi aylığı: 26 bin 889 liradan 30 bin 586 liraya
BEDELLİ ASKERLİK DE ARTACAK
Maaş zammı, bazı ödemeleri otomatik olarak etkiliyor. Bedelli askerlik ücreti, mevzuat uyarınca memur aylık katsayısına endeksli olarak belirleniyor. Memur zammı ne oranda olursa, bedelli askerlik tutarı da aynı oranda yükselecek. Dolayısıyla temmuzda yapılacak memur zammı, bedelli askerlik ücretine de yansıyacak.
ÖTV İLE ZİNCİRLEME ZAM
Temmuz, yalnızca maaş değil vergi tarafında da hareketli olacak. Akaryakıt, alkollü içecek ve tütün ürünlerinde uygulanan maktu ÖTV, yasa uyarınca her yıl ocak ve temmuzda güncelleniyor. Güncelleme, son altı ayın Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranı kadar otomatik yapılıyor. Söz konusu mekanizma, temmuzda bu ürünlerde yeni zamları gündeme getiriyor. Akaryakıttaki her artış, lojistikten gıdaya birçok alana yansıyabiliyor. Sigara ve alkollü içeceklerde de ÖTV kaynaklı zincirleme fiyat artışları bekleniyor.
KİRA TAVANI DA YÜKSELİYOR
Enflasyon verisi, konut kiralarını da yakından ilgilendiriyor. Konut kira artış tavanı, on iki aylık tüketici enflasyonu ortalamasına göre belirleniyor. Haziran verisinin açıklanmasıyla temmuz ayında yenilenecek kira sözleşmeleri için geçerli olacak tavan oranı da güncellenecek. Söz konusu durum, kira yenileme dönemindeki kiracı ve ev sahiplerini doğrudan ilgilendiriyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Zam oranları ne zaman netleşecek? TÜİK'in 3 Temmuz'da açıklayacağı haziran enflasyonuyla memur ve emekli zam oranları kesinleşecek. SSK ve Bağ-Kur emeklileri için beş aylık oran yüzde 16,61 olarak hesaplandı.
Memur maaşı ne kadar olacak? Kesin rakam haziran verisine bağlı. Yüzde 13,75'lik senaryoya göre en düşük memur maaşının seyyanen artışla 69 bin 131 liraya çıkması hesaplanıyor, ancak bu tutar tahmin niteliğinde.
ÖTV neden zam getiriyor? Akaryakıt, tütün ve alkollü içecekteki maktu ÖTV, ocak ve temmuzda geriye dönük altı aylık Yİ-ÜFE oranında otomatik artıyor. Söz konusu artış da bu ürünlerin fiyatına yansıyor.
