Türkiye'de tütünle mücadelede yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. AK Parti tarafından Sağlık Bakanlığı desteğiyle hazırlanan 41 maddelik dev yasa taslağı, hem sigara satış kanallarında hem de kamusal yaşamda köklü değişiklikler getiriyor. Nakit ödemenin kalkması, cezaların 100 kat artırılması, tek tip paket zorunluluğu ve restoranların açık alanlarına sıkı sınırlamalar taslağın başlıca maddeleri arasında yer alıyor.
AK PARTİ'NİN HAZIRLADIĞI 41 MADDELİK YASA TASLAĞI NE GETİRİYOR?
AK Parti'nin Türkiye'de tütünle mücadele kapsamında hazırladığı yeni yasa taslağı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunulacak. Düzenleme, Avrupa Birliği'nin "2040'ta tütünsüz nesil" vizyonuyla paralel olarak şekillendirildi. Sağlık Bakanlığı desteğiyle hazırlanan 41 maddelik taslağın önümüzdeki haftalarda Meclis gündemine gelmesi bekleniyor. Taslak, 2028 yılına kadar kademeli olarak uygulanacak.
TASLAK CUMHURBAŞKANINA NE ZAMAN SUNULACAK?
Hazırlanan 41 maddelik düzenleme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunulacak. Önümüzdeki haftalarda taslağın Meclis gündemine gelmesi öngörülüyor. AB'nin tütünle mücadele vizyonuyla paralel ilerleyen düzenleme, kademeli olarak hayata geçirilecek. Hayata geçecek kuralların kapsamı tüm yurdu kapsayacak.
SİGARA SATIŞINDA NAKİT ÖDEME NE ZAMAN KALKACAK?
AK Parti tarafından Meclis'e taşınma hazırlığındaki yasa taslağına göre 18 yaşından küçüklerin sigaraya erişiminin etkin biçimde engellenmesi için sigara satışı yalnızca elektronik ortamda yapılacak. Bu düzenlemeyle nakitle alım dönemi sona erecek. Düzenleme, küçük yaşlardaki erişimi engellemek için temel bir denetim aracı olarak öne çıkıyor. Nakit yasağı, 3 kritik düzenleme arasında yer alıyor ve 2 yıl içinde tamamlanması hedefleniyor.
CEZALAR 100 KAT NASIL ARTIRILACAK?
Taslak metne göre kuralları ihlal edenlere uygulanacak para cezalarının 100 katına kadar artırılması öngörülüyor. 2026 itibarıyla yasaklı alanlarda tütün ve tütün mamulleri tüketenlere 1.764 lira ile 5 bin lira arasında ceza uygulanıyor. İşletmelere yönelik ceza tutarları 24 bin 440 lira ile 122 bin 660 lira aralığında kayıtlara geçiyor. Yeni düzenlemeyle bu rakamlar 100 katına kadar yükselebilir.
TEK TİP PAKET UYGULAMASI HANGİ HEDEFE YÖNELİK?
Sigara paketlerinin reklam etkisini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla "tek tip" uygulamasına geçilecek. Bu düzenleme, markalar arası görsel ayrımı azaltarak satın alma tercihlerini sınırlandırmayı hedefliyor. Tek tip paket uygulaması, taslakta 3 kritik düzenleme arasında yer alıyor. Uygulamanın 2 yıl içinde tamamlanması bekleniyor.
KAPALI DOLAP ZORUNLULUĞU NASIL UYGULANACAK?
Yeni düzenlemeyle birlikte sigara ürünleri marketlerde tüketicinin doğrudan ulaşamayacağı kapalı dolaplarda muhafaza edilecek. Kapalı dolap zorunluluğu, ürünleri görünür raflardan çıkararak satın alma davranışını dolaylı yoldan azaltmayı hedefliyor. Düzenleme, 3 kritik adımdan biri olarak öne çıkıyor. Hedef takvim 2 yıl olarak belirlendi.
KAFE VE RESTORANLARIN AÇIK ALANLARINDA NELER DEĞİŞECEK?
Mevcut kısıtlamaların ötesine geçilerek restoran, kafe ve pastane gibi işletmelerin açık alanlarında sigara içilmesi büyük ölçüde sınırlandırılacak. Dışarıda sadece yüzde 10'luk kısımları özel sigara içme alanı olarak ayrılabilecek. Bu bölgelere işletme tarafından hiçbir şekilde yiyecek, içecek servisi veya garson hizmeti sunulmayacak. Sosyal hayatta da köklü değişimleri beraberinde getirecek düzenleme, kamusal alanda tütün etkisini en aza indirmeyi amaçlıyor.
ÖZEL TÜKETİM ALANLARI NASIL OLUŞTURULACAK?
Hazırlanan yasa taslağına göre sigara içmek isteyenler için özel tüketim alanları oluşturulacak. Bu alanlara çocukların girmesi yasaklanacak. Yasaklar yalnızca geleneksel tütün ürünleri için değil, masum gibi gösterilen elektronik ürünler için de geçerli olacak.
ELEKTRONİK SİGARA YASAK KAPSAMINA GİRECEK Mİ?
Yeni yasa taslağı, elektronik sigara ürünlerini de yasakların kapsamına dahil ediyor. Düzenleme, geleneksel ve elektronik tütün ürünleri arasındaki ayrımı kaldırarak tek bir denetim çatısı oluşturuyor. Çocukların girmesi yasaklanan özel tüketim alanları, elektronik ürünler için de geçerli olacak.
1 OCAK 2040 HEDEFİ NEYİ İFADE EDİYOR?
Yasa taslağının nihai hedefi 1 Ocak 2040 tarihine kadar sigara satışının tamamen sona erdirilmesi olarak belirlendi. Düzenleme, AB'nin "2040'ta tütünsüz nesil" vizyonuyla paralel ilerliyor. 2028'e kadar kademeli adımlarla başlayan süreç, 2040'a kadar olan dönemde tütün satışının tamamen yasaklanmasını bekleniyor.
