Tapu Alamayan Hak Sahiplerine Farklı Arsa Önerisi: Yüzde 20 Sınırı Konuldu

2/B arazileri, orman vasfını yitirdiği için Hazine adına tescil edilen ve uzun yıllardır vatandaşlar tarafından fiilen kullanılan taşınmazları kapsıyor. Hak sahipliği kesinleşen pek çok kişi, hukuki veya teknik engeller yüzünden bu arazilerin tapusunu eline alamamış durumdaydı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binlerce dosyayı etkileyen bu tıkanıklığa çözüm getirmek üzere yeni bir formül üzerinde çalıştı. Bugün yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte satışı yapılamayan arsalar için "eşdeğer taşınmaz takası" yolu açıldı.

YENİ TEBLİĞ HANGİ MADDEYİ DEĞİŞTİRDİ?

Resmi Gazete'de yayımlanan 425 Sıra No'lu Milli Emlak Tebliği, 4 Temmuz 2012 tarihli eski tebliğin 9'uncu maddesini baştan kaleme aldı. Maddede yapılan değişiklik, hak sahipliği kesinleştiği halde satışı gerçekleştirilemeyen arsalara yeni bir prosedür getiriyor. Düzenleme, bürokratik engellere takılan dosyalara doğrudan müdahale eden bir kapı aralıyor. Bakanlık böylece on yılı aşkın süredir süren idari tıkanıklığa resmi bir çıkış oluşturmuş oldu.

HAK SAHİBİNE BAŞKA ARSA ÖNERİSİ NASIL YAPILACAK?

Yeni karar, hak sahipliği belgelenmiş bir vatandaşın asıl arsasını alamadığı durumlarda ona Hazine'ye ait farklı bir 2/B taşınmazını sunma imkanı tanıyor. Bakanlık öncelikle vatandaşın bulunduğu il sınırları içinden, eski arsanın rayiç bedeline denk gelen bir taşınmaz arıyor. Süreç, hak sahibinin bu yönde resmi başvuruda bulunmasıyla başlatılıyor. Bulunan eşdeğer arsa, EK-8/A koduyla hazırlanan resmi yazıyla başvuru sahibine tebliğ ediliyor.

AYNI İLDE UYGUN ARSA YOKSA NE OLACAK?

Hak sahibinin yaşadığı ilde eşdeğer nitelikte bir Hazine arazisi bulunamadığı zaman süreç sonlanmıyor. Bu durumda farklı illerdeki uygun taşınmazların listelenmesi ve vatandaşa sunulması mekanizması devreye alınıyor. Hangi şehirden hangi arsanın teklif edileceğine ilişkin kuralları doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı belirleyecek. Tebliğde yer alan ifade, il dışı önerilerin de aynı rayiç eşitliği çerçevesinde yapılacağını ortaya koyuyor.

ARAZİ ÜZERİNDEKİ EV VE BİNA BEDELİ NASIL HESAPLANACAK?

Vatandaşın hak sahibi olduğu 2/B arsasının üzerinde ev, bina ya da meyve ağacı (muhdesat) bulunabiliyor. Tebliğ, bu yapıların maddi karşılığını da hesaba katıyor. Süreç şu sırayla işliyor:

1. Mevcut arsanın zemin değeri çıkarılıyor.
2. Üzerindeki yapı ve ağaçların karşılığı yine aynı tebliğde tarif edilen yöntemle saptanıyor.
3. Bu iki rakam birleştirilerek hak edilen toplam tutar belirleniyor.
4. Vatandaşa önerilen yeni arsanın satış fiyatından bu toplam tutar düşülerek indirim olarak yansıtılıyor.

İKİ ARSA ARASINDA FİYAT FARKI NE KADAR OLABİLİR?

Bakanlığın önerdiği yeni taşınmazın rayiç bedeli, mevcut arsanın değerinden hiç farksız olmak zorunda değil. Ancak iki taşınmaz arasındaki açıklık belirli bir tavanın üstüne çıkamıyor. Tebliğde bu sınır yüzde 20 olarak çizilmiş durumda.

HAZİNE LEHİNE OLUŞAN FARK NASIL ÖDENECEK?

Bakanlığın önerdiği yeni arsa, vatandaşın elindeki eski arsadan daha pahalı çıkarsa aradaki fiyat farkı Hazine lehine bir alacağa dönüşüyor. Bu alacak için ne taksit imkanı tanınıyor ne de herhangi bir indirim yapılıyor. Vatandaşın söz konusu farkı, tapuya gidilmeden hemen önce defaten ve nakden ödemesi gerekiyor. Tebliğ, ödemenin parçalanmadan ve gecikmeden tamamlanmasını zorunlu tutuyor.

YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRDİ VE UYGULAMADAN KİM SORUMLU?

Binlerce hak sahibini doğrudan etkileyecek 425 Sıra No'lu tebliğ, Resmi Gazete'deki yayımı ile birlikte aynı gün hüküm ifade etmeye başladı. Tebliğin sahada işlerlik kazanması ve sürecin koordinasyonu konusundaki tüm yetki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı'nın uhdesine bırakıldı. Başvuruların ise yine Milli Emlak birimleri kanalıyla alınması öngörülüyor. Vatandaşlar, hak sahipliğini gösteren belgeler ve mevcut tapu kayıtlarıyla birlikte ilgili müdürlüklere müracaat edebilecek.