TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda önemli bir düzenleme kabul edildi. Depremzedelere konut ve iş yeri borçlarında büyük indirimler geliyor.
Depremzedeler İçin Kanun Teklifi Komisyondan Geçti
Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından hazırlanan mali düzenlemeleri içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi. Teklif, depremzedelere konut ve iş yeri ödemelerinde önemli indirimler sağlarken, savunma sanayi için yeni finansman kaynakları oluşturulmasını da öngörüyor.
Teklifin Meclis Genel Kurulu'nda da kabul edilmesiyle birlikte düzenleme yasalaşacak.
Konut Borçlarında Yüzde 74 İndirim
Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi depremzedelere sağlanan indirimler. Deprem bölgesinde inşa edilen konut ve iş yerlerinde hak sahibi olarak belirlenen vatandaşlar bu indirimlerden yararlanabilecek.
Konut hak sahipleri için uygulanan indirim oranı yüzde 74 olarak belirlendi. Bu oran, depremzedelerin konutlarını yaklaşık dörtte bir fiyatına almalarını mümkün kılıyor. Örneğin 1 milyon TL borcu olan bir depremzede, peşin ödeme yapması halinde sadece 260 bin TL ödeyerek borcundan kurtulabilecek.
Ancak bu indirimden yararlanabilmek için önemli bir şart bulunuyor: Kalan borcun yıl sonuna kadar toplu olarak ödenmesi gerekiyor.
İş Yeri Hak Sahiplerine Yüzde 48 İndirim
Konut dışında iş yeri hak sahipleri de bu düzenlemeden yararlanacak. İş yeri borçlarının toplu ödenmesi halinde uygulanacak indirim oranı yüzde 48 olarak belirlendi.
Bu düzenleme, deprem bölgesinde ticari faaliyet yürüten ve iş yerini yeniden inşa ettiren esnaf ve işletme sahipleri için önemli bir rahatlama sağlayacak.
İndirim Oranı Ne Kadar Olacak?
| Borç Türü | İndirim Oranı | Koşul |
|---|---|---|
| Konut borcu | %74 | Yıl sonuna kadar peşin ödeme |
| İş yeri borcu | %48 | Yıl sonuna kadar peşin ödeme |
Kimler Bu İndirimden Yararlanabilir?
Düzenleme, deprem bölgesinde inşa edilen konut ve iş yerlerinde hak sahibi olarak belirlenen vatandaşları kapsıyor. Bu kişilerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hak sahibi olarak tescil edilmiş olması gerekiyor.
6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ildeki hak sahipleri bu düzenlemeden yararlanabilecek. Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Diyarbakır, Kilis, Osmaniye, Şanlıurfa, Adana ve Elazığ'daki depremzedeler kapsam dahilinde.
Bedelli Askerlik Ücreti 417 Bin TL'ye Çıkıyor
Kanun teklifiyle birlikte bedelli askerlik ücretinde de artış yapılıyor. 2026 yılı için bedelli askerlik ücreti yaklaşık 417 bin TL'ye yükseltilecek.
Düzenlemenin temel amacı Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na yeni kaynak aktarılması. Yapılan hesaplamalara göre bu düzenleme sayesinde savunma sanayiine yaklaşık 19 milyar TL ek kaynak sağlanması hedefleniyor.
Bahis Reklamlarına Vergi Düzenlemesi
Teklifte bahis oyunlarına yönelik yeni mali tedbirler de yer alıyor. Düzenlemeye göre şans ve bahis oyunlarının reklam giderleri artık vergiden düşülemeyecek.
Bu madde, bahis şirketlerinin reklam harcamalarını vergi matrahından düşerek vergi avantajı elde etmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda yasa dışı bahisle mücadele kapsamında da değerlendirilen bu düzenleme, bahis reklamlarının cazibesini azaltmayı hedefliyor.
BES ve Özel Sağlık Sigortasına Teşvik
Yeni düzenlemeyle birlikte çalışanlara yönelik bazı yan haklar da teşvik ediliyor. Bireysel emeklilik (BES) ve özel sağlık sigortası ödemelerinde önemli bir vergi avantajı sağlanıyor.
Düzenlemeye göre brüt asgari ücretin yüzde 30'una kadar olan BES ve özel sağlık sigortası ödemeleri primden muaf tutulacak. Bu teşvik, çalışanların hem emeklilik birikimi yapmasını hem de özel sağlık sigortasından yararlanmasını özendiriyor.
Depremzedeler Ne Yapmalı?
Konut veya iş yeri borcu bulunan depremzedelerin bu fırsattan yararlanabilmek için dikkat etmesi gereken noktalar bulunuyor.
Öncelikle kanun teklifinin Meclis Genel Kurulu'nda da kabul edilmesini beklemek gerekiyor. Teklif yasalaştıktan sonra ilgili kurumlar uygulama detaylarını açıklayacak. Hak sahiplerinin kalan borç tutarlarını öğrenmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya TOKİ ile iletişime geçmesi önerilir.
Peşin ödeme için yıl sonuna kadar süre tanındığından, hak sahiplerinin ödeme planlarını buna göre yapması önem taşıyor.
Düzenlemenin Amacı
Bu kapsamlı mali düzenleme paketi birden fazla amacı bir arada barındırıyor. Deprem bölgesindeki vatandaşların konut ve iş yeri borçlarının hafifletilmesi, savunma sanayiine yeni kaynak aktarılması, bahis sektöründe vergi kaçağının önlenmesi ve çalışanların sosyal güvencelerinin teşvik edilmesi bu amaçların başında geliyor.
Teklifin Yasalaşma Süreci
Kanun teklifi şu an TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndan geçmiş durumda. Teklifin yasalaşması için Meclis Genel Kurulu'nda da görüşülüp kabul edilmesi gerekiyor.
Genel Kurul'da yapılacak oylamada kabul edilmesi halinde düzenleme yürürlüğe girecek. Bu sürecin ne kadar süreceği Meclis'in çalışma takvimine bağlı.
Örnek Hesaplama
Konut borcu olan bir depremzede için örnek hesaplama şu şekilde yapılabilir:
Diyelim ki bir depremzedenin kalan konut borcu 500 bin TL. Yüzde 74 indirim uygulandığında bu borç 130 bin TL'ye düşüyor. Yani depremzede 370 bin TL tasarruf etmiş oluyor.
İş yeri için ise 500 bin TL borcu olan bir hak sahibi, yüzde 48 indirimle 260 bin TL ödeyerek borcunu kapatabilecek. Bu durumda tasarruf 240 bin TL oluyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Depremzedelere ne kadar indirim yapılacak? Konut borçlarında yüzde 74, iş yeri borçlarında yüzde 48 indirim uygulanacak.
İndirimden yararlanmak için ne yapmak gerekiyor? Kalan borcun yıl sonuna kadar peşin olarak ödenmesi gerekiyor.
Bedelli askerlik ücreti ne kadar olacak? 2026 yılı için yaklaşık 417 bin TL olarak belirlendi.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek? Teklif komisyondan geçti. Meclis Genel Kurulu'nda da kabul edilmesiyle yasalaşacak.
