Hobi bahçeleri, tarım arazilerinin küçük parsellere bölünerek genellikle kentli vatandaşlara hafta sonu dinlence ve bahçecilik amaçlı satılan alanlar olarak kullanılıyor. Son yıllarda özellikle büyükşehirlerin çeperlerinde ve verimli tarım havzalarında hızla yaygınlaşan sistem, hukuki ve çevresel tartışmayı beraberinde getiriyor. Tarım arazisi vasfındaki alanların kooperatifleşme veya hisseli satış yoluyla küçük parsellere bölünmesi ve üzerine konteyner, prefabrik yapı veya kalıcı inşaat yapılması, hem 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na hem de 3194 sayılı İmar Kanunu'na aykırılık teşkil ediyor. Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte denetimler sıkılaştırılırken, ruhsatsız yapıların yıkımı da hız kazandı.
HOBİ BAHÇELERİ YIKILACAK MI? SON DURUM
Tarım arazilerindeki kaçak yapılaşmayı hedef alan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik, 4 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandı. Düzenleme ile birlikte izinsiz inşa edilen hobi bahçesi, bungalov ve bağ evlerinin yıkılması ve bozulan arazinin her metrekaresi için para cezası uygulanması gündeme geldi. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından binlerce hobi bahçesi sahibi, yapılarının yıkılıp yıkılmayacağı ve karşı karşıya kalacakları cezaların boyutu konusunda tedirgin bir bekleyişe girdi.
Konunun AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısında masaya yatırılmasıyla birlikte süreçte sürpriz bir dönüş yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında yapılan yaklaşık iki saatlik toplantıda Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı, hobi bahçelerinin mevcut durumuna ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. MKYK üyelerinin değerlendirmelerinin ardından Erdoğan, TBMM komisyonundan geçmiş olan yasa teklifinin yeniden ele alınması talimatını verdi.
Yeni çalışma, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında oluşturulan dört kişilik bir ekibe havale edildi. Ekipte Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler yer aldı. Çalışma grubunun, mevcut teklifi hobi bahçesi sahiplerinin mağduriyetini azaltacak şekilde yeniden düzenlemesi bekleniyor. Bu gelişme, yıkım ve ceza endişesi taşıyan vatandaşlar için sürecin biraz daha nefes alacağı bir noktaya taşındığına işaret ediyor. Ancak nihai düzenlemenin kapsamı, ceza tutarlarının yeniden belirlenip belirlenmeyeceği ve hangi tür yapıların af kapsamında değerlendirileceği henüz netleşmiş değil.
Kasım Karakaş'ın Uyarıları
Gayrimenkul Danışmanı ve Değerleme Uzmanı Kasım Karakaş, hobi bahçeleri konusunda bir açıklama yaptı. Karakaş, bu alanların büyük çoğunluğunun ruhsatsız ve izinsiz inşa edildiğini belirterek denetimlerin artırılması ve yıkımların kararlılıkla sürmesi gerektiğini açıkladı. Tarım arazilerinin kısa vadeli kazanç uğruna tahrip edildiğini ifade eden Karakaş, kooperatifleşme adı altında gerçekleştirilen bölünmelerin üretim bütünlüğünü bozduğunu dile getirdi.
Küçük parsellere ayrılan arazilerde konteyner, prefabrik yapı ve benzeri yapılaşmaların giderek arttığını ve bunun geri dönülmez zararlara yol açtığını söyleyen Karakaş, tahribatın yalnızca tarımı değil kırsal sosyal yapıyı da olumsuz etkilediğini belirtti.
Hobi Bahçeleri Hangi Kanunlara Aykırı?
Tarım arazileri üzerinde kurulan hobi bahçeleri, birden fazla yasal düzenlemeye aykırılık oluşturuyor. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım arazilerinin bölünmesini ve tarım dışı amaçlarla kullanılmasını sıkı koşullara bağlıyor. Kanuna göre tarım arazilerinin belirlenen asgari büyüklüklerin altına düşecek şekilde bölünmesi yasak. 3194 sayılı İmar Kanunu ise tarım arazileri üzerinde ruhsatsız yapılaşmayı yasaklıyor ve ruhsatsız yapıların yıkılmasını öngörüyor. Bunlara ek olarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun imar kirliliğine ilişkin hükümleri de ruhsatsız yapı inşa edenlere hapis cezası dahil ağır yaptırımlar getiriyor. Yeni yönetmelikle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimleri koordineli şekilde yürütmesi, hobi bahçelerine yönelik yıkım kararlarının hızla uygulanmasının önünü açıyor.
Eskişehir'de Hobi Bahçesi Sorunu
Eskişehir, büyükşehire yakın kırsal alanlarıyla hobi bahçesi tartışmalarının yoğun yaşandığı iller arasında yer alıyor. Özellikle Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinin kırsal mahallelerinde, kent merkezine yakın tarım arazileri üzerinde hobi bahçesi satışlarının son yıllarda arttığı biliniyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri, ruhsatsız yapılaşmaya karşı düzenli denetimler gerçekleştirirken, tespit edilen kaçak yapılara yıkım kararları uygulanıyor.
