30 Yıldır Sabancı Holding'e Bağlıydı: Akçansa Tamamen El Değiştiriyor

Gerçekleştirilen devir 2026 yılının Türkiye özel sektöründeki en büyük kurumsal finansman anlaşmalarından biri olarak öne çıkıyor. Borsa İstanbul'da AKCNS koduyla işlem gören Akçansa hissesi 28 Ocak 2026 seansında yüzde 9,99 artışla tavan fiyattan 202,50 TL seviyesinden açılmıştı. Anlaşmanın satın alma primi içermesi, hem Sabancı Holding hem de Heidelberg Materials'ın stratejik tercihleri açısından dikkat çekici bir tabloyu beraberinde getiriyor.

Anlaşma Nasıl Gerçekleşti?

Sürecin takvimi iki kritik tarih etrafında şekillendi. 28 Ocak 2026'da Sabancı Holding, ilişkisiz üçüncü taraftan Akçansa'daki payı için bağlayıcı bir teklif aldığını KAP aracılığıyla duyurdu.

Teklif, şirketin toplam 1,1 milyar dolarlık şirket değeri üzerinden yapıldı. Akçansa'nın diğer hakim ortağı olan Heidelberg Materials AG, ortaklık sözleşmesinde kendisine tanınan ön alım hakkını değerlendirme sürecini başlattı. 17 Nisan 2026 tarihinde Alman grup, bu hakkı kullandığını resmi olarak bildirerek payın üçüncü bir tarafa değil, kendisine devredilmesini talep etti. KAP metninde Sabancı Holding şu ifadelere yer verdi: "Pay devir işleminin tamamlanmasının ardından Şirketimizin Akçansa'da herhangi bir hissesi kalmayacaktır."

Heidelberg Materials Ön Alım Hakkını Neden Kullandı?

Ön alım hakkının kullanılması, Heidelberg Materials'ın Türkiye pazarına yönelik uzun vadeli stratejisiyle alakalı. Şirket Türkiye'de Akçansa dışında bağımsız bir entegre çimento fabrikası işletmiyor. Türkiye'deki tüm varlığı Akçansa üzerinden sürdüğü için ortak kontrolden tek başına kontrole geçmek, Avrupa Birliği'nin devreye aldığı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ( gibi regülasyonlar öncesinde tedarik zincirini doğrudan yönetebilme olanağı sağlıyor.

Akçansa Ne Zaman Kuruldu?

Akçansa'nın kuruluşu 1969'da Akçimento'nun İstanbul Büyükçekmece'de üretime başlamasına dayanıyor. Genişleme 1974'te Çanakkale Çimento fabrikasının temelinin atılmasıyla hız kazandı. Günümüzdeki yapı, 1996'da Akçimento ile Çanakkale Çimento'nun birleşmesiyle kuruldu. Bu birleşme, gerçekleştiği yıl itibarıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (günümüzdeki adıyla Borsa İstanbul) tarihinin en büyük şirket birleşmesi olarak kayıtlara geçti.

"Akçansa" ismi, birleşen şirketlerin ve ortak holdingin adlarından türetildi. Akçimento'dan "Ak", Çanakkale Çimento'dan "Çan" ve Sabancı Holding'den "Sa" heceleri birleştirildi. Sabancı Holding ile Heidelberg Materials (o dönemki adıyla HeidelbergCement) arasındaki ortaklık aynı 1996 yılında şekillendi. Şirketin Borsa İstanbul'daki halka arz tarihi de 1 Ocak 1996 olarak kayıtlarda yer alıyor. Heidelberg Materials markası 2024 yılında karbonsuzlaşma stratejisi çerçevesinde "HeidelbergCement" adından "Heidelberg Materials" adına güncellendi.

Akçansa'nın Üretim Tesisleri Nerede Bulunuyor?

Şirketin üretim altyapısı Türkiye'nin batı ve kuzey akslarında üç entegre fabrika ile bir cüruf öğütme tesisinden oluşuyor. Liman terminalleri ise lojistik operasyonların omurgasını kuruyor.

Şirket, 1991'de kurulan Aliağa tesisini Türkiye'nin ilk çimento terminali olma özelliğiyle işletiyor. 1994'te devreye alınan Ambarlı terminali de ihracat operasyonlarında kritik rol üstleniyor. Akçansa'nın Betonsa markası altında yürüttüğü hazır beton operasyonları, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile 1915 Çanakkale Köprüsü gibi mega altyapı projelerinde ana tedarikçi olarak görev yaptı. 2025 faaliyet raporlarına göre Büyükçekmece'deki üç fırın, tarih boyunca sergilediği kesintisiz çalışma performansıyla fabrika tarihinin operasyonel mükemmellik rekorunu kırdı. Şirketin 31 Mart 2025 itibarıyla doğrudan çalışan sayısı 1.008 olarak raporlandı.

"Borç ve Nakit Düzeltmesi" Ne Anlama Geliyor?

KAP açıklamasındaki "borç ve nakit düzeltmelerine tabi olmak üzere" ifadesi, birleşme ve devralma işlemlerinin uluslararası değerleme standardı. 1,1 milyar dolarlık tutar şirketin varlıklarını ve operasyonel nakit yaratma kapasitesini ifade eden "Şirket Değeri"ni temsil ediyor. Hisse sahiplerine ödenecek "Özkaynak Değeri"ni bulmak için şu düzeltme yapılıyor:

1. Baz değerden (1,1 milyar dolar) şirketin kapanış tarihindeki net finansal borçları çıkarılır.
2. Şirketin net nakit pozisyonu varsa bu tutar eklenir.
3. Net işletme sermayesi (working capital) normalleştirilmiş hedef seviyeye göre düzeltilir.
4. Çıkan nihai özkaynak değerinin yüzde 39,72'lik kısmı Sabancı Holding'e ödenir.

Devir Sonrası Ortaklık Yapısı Nasıl Olacak?

Yasal süreçlerin tamamlanmasının ardından Sabancı Holding'in Akçansa sermayesindeki payı yüzde sıfıra inecek. Halihazırda yüzde 39,72 paya sahip Heidelberg Materials, devralacağı payı kendi portföyüne katarak yüzde 79,44 oranına ulaşacak. Ortak kontrol yapısı sona erecek ve Heidelberg Materials tek başına kontrole geçecek. Kalan yüzde 20,56 oranındaki pay Borsa İstanbul'da işlem görmeye devam edecek.

Çimsa'nın Sabancı Bünyesindeki Geleceği Ne?

Akçansa satışı, Sabancı Holding'in çimento sektöründen tamamen çekildiği anlamına gelmiyor. Grubun diğer büyük çimento iştiraki Çimsa holding bünyesinde kalmaya ve büyümeye devam ediyor. Çimsa 2025'te hasılatını yıllık yüzde 25 artırarak 46 milyar TL'ye çıkardı. Sabancı Holding Stratejik Yatırımlar ve Operasyonlar Başkanı Umut Zenar, Çimsa için "yerelden küresele, griden yeşile" vizyonu çerçevesinde 2030 yılı itibarıyla 2,5 milyar dolar ciro hedefi açıkladı. Şirket İspanya, İrlanda ve ABD'de kendi üretim tesisleriyle faaliyet gösteriyor; beyaz çimento ve kalsiyum alüminatlı çimento pazarında küresel oyuncu konumunu güçlendiriyor.

Rekabet Kurumu Onay Süreci Nasıl İşleyecek?

Devrin yasal geçerlilik kazanması için 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde Rekabet Kurumu onayı gerekiyor. İstatistiklere göre nihai incelemeye (Faz II) alınan işlemler ortalama 228 gün sürüyor. Ancak 2014 ile 2023 arasında Kurul'a sunulan 1.965 birleşme ve devralma başvurusundan yalnızca 23'ü detaylı incelemeye sevk edildi. Rekabet Kurumu 25 yıllık tarihinde sadece beş işlemi yasakladı.

Mevcut işlem yeni bir tekelleşme yaratmıyor; zira Heidelberg Materials zaten Akçansa'nın yüzde 39,72 ortağıydı. Devir, ortak kontrolden tek kontrole geçişi ifade ediyor. Heidelberg'in Türkiye'de Akçansa dışında yatay örtüşme yaratacak başka bir üretim yatırımı bulunmuyor. Bu nedenle işlemin Faz I aşamasında, yani 1 ila 2 ay içinde onaylanarak kapanış aşamasına geçeceği tahmin ediliyor.