Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in İsrail-İran geriliminin petrol fiyatlarını yukarı çekebileceğine yönelik açıklamalarının ardından akaryakıt fiyatlarına ilişkin kritik bir adım atıldı. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, eşel mobil sistemine benzer bir vergi dengeleme mekanizması yeniden uygulamaya konuldu.
Zam olursa ÖTV otomatik düşürülecek
Karara göre 2 Mart 2026 itibarıyla petrol fiyatları ya da döviz kuruna bağlı artış yaşanması halinde, akaryakıt ürünleri üzerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarı artışın yüzde 75’i oranında azaltılacak.
Bu düzenlemeyle fiyat artışlarının büyük bölümünün doğrudan pompa fiyatına yansıtılmaması hedefleniyor. Vergi indirimi yoluyla artışın önemli kısmı dengelenecek.
Fiyat düşerse vergi artabilecek
Uluslararası petrol fiyatlarının gerilemesi veya döviz kurunun düşmesi durumunda ise ÖTV tutarları, azalışın yüzde 75’i oranında artırılabilecek. Ancak bu artışlar, 2 Mart 2026 tarihinde uygulanan ÖTV tutarını geçemeyecek.
Böylece hem artış hem düşüş dönemlerinde vergi mekanizması devreye girerek fiyat oynaklığının sınırlandırılması amaçlanıyor.
Hangi ürünleri kapsıyor?
Düzenleme; Kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan), Motorin LPG (otogaz) ürünlerini kapsıyor. Rafineri çıkış fiyatlarındaki değişimlere bağlı olarak ÖTV tutarları otomatik şekilde ayarlanacak.
Eşel mobil geri mi döndü?
Türkiye’de ilk kez 2018 yılında uygulanan eşel mobil sistemi, petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına sınırlı yansımasını sağlamak için ÖTV’nin düşürülmesi esasına dayanıyordu. Ancak küresel petrol fiyatlarının sert yükselişi nedeniyle ÖTV’nin sıfıra yaklaşması sonrası sistem kaldırılmıştı.
Yeni düzenleme, önceki uygulamaya benzer bir modelle fiyat dalgalanmalarını kontrol altına almayı hedefliyor.
Amaç: oynaklığı sınırlamak
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve küresel enerji piyasalarındaki belirsizlik nedeniyle petrol fiyatlarında yukarı yönlü riskler artarken, hükümet akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin enflasyon ve ekonomik dengeler üzerindeki etkisini sınırlamayı amaçlıyor.
Uygulamaya ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği bildirildi.
